Danıştay 8. Daire E.2022/5214 K.2022/6058

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır. İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına ve temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 27/10/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

(X)- Dava, davacı şirkete ait … plakalı aracın izinsiz servis taşımacılığı yaptığından bahisle 169,00-TL idari para cezası verilmesine ve 15 gün süreyle meslek ve ticaretini icradan menine yönelik … günlü … sayılı belediye encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Anayasanın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı (Başbakanlık), bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (tüzüklerin) uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilecekleri hükme bağlanmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin (f) bendinde; "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek" büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin (b) bendinde; ''Kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek.'', (c) bendinde; ''Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek.'' (f) bendinde; '' Toplu taşıma yapmak; bu amaçla otobüs, deniz ve su ulaşım araçları, tünel, raylı sistem dâhil her türlü toplu taşıma sistemlerini kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek.'', (p) bendinde;

''Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.'' belediyelerin yetki ve imtiyazları arasında, 34. maddesinin (e) bendinden ise; ''Kanunlarda öngörülen cezaları vermek.'' belediye encümeninin görevleri arasında sayılmıştır.

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde; ''Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir.

Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır.'' hükmü yer almıştır.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Emre aykırı davranış'' başlıklı 32. maddesinde; ''(1) Yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir. (2) Bu madde, ancak ilgili kanunda açıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabilir. (...)'' hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı zabıta ekiplerince 11.01.2012 tarihinde yapılan denetimde davacı şirkete ait … sayılı plakalı ticari araç ile belediyeden izin alınmadan Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde servis taşımacılığı yapıldığının tespit edilmesi üzerine Bursa Büyükşehir Belediyesi Taksi- Dolmuş-Minibüs ve Servis Araçları Yönetmeliği'nin 20/a maddesinde yer verilen emre aykırı biçimde taşıma yapılması sebebiyle 1608 sayılı Yasa'nın 1. maddesi uyarınca 15 gün süreyle meslek ve ticaretten men ve 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca 169,00 TL para cezası verilmesine ilişkin Encümen kararının alındığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda anılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; belediye emir ve yasaklarına aykırı biçimde güzergah izni olmadan servis taşımacılığı yaptığı sabit olan davacı şirkete ait aracın 15 gün süreyle meslek ve ticaretten meni ile 169,00-TL para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.