Danıştay 8. Daire E.2022/4264 K.2024/5002

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... plaka sayılı taksisinin, İstanbul Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/5 maddesi uyarınca aracın trafikten men edilmesi nedeniyle, çalışma ruhsatının geçici süreyle iptaline ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediyesi işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K... sayılı kararında; ... plaka sayılı aracın, İstanbul Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/5 maddesi uyarınca aracın trafikten men edildiği, aynı şekilde çalışma ruhsatının geçici süreyle iptaline ilişkin işlemin tesis edildiği, Bu durumda.

Anayasanın 125. maddesinde bulunan "İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır" hükmü gereği idari işlemlerin denetlenebilir, gerekçeli ve bir sebebe dayalı olarak tesis edilmesi gerektiği Türk İdare Hukukunun temel kurallarından olup, davalı idarece dava konusu işleme dayanak tespit tutanağının düzenlenmemiş olması dava konusu işlemin, denetlenememesi ve sebep unsuru yönünden sakat olduğunun kabulünün gerektirmesi nedeniyle bu durum açık hukuka aykırılık olarak değerlendirildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin ulaşım konusunda yetkili olduğu, İstanbul'daki taksilerde 6 yaş sınırının bulunduğu, davacının idarelerine aynı araç için sunduğu tescil belgelerinin birbirinden farklı olduğu, bu dosyadaki işlemin diğer dosyadaki trafikten men ve idari para cezası işlemi ile bir ilgisinin bulunmadığı, davacıya 09/02/2020 tarih, 2020/1-7 Hizmet Kalite Yaptırım Cetveli 144. madde gereği işlem tesis edildiği, işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek istinaf mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Hukukunun temel prensiplerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca; kanunda aksine bir düzenleme bulunmadıkça, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması, kaldırılması ve düzeltilmesi işlemlerinde de aynen uygulanmasının zorunlu olduğu, işlemin sadece tesis eden makam tarafından ortadan kaldırılması yeterli olmayıp, aynı zamanda idari işlemin yapılış usullerine de uygun olarak (usulde paralellik) işlem tesis edilmesi gerektiği açıktır.

Belediye mevzuatının birlikte değerlendirilmesinden; toplu taşıma araçları ile servis ve taksi sayılarının, bu araçların güzergahları ile bunların çalışma şekil ve şartlarının belirlenmesi, toplu taşıma araçlarının kullanım izin belgelerinin ile çalışma ruhsatlarının verilmesi konusunda karar verme yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezine ait olduğu anlaşılmakta olup, büyükşehir belediye başkanlığı bünyesinde oluşturulan ulaşım koordinasyon biriminin, daire başkanlığının, müdürlüğün ya da toplu ulaşım denetim komisyonunun bu konuda işlem tesis etme yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davanın konusunun "çalışma ruhsatının geçici süreyle iptali" olduğu, "Çalışma Ruhsatı" verilmesinde karar verme yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezine ait olduğu, bu nedenle söz konusu belgenin süresiz/ geçici süre ile iptalinde de yetkinin UKOME genel kurulunca karar alınarak tesis edilmesi gerekirken bu konuda yetkisi bulunmayan Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce sistem üzerinden belge iptalinde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının neticesi itibarıyla hukuka uygun olduğu görülmüştür.