Danıştay 8. Daire E.2022/447 K.2024/2339

Dava konusu istem: Davacı Oda tarafından,... Harp Okulu Makine Bölümünden mezun olan ... isimli kişinin, mezun olduğu bölümün ''makine mühendisliği'' programıyla eşdeğer olduğuna ilişkin Yükseköğretim Kurulu'nun ...tarih ve... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan ... Harp Okulu Makine Bölümü'nün Makine Mühendisliği Bölümüyle eşdeğer olduğuna ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının .... Harp okulunda aldığı eğitimin Makina Mühendisliği ünvanı almaya yönelik eğitim ile eşdeğer olup olmadığının tespiti alanında uzman bilirkişilerce mümkün olabileceğinden Mahkemeleri tarafından Bilirkişi incelemesine esas olmak üzere yapılan Ara Karar ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'ndan; ''....

Harp Okulu Makina Bölümü ile Makina Mühendisliği Bölümünün eşdeğer kabul edilmesine ilişkin bilimsel bir raporun olup olmadığının sorulması ve Ülkemizde bulunan Makina Mühendisliği Bölümlerinin 1975-1980-1983-1990-2000-2010 yıllarına ilişkin ders müfredatlarının (en az 3 Üniversite olacak şekilde) ve Milli Savunma Bakanlığı'ndan da ....

Harp Okulu bünyesinde yer alan Makina Bölümünün 1975-1980-1984-1990-2000-2010 yıllarındaki ders müfredatları"nın istenildiği, gönderilen ders müfredatlarının bilirkişi kurulu tarafından detaylı ve karşılaştırmalı incelenmesi neticesinde hazırlanan 1/11/2017 tarihli raporda; ''dava dosyasında bulunan ....'a ait transkript ile 1983 yılına ait ... ve 1980 yılına ait ...

Makine Mühendisliği Bölüm müfredatları ve ders kredi saatlerinin karşılaştırıldığı, karşılaştırma sonucuna göre, ....'ın ... Makine Mühendisliği ders müfredatı ile toplam 22 adet ders farkı bulunduğu, transkripte göre alınan derslerin kredi sayılarında ... Makine Mühendisliği müfredatındaki derslerin kredi sayılarına göre 16 dersin kredisinin düşük olduğu, ...

Makine Mühendisliği ders müfredatı ile toplam 30 adet ders farkı bulunduğu, alınan derslerin kredi sayılarında İTÜ Makine Mühendisliği müfredatındaki derslerin kredi sayılarına göre 18 dersin kredisinin düşük olduğunun tespit edildiği, yapılan karşılaştırma sonucuna göre 2000 yılından önce ....

Harp Okulunda öğrenim görmüş olan ....'ın almış olduğu eğitimin Makina Mühendisliği eğitimi ile eşdeğer olmadığı ve Makina Mühendisliği eğitimi için gerekli olan standartları karşılamadığı kanaatine ulaşıldığı, bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, davalı idare tarafından yapılan itiraz raporu kusurlandırmayıp raporun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu sonucuna varıldığı, bu durumda, davacının mezun olduğu ...

Makine Bölümünde, Makine Mühendisliği Bölümünün en temel nitelikteki bir çok dersinin hiç alınmadığı, bir çok dersin de ders kredi sayılarının yetersiz olduğu, eğitim-öğretimi hiç görülmemiş dersler ile kredi sayısı eksik alınan derslerin Makine Mühendisliğinin temel alanı ile ilgili derslerden olduğu hususu da dikkate alındığında dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dairelerinin 21/02/2019 tarihli ara kararı ile uyuşmazlığın çözümü için yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, getirtilen 21 adet üniversitenin müfredatları dikkate alınmak suretiyle yapılan değerlendirme sonucunda ... Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ... ve Dr. Öğr.

Üyesi... tarafından düzenlenen 08/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda, "eşdeğer derslerin sayısı ve yüzdesinin oldukça düşük olması, düşük kredili derslerin sayısı ve yüzdesinin oldukça fazla olması nedeniyle ....

Harp Okulu Makina Bölümü mezunu olan ....'ın örnek transkriptinin karşılaştırılan Makina Mühendisliği Bölümü müfredatlarıyla eş değer olmadığı" yolunda bilimsel görüş belirtildiği, taraflara tebliğ olunan bilirkişi raporuna karşı davalı idare vekili tarafından itiraz edilmesi nedeniyle Dairelerince 04/06/2020 tarihli karar ile yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasının kararlaştırıldığı, bunun üzerine ...

İdare Mahkemesi kanalıyla yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde, ... Üniversitesi Makine Mühendisliği Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ..., ve Prof.

Dr. ... tarafından ortaklaşa düzenlenen 21/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosya ekinde bulunan 10 yıllık aralıklara tekabül eden müfredat evrakının Mahkeme tarafından talep edilen 2000 yılına kadar olan kısmının incelenmesi ve değerlendirmesinden: A- 1970 yılı müfredatında: matematik, fizik, dinamik, teknik resim, termodinamik gibi temel mühendislik derslerinin verildiği fakat aynı dönem devlet üniversitelerinin ders sayısı, çeşitliliği, müfredatı ve kredisinin altında verildiği,

makina elemanları, gemi makinaları gibi mühendislik derslerinin bir kısmı müfredatta yer almasına rağmen yine aynı dönem üniversite programında yer alan ders içeriklerinden uzak bulundukları ve makina mühendisliği için zaruri bulunan makina dinamiği, imal usulleri, otomatik kontrol, malzeme, mekanizma tekniği, mekanik titreşimler gibi birçok dersin programda yer almadığı, bunların yerine mesleğin gereği olan harekat, silah gibi ... için zaruri derslerin mevcut olduğu,

B- 1980 yılı müfredatında: gemi idaresi, meteoroloji, askeri taşıma, gemi elektriği gibi ....ciliğe, istihbarat, harp taktiği gibi silahlı kuvvetlere yönelik dersler mevcut olmakla birlikte yine teknik resim, matematik, fizik, kimya gibi ön lisans dersleri yanında mukavemet, gemi makinaları, makina elemanları, malzeme bilgisi, akışkanlar mekaniği, turbo makinalar, soğutma iklimlendirme, ısı transferi,

mekanik titreşimler gibi dersler ile program zenginleştirilmiş duruma gelmesine rağmen aynı dönemde üniversitelerin makina mühendisliği bölümlerinde verilen yukarıdaki maddede belirtilen ve zaruri kabul edilen derslerden birçoğunun eksik olduğu, nitelik ve nicelik olarak da ayrıştığı, C- 1990 yılına ait müfredatın da 1980 yılına benzer olduğu, programlama, kontrol teorisi, hidrolik güç kontrolü, gemi mühendisliğine giriş, gemi inşa üretim teknikleri gibi bir kısım derslerin değişiklik gösterdiği fakat makina mühendisliği için gerekli birçok dersin yerine ....cilik ve askerlik konularına önem verildiğinin görülebildiği,

ayrıca programın makina mühendisliği müfredatına değil gemi inşa mühendisliğine yaklaştırıldığı, dönemler içerisinde eklenen derslerin yapısı ve içerikleri incelendiğinde her on yılda geliştirilen programın her ne kadar bir kısım mühendislik bilgisinin artırılması hedeflenmiş ise de gerçekte eklenenlerin gemi mühendisliğine daha yakın konular yönünde tercih edildikleri fakat bunların da mühendislik mesleği için gereken seviyede tutulmadığı, doğal olarak silahlı kuvvetler için .... personelinin, makul ve mantıklı şekilde, daha kalifiye hale getirilmesinin amaçlandığının anlaşıldığı,

dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporlarında, atanan bilirkişi heyeti tarafından da kabul gören şekilde, oda müracaatında bulunan ....'ın öğrenim gördüğü dönemde ... ders programları ve içerikleri açısından geniş kapsamlı inceleme ve değerlendirme yapılarak ...

Makina Bölümünde verilen eğitim-öğretimin mühendislik bölümüne eşdeğer olmadığının ayrıntılı şekilde açıklanarak tespit edildiği, yapılan incelemede de aynı sonuca ve kanaate ulaşıldığı, (...) sonuç olarak, bir kısım dersler mühendislik fakültesi öğretim üyeleri tarafından verilse ve mühendislik dersi statüsünde olsa dahi gerek ders programları ve içerikleri açısından, gerekse harp okullarının amaç ve görevleri gibi hususlar ile eğitim-öğretim durumu birlikte değerlendirildiğinde, nitelik ve nicelik açısından ....

Harp Okulu mezunlarının diplomalarının belirtilen dönemler itibarı ile Mühendislik diplomasına eşdeğer olduğunun kabulünün mümkün görünmediği, görüşlerine yer verildiği, söz konusu raporun taraflara tebliğ edildiği ve bu kapsamda anılan rapora karşı davalı idare tarafından yapılan itiraz haklı ve yerinde görülmediğinden, dosya kapsamındaki tüm belge ve bilgiler ile tüm bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde;

davalı idarenin eş değerlik kararının haklı, bilimsel ve hukuki zemine dayanmadığı ve bu sebeplerle de dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı kanaatine varılmakla söz konusu işlemlerin iptali yolundaki istinafa konu İdare Mahkemesi kararın da yerinde olduğu gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 2000 yılından geriye doğru .... Harp Okulu Makine Bölümünde eğitim-öğretim verilmeye başlanılan yıla kadar olan dönemin, aynı yıllarda diğer Üniversitelerin makine mühendisliği bölümü öğrenimleriyle karşılaştırılması ve değerlendirmesi yapılarak, gerekirse eşdeğer saymanın mümkün olup olmadığı bakımından söz konusu dönem yıllar itibarıyla kısımlara ayrılarak ve ayrıca .... isimli şahıs yönünden ayrıca bir değerlendirme yapılması gerekirken hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu yönlerden inceleme yapılmadan sonuca varıldığı görüldüğünden hükme esas alınan raporda eksiklik bulunduğu anlaşıldığından temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, davalı idarece eşdeğerlik işleminin bilimsel ve akademik bir temele dayandığının ortaya konulamadığı, mahkemenin iptal kararından sonra davalı idarece bilirkişi raporundaki tespitlerden hareketle bizzat eşdeğerlik işlemlerinin iptaline karar verildiği, davalı tarafın temyiz dilekçesinde bilirkişi incelemesine yönelik iddialarının haklı ve hukuki bir yönünün bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.