Danıştay 8. Daire E.2022/5003 K.2022/6476

2- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı

DAVANIN ÖZETİ

1- 21.03.2012 tarih ve 28240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 122. maddesinin:

a-1. fıkrasının 1. cümlesinde yer alan "öncelikle" kelimesi ile,

b-1. fıkrasının "İhtiyaç duyulması halinde, araç çekme, kurtarma ve götürme hizmetleri, ücretleri ile diğer usul ve esaslar belirlenmek şartıyla büyükşehirlerde ulaşım koordinasyon merkezlerince, diğer il ve ilçelerde ise il ve ilçe trafik komisyonlarında karar alınmak suretiyle gerçek veya tüzel kişilere de yaptırılabilir." yönündeki 2. cümlesinin tamamı,

c-2., 3., 4. ve 5. fıkralarının tamamı ile

2- İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından tesis edilen "2022/7-9" karar numaralı "Yediemin Otopark ve Çekici Ücret Tarifesi’nin düzenlenmesi teklifi" konulu idari işlemin iptali istemidir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü.

HUKUKİ SÜREÇ

Davacı tarafından, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nce "Yediemin Otopark ve Çekici Ücret Tarifesi’nin düzenlenmesi teklifi" konulu 22.06.2022 tarih ve 2022/7-9 sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine, söz konusu UKOME işlemi ile bu işleme dayanak olarak Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 122. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesinde yer alan "öncelikle" ibaresinin, aynı fıkranın 2. cümlesinin, 2., 3., 4. ve 5. fıkralarının iptali istenilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari Davaların Açılması" başlığını taşıyan 3. maddesinde; davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin belirtileceği; dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği; dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 15/1-d maddesinde ise; 14. maddenin 3/g bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği belirtilmiştir.

Aynı Kanunun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı ancak, bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri hükümlerine yer verilmiştir.

İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir.

Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, bir başka ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istendiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ve idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, otomobil sahibi olduğu, aracının zaman zaman trafik zabıtası tarafından çekildiği, medyadan öğrendiği kadarıyla 22.06.2022 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından otopark ve çekici ücret tarifesinin 2022/7-9 numaralı kararla yeniden belirlendiği belirtilerek 22.06.2022 tarih ve 2022/7-9 sayılı UKOME kararı ile bu kararın dayanağı olan Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 122. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesinde yer alan "öncelikle" ibaresinin, aynı fıkranın 2. cümlesinin, 2., 3., 4. ve 5. fıkralarının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.

Davaya konu olan 22.06.2022 tarih ve 2022/7-9 sayılı UKOME kararında "park yasağı" nedeniyle ödenecek çekici ücreti ile "özel taşımalar" nedeniyle ödenecek çekici ücretinin ayrı başlıklar altında düzenlendiği; yine çekilen aracın cinsine (otomobil-motosiklet-kamyon vs.) göre farklı ücretlerin öngörüldüğü ve fakat otomobil sahibi davacının dava dilekçesinde açıklamalarını araçların cebren kaldırılması/çekilmesi/götürülmesi nedeniyle alınan çekme ve otopark ücretlerinin haksız ve hukuksuzluğu iddialarına dayandırdığı görülmektedir.

Bu durumda, davacı tarafından 22.06.2022 tarih ve 2022/7-9 sayılı UKOME kararının tamamının mı yoksa belli kısımlarının mı iptalinin istendiği konusunda tereddüt oluştuğundan, eğer UKOME kararının tamamının iptali isteniyorsa bu hususta menfaatinin ne şekilde ihlal edildiğine dair bilgi ve belgelerin sunulması ve tarifedeki her bir ücretin (yasak yere park etmek çekme ücreti, özel taşıma çekme ücreti, otopark ücreti vs.) Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin hangi maddeleri/hükümleri esas alınarak tesis edildiği, diğer bir deyişle dayanak Yönetmelik hükümlerinin açıklanarak gösterilmesi;

eğer UKOME kararının tamamının iptali istenmiyorsa hangi kısımlarının iptal edilmesinin istenildiğinin tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirtilmesi ve yine bu ilgili kısımların davacı ile menfaat ilişkisi kurularak dayanağı olan Karayolları Trafik Yönetmeliği madde ve hükümlerinin açıkça gösterilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, yeniden düzenlenecek dava dilekçesinde hasım konumunda İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve İçişleri Bakanlığı yanında, iptali istenen Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanlığı ile birlikte yürüten Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın da gösterilmesi gerekmektedir.