Danıştay 8. Daire E.2022/417 K.2025/229

Dava konusu istem: Davacıya ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/5. maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin... tarih ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; araca ait taksi çalışma ruhsatının 15.11.2020 tarihi itibariyle UKOME kararı ile kabul edilen TUDES uygulaması kapsamında 15 gün süreyle askıya alındığı ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle aracın çalışma ruhsatının geçerliliğinin bulunmadığı anlaşılmakta ise de, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle tutulan ve dosyaya sunulan 15.11.2020 tarihli tutanakta araçla yolcu taşındığına (araçta bulunan yolcunun adı soyadı ve yolcu beyanlarına) ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği,

bu nedenle de tutulan tutanaktan araçla yolcu taşımacılığı yapıldığının herhangi bir kuşkuya yer bırakmayacak bir açıklıkla tespit edilemediği, mevcut haliyle söz konusu tutanağın kişilerin cezalandırılması için yeterli olmadığı anlaşıldığından, aracın trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava konusu işlemin tesis edildiği ... tarihinde, ... plakalı aracın ilgili belediye tarafından verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği halde belediye sınırları dahilinde yolcu taşındığı tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek-2/5 maddesi hükmü gereğince trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda; trafikten men edilen dava konusu ... plakalı aracın, ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından verilen 21.04.2020-21.04.2021 tarihleri arasında geçerli Taksi Çalışma Ruhsatnamesinin bulunduğu, söz konusu çalışma ruhsatının yolcu taşımacılığı usul ve esaslarına aykırı hareket edildiği gerekçesiyle 15.11.2020 tarihi itibariyle UKOME kararı ile kabul edilen TUDES uygulaması kapsamında 15 gün süreyle askıya alındığı,

görevli polis memurlarıyla birlikte araç şoförünün de şerh düşmeksizin imzaladığı 15.11.2020 tarihli olay tutanağında, uyuşmazlığa konu ... plakalı aracın ilgili belediye tarafından verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği halde, belediye sınırları dahilinde yolcu taşındığının tespit edildiği gerekçesiyle araçla ilgili olarak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek-2/5 maddesi gereğince işlem yapıldığının belirtildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Mahkemece araçla yolcu taşımacılığı yapıldığının herhangi bir kuşkuya yer bırakmayacak bir açıklıkla tespit edilemediği gerekçesiyle işlemin hukuka aykırı olduğu yönünde karar verilmişse de çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği halde belediye sınırları dahilinde yolcu taşındığı hususunun açıkça belirtildiği 15.11.2020 tarihli olay tutanağının görevli polis memurlarıyla birlikte araç şoförünce de şerh düşülmeksizin imzalanması karşısında askıya alınan çalışma ruhsatı ile yolcu taşımacılığının sabit olduğu, işlemde hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ...İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.