Danıştay 8. Daire E.2022/5176 K.2023/8062

Dava konusu istem: Lokman Hekim Üniversitesi Tıp Fakültesi birinci sınıf öğrencisi olan davacı tarafından, okuldan kaydının silinmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda. 2547 sayılı Kanun'un 45/f maddesinin, Yükseköğretim Kurulu'na, ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabulüne dair usul ve esasları belirleme yetkisi verdiği, bu yetkiye dayanılarak da Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından …tarih ve …sayılı kararın alındığı,

söz konusu kararda, yurt dışında bulunmaksızın uzaktan öğretim yoluyla yurt dışındaki bir liseden diploma alan adayların yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde yüksek öğretime geçiş için bu diplomaları ile işlem yapılmamasının kurala bağlandığı görülmekte olup 2018-2019 Eğitim Öğretim yılında Trabzon Ortahisar Özel Trabzon Mektebim Anadolu Lisesinden mezun olan ve yurt dışı orta öğretim süresi ile yurda giriş çıkış kayıtları uyumlu olmayan davacının, yurt dışı kontenjanından davalı üniversiteye kayıt yaptırma şartlarını sağlamadığı anlaşıldığından,

kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: TC uyruklu olup ortaöğretimini yurt dışında sürdüren öğrencilerin Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esaslarının, 2547 sayılı Kanun'un 45. maddesinde 30/03/2012 tarih ve 6287 sayılı Kanun ile değişiklik yapılıncaya kadar, tamamen Yükseköğretim Kurulu kararları ile belirlendiği, ancak, 11/04/2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6287 sayılı Kanun ile,

2547 sayılı Kanun'un 45. maddesi başlığı ile birlikte değiştirildiği ve maddenin (f) bendinde, "... ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir..." hükmüne yer verilmek suretiyle, TC uyruklu olup ortaöğretimini yurt dışında sürdürenlerin üniversitelerin yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurabilmeleri için "ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlamış olma" şartının getirildiği; buna göre; yurtdışından bir ortaöğretim kurumundan değil, yurtdışında ortaöğretimi tamamlayarak,

mezun olmanın, bir başka anlatımla, yabancı bir ülkedeki liselerde öğrenim görmek üzere gitmiş olupta, fiilen yurtdışında bulunmak suretiyle ortaöğretimlerinin tamamını tamamlayarak mezun olanların, üniversitelerin yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvuru hakkına sahip olduğu, …tarih ve …sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının da, uzaktan öğretim yoluyla yurtdışındaki bir liseden diploma alan adayların yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde yükseköğretime geçiş için bu diplomaları ile işlem yapılmaması,

yurtdışındaki bir liseden örgün eğitim yoluyla alınan diplomalar bağlamında ise, pasaport veya emniyet kayıtlarından diplomanın alındığı ülkeye giriş ve çıkışlarının kontrol edilmesi, ilgili ülkede kalınan sürenin lise eğitiminin örgün yolla alındığını desteklememesi halinde bu diplomalar ile yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesindeki başvurularına işlem yapılmaması hususu belirtilmek suretiyle,

2547 sayılı Kanun'da aranılan "ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlamış olma" şartının sağlanması gerektiğine yönelik olduğu 2020-2021 eğitim öğretim yılında davalı üniversitenin Eczacılık Bölümüne uluslararası öğrenci statüsünde kayıt yaptıran davacının, yurtdışında bulunmaksızın, yurtdışından bir ortaöğretim kurumu olan Rusya'da bulunan Moskova 1514 sayılı Devlet Bütçeli Genel Ortaöğretim Lisesi'nden 30/06/2020 tarihinde mezun olduğu,

bu haliyle 2547 sayılı Kanun'un 45/f maddesinde öngörülen "ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlamış olma" şartını sağlamadığının anlaşıldığı dolayısıyla Danıştay kararları da dikkate alındığında davacının kazanılmış hakkından ya da haklı beklentisinden de söz edilemeyeceğinden, idarelerce tesis edilen işlemlerin, kanunun açık hükmüne aykırı olması halinde, açık hata nedeniyle idarelerce her zaman geri alınabileceğine ilişkin 22/12/1973 tarih ve E:1968/8,

K:1973/14 sayılı Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararı gereği öğrenci kaydının silinmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istinaf isteminin belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kayıt yaptırdığı tarihte yürürlükte olan Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'da herhangi bir örgün-uzaktan ayrımının bulunmadığı ve yurt dışında geçirilen sürenin örgün eğitimi desteklemesi gerektiğine dair hiçbir şartın yer almadığı, haklı beklentisinin sonradan örgün-uzaktan şeklinde bir ayrım getirilmek suretiyle hukuka aykırı olarak ortadan kaldırıldığının açık olduğu, hukuki güvenlik ve hukuki belirlilik ilkelerinin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının açıklama ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 45. maddesinde ise; "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme aşağıdaki şekilde yapılır: ... f. Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır..." hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, Moskova Şehri Devlet Bütçeli Eğitim Kurumu “Okul No…” Lisesinde aldığı 30/06/2020 tarihli diploma ve Çanakkale İl Milli Eğitim Müdürlüğünden aldığı …numaralı denklik belgesi ile Lokman Hekim Üniversitesi Tıp Fakültesi lisans programına kayıt başvurusunda bulunduğu ve kaydının yapıldığı,

Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulunca yurt dışından lise diploması alan ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen denklik belgeleri ile yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde üniversitelerde açılan programlara kayıt yaptıran öğrencilerin durumunun incelenmesi sonucunda,

davacının 2018-2019 Eğitim Öğretim yılında Trabzon Ortahisar Özel Trabzon Mektebim Anadolu Lisesinden mezun olduğunun ve yurt dışı orta öğretim süresi ile yurda giriş çıkış kayıtlarının uyumlu olmadığının tespit edilmesi üzerine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının …tarihli ve …sayılı yazısı ve 13/07/2021 tarihli yazısı uyarınca Üniversite Yönetim Kurulunun …tarihli ve …sayılı kararıyla, davacının yurtdışı giriş çıkış kayıtları ile yurtdışı eğitim tarihlerinin uyumlu olmaması,

Türkiye’de lise mezuniyetinin bulunması ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 45/f maddesi ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yayınlanan Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar çerçevesinde yurtdışı öğrenci kontenjanından bir yükseköğretim programına kabul hakkı olmaması sebebiyle ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

2547 sayılı Kanunun 45/f. maddesinde değişiklik yapan 6287 sayılı Kanun'un gerekçesi; yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurtdışında okuyan öğrencilerin yani yabancı uyruklu olmamakla birlikte T.C. vatandaşı olan ya da çifte vatandaşlığı olan bir öğrencinin de ortaöğretiminin tamamını yurtdışında okuması halinde Türkiye’de üniversite sınavına tabi tutulmaksızın üniversite eğitimi alabilmesini sağlamaktır.

Yasa koyucu yabancı uyruklu öğrencilere Türkiyede eğitim almasına imkan tanırken Türk vatandaşı olduğu için yurtdışında eğitim gören bir öğrencinin de bu haktan faydalanmasını isteyerek aslında yabancı uyruklu öğrenciye tanıdığı (yurtdışında eğitim görmesi sebebiyle) sınavsız eğitim hakkını, yurtdışında yaşayan ve yurtdışında ortaöğretimi tamamlayan Türk vatandaşına ya da çifte vatandaşlığı olanlara da sağlayarak bunlar arasında bir eşitlik; fırsat eşitliği yaratmak istemiştir.

2547 sayılı Kanun'un 45. maddesinde yapılan düzenleme ile Türkiye'de yaşayarak Türkiye Cumhuriyeti'nin ortaöğretim kurumlarında eğitim görmesi neticesinde lise diploması almış bir öğrenci açısından uluslararası öğrenci statüsü verilmesi gibi bir hak tanınmamıştır. Aksi yorum, Türkiye'de yaşayan bir Türk vatandaşının kendi ülkesinde ortaöğretimi tamamladıktan sonra ÖSYM'ce yapılan üniversiteye giriş sınavına girmeden ya da girip başarısız olduktan sonra başka bir ülkeden aldığı lise diplomasına üstünlük verme anlamını taşır.

Bu durumda, davacının Türkiye'de bir lise mezuniyetinin varlığı nedeniyle de, Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar çerçevesinde yurtdışı öğrenci kontenjanından bir yükseköğretim programına kabul hakkı bulunmadığı açıktır.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmeyerek sonucu itibariyle Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, yapılan bu ek açıklama ile kararın onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.