Danıştay 8. Daire E.2022/5281 K.2022/6262

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasında; idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; ikinci fıkrasında, dilekçelerde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği; üçüncü fıkrasında, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı.

14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dilekçeler üzerinde bu Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden inceleme yapılacağı. 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, bu yönlerden Kanuna aykırılık görülür ise otuz gün içinde 3. maddeye uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği.

15. maddesinin beşinci fıkrasında, bu yönlerden dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükümlerine yer verilmiştir.

İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkeleri gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanun'da belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir.

Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle, idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduklarının her madde için tek tek ortaya konulmak suretiyle belirtilmesi de gerekmektedir.

İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresi ilan tarihini izleyen günden itibaren başlamaktadır. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer tarafından düzenleyici işlem veya uygulama işlemi yahut her ikisi aleyhine birden dava açılabilmektedir. İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda, düzenleyici işleme karşı ilanını izleyen günden itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde dava açılabileceği gibi; bu süre geçmiş olsa dahi, düzenleyici işlemin uygulanmasına ilişkin bir işlemin tesis edilmesi halinde, uygulama işlemi ile dayanağı olan düzenleyici işlemin ayrı ayrı veya birlikte yine yasal dava açma süresi içinde dava konusu edilebilecekleri düzenlenmiştir.

Dolayısıyla, düzenleyici işlemin uygulanması suretiyle tesis edilen ve dava açma süresine başlangıç oluşturabilecek herhangi bir uygulama işleminin bulunmadığı hallerde, düzenleyici işlemin Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihi izleyen günden itibaren dava açma süresinin başlayacağının kabulü gerekmektedir.

Bununla birlikte, yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri olan taleple bağlılık ilkesi uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak yargı merciince inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Dava dilekçesi ve ekleri incelendiğinde;

1-Dava dilekçesinin konu kısmında, 14/7/1987 tarihli ve 19544 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6381 sayılı Orman Kanunu'nun 31, 32 ve 33'ncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 9/b maddesinde yer alan "Bu yerlerdeki haksahiplerinin ev, ahır, samanlık, ambar ve kümes tamiratları için yapacak emval ihtiyaçları ise “Orman Ürünlerinin Tahsisli Satışları Hakkında Esaslar”a ait Kararname hükümlerine göre tahsis bedeli üzerinden karşılanır." cümlesinin iptalinin istenildiği, ancak davaya konu Yönetmelik hükümleri kapsamında düzenlenen 'idari işlem ya da işlemlerinin' iptali istemine yer verilmediği ve söz konusu işlem/işlemler dava dilekçesine eklenmediği, tarih ve sayılarının belirtilmediği anlaşılmaktadır.

2- Dava dilekçesinde davacı olarak "... Giresun ... Mahalle Muhtarı " ibaresine yer verildiği, dilekçenin sonunda ise "Davacı ... Köyü Muhtarlığı" adına imzalandığı; bu haliyle "... "ın davayı kendi adına mı yoksa Mahalle Muhtarlığını temsilen mi açtığının anlaşılamadığı görülmektedir.

Belirtilen nedenler dolayısıyla 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılan dilekçe ile açılan iş bu davanın esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır.

Bu durumda, dava yenilenmek isteniyorsa, yenilenen dilekçede dilekçenin konu kısmında yer alan ve dava konusu düzenlemeler uyarınca tesis edildiği belirtilen idari işlem ifadesi ile kastedilen işlemin/işlemlerin dava dilekçesine eklenmesi, işlemin/işlemlerin tarih ve sayısı ile davacıya tebliğ edildiği tarihe dava dilekçesinde açıkça yer verilmesi, bireysel işlem/işlemler ile Yönetmeliğin hangi maddesinin bağlantılı olduğunun açıklanması ve mahalle muhtarlıklarının tüzel kişiliğinin bulunmaması nedeniyle, mahalle muhtarlarının mahalle muhtarlığı sıfatıyla dava açma ehliyeti olmadığı hususu da göz önünde bulundurularak, "... "in davayı kendi adına mı yoksa mahalle muhtarlığını temsilen mi açtığı hususundaki belirsizliğin giderilmesi gerekmektedir.