Danıştay 8. Daire E.2022/5123 K.2023/5761

Dava konusu istem: İstanbul Arel Üniversitesi bünyesinde ... Bölümü'nde öğretim görevlisi olarak çalışmakta olan davacı tarafından, iş akdinin feshedildiğini bildiren … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile iş akdinin feshedildiği tarihten görevine başlatılmadığı 8 aylık boşta geçirilen süre boyunca mahrum kalınan parasal haklarına karşılık olarak şimdilik 36.000,00-TL tutarında tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının bilimsel ve akademik açıdan yetersiz olduğuna veya görevi ile ilgili bir başarısızlığına yahut verimsizliğine dair herhangi bir tespitin bulunmadığı gibi davacının hizmetine ihtiyaç bulunmadığının da somut olarak ortaya konulamadığı, meslek yüksekokulunda bazı bölümlerin kapatıldığı, davacının görevlendirildiği Sağlık Bilimleri Yüksekokulu'nda vereceği dersin bulunmadığı, kadrosunun bulunduğu programda hizmetine ihtiyaç kalmadığı hususlarının delillendirilemediği,

idarenin sözleşme yenilememe konusunda sahip olduğu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmetin gerekleri doğrultusunda kullanıldığının somut olarak ortaya konulamadığı, davacının idari hizmet sözleşmesinin yenilenmeyerek görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

dava konusu işlem nedeniyle davacıya ödenmeyen maaşları olan 36.000,00-TL'nin dava tarihi olan 11/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, yoksun kalınan parasal haklarının karşılığı olan 36.000,00-TL'nin dava tarihi olan 11/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İstanbul Arel Üniversitesi bünyesinde Çocuk Gelişimi Bölümü'nde öğretim görevlisi olarak çalışmakta olan davacı tarafından, iş akdinin feshedildiğini bildiren … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile iş akdinin feshedildiği tarihten görevine başlatılmadığı 8 aylık boşta geçirilen süre boyunca mahrum kalınan parasal haklarına karşılık olarak şimdilik 36.000,00-TL tutarında tazminatın ödenmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasamızın 'Yargı yolu' başlıklı 125. maddesinde; "...İdari işlemlere karşı açılacak davalarda süre, yazılı bildirim tarihinden başlar." hükmü, 'Temel hak ve hürriyetlerin korunması' başlıklı 40. maddesinde; "...Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır. .." hükmü yer almıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Dava açma süresi' başlıklı 7. maddesinde. "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı...tarihi izleyen günden başlar..." hükmü, 'Sürelerle ilgili genel esaslar' başlıklı 8. maddesinde.

"Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar..." hükmü, 'Üst makamlara başvurma' başlıklı 11. maddesinde ise. "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir.

Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur...İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari işlemlere karşı başvuru yollarının ayrıntılı düzenlemelerde yer alması, başvuru süresinin kısa olması veya olağan başvuru yollarına istisna getirilebilmesi nedeniyle, işlemlere karşı hangi idari birime, hangi sürede başvurulacağının idarelerce işlemde belirtilmesi hukuk güvenliği ilkesinin gereğidir. Anayasamızın 40. madde hükmü ile de bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir.

İdarenin Anayasa’dan kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirmesi esas olmakla birlikte, belirtilen yükümlülüğün yerine getirilmemesi, idari işlemlere karşı açılan davalarda dava açma süresinin işletilmeyip, ihmal edilmesi sonucunu da doğurmamalıdır. Anayasamızın 125. maddesinde idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin yazılı bildirim tarihinden başlayacağının bildirilmesi karşısında, usulüne uygun tebliğ olunan veya bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilen idari işlemler üzerine, 2577 sayılı Kanun’da açıkça belirtilen ve ilgililerce de bilindiğinin kabulü gereken genel dava açma sürelerinin işletilmesi zorunludur.

Dava dosyasının incelenmesinden; dava konusu iş akdinin feshine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin davacıya 12/07/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafından da "...12/07/2019 tarihinde bir kopyasını okudum ve elden teslim aldım." şeklinde şerh düşüldüğü görülmekle birlikte; dava konusu işlemin kaldırılması istemiyle tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde idareye başvurulması veya dava açılması gerekirken (süre sonu 10/09/2019 Salı gününe denk gelmektedir.) bakılmakta olan davanın ise 11/09/2019 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; usulüne uygun tebliğ olunan idari işlem üzerine 2577 sayılı Kanun'da açıkça belirtilen ve ilgililerce de bilindiğinin kabulü gereken genel dava açma süresi olan 60 günlük dava açma süresi geçirildikten sonra açılan bu davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır.

Bu durumda, işin esasına girilerek verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.