Danıştay 8. Daire E.2022/5438 K.2024/5564

Dava konusu istem: ...'un baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair ... Barosu Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca verilen... tarih ve ... sayılı kararının bir daha görüşülmek üzere Adalet Bakanlığınca geri gönderilmesi üzerine ilk kararda ısrar edilmesine yönelik Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. Adalet Bakanlığı'nın geri gönderme yazısı ve Uyap kayıtlarının incelenmesi sonucu, ... hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üyelik suçundan ... ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esasına kayden açılan davada Mahkemenin...tarih ve ... sayılı kararı ile yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca atılı suçtan beraatine karar verildiği, anılan kararın Başsavcı Vekilince ... Bölge Adliye Mahkemesi ...

Ceza Dairesi'nin... esasına kayden istinaf edildiği ve Dairenin... tarih ve K:... sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üye olmak suçu yönünden duruşmada müdafii bulunmadan sorgunun yapıldığı ve sonraki duruşmalarda karar verilmeden önce müdafii nezaretinde usulüne uygun yeniden sorgulaması yapılmadan karar verilmesi ve sanığın hukuki durumunun değerlendirilebilmesi için...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında yargılanan... dosyasının celbi sağlanarak gerekirse ...'ın tanık olarak dinlenilmesinden sonra sanığın hukuki durumunun tüm delillere göre yeniden değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle anılan... Ağır Ceza Mahkemesinin anılan kararının istinafen bozularak Mahkemesine gönderme kararının verildiği ve ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esasına kayden davanın derdest olduğu, dolayısıyla ... hakkında cezai kovuşturmanın devam ettiği, kovuşturma evresinin mahkeme kararının kesinleşmesi ile sona ereceği, adı geçenin, hakkında devam eden 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a maddesi kapsamında değerlendirilen kovuşturması bulunduğundan, baro levhasına yazılma talebinin kovuşturma sonuna kadar bekletilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: UYAP kayıtlarının incelenmesinden, ... Barosu levhasına yazılma isteminde bulunan... hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan dolayı ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... esasına kayden açılan davada; bozma kararı sonrası yeniden yapılan yargılamada 16/12/2021 tarihinde anılan Mahkemece ilgilinin beraatine karar verildiğinin görüldüğü, her ne kadar karar kesinleşmemiş ise de bu aşamada takdir yetkisinin ilgili aleyhine kullanılmasının masumiyet karinesiyle çelişeceği göz önüne alındığında; tesis edilen işlemde hukuka aykırılık; aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise yasal isabet görülmediği gerekçesiyle davalı idare ve müdahilin istinaf istemlerinin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiş;

yargılama giderleri davacı Bakanlık üzerine yükletilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Bakanlığın 5018 sayılı Kanunun Ekli 1 sayılı cetvelinin 9.sırasında belirtildiği üzere Genel Bütçeye tabi kurum olduğundan 492 sayılı Harçlar Kanununun 13.maddesinin (j) fıkrası gereği harçtan muafiyetin davanın tüm aşamaları için geçerli olduğu, harçların davacıya tamamlattırılması için Mahkemesince ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına yönelik verilen kararda yargılama giderleri yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına şeklinde karar verilmesi gerekmekte iken aksi yönde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Davacı Adalet Bakanlığı harçtan muaf olduğundan dava açılırken tahsil edilmeyen yargı harçlarının yargılama sonunda davada haksız çıktığından bahisle yargılama gideri olarak davacıdan tahsili için Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına yönelik kısmın hüküm fıkrasından çıkartılmak suretiyle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İlgili Mevzuat:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı, hükme bağlanmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanununun "Harçdan müstesna işlemler" başlıklı 13. maddesinde, "Aşağıda yazılı mevzular harçdan müstesnadır: (...) j) Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri. (Yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının, Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verilir.)" hükmüne yer verilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun Ek 1 sayılı cetvelin 8. sırasında Adalet Bakanlığı, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinde, "(1) Yargılama giderleri şunlardır: a) Başvurma, karar ve ilam harçları. b) Dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderleri. c) Dosya ve sair evrak giderleri. ç) Geçici hukuki koruma tedbirleri ve protesto, ihbar, ihtarname ve vekaletname düzenlenmesine ilişkin giderler. d) Keşif giderleri. e) Tanık ile bilirkişiye ödenen ücret ve giderler. f) Resmi dairelerden alınan belgeler için ödenen harç, vergi, ücret ve sair giderler. g) Vekil ile takip edilmeyen davalarda tarafların hazır bulundukları günlere ait gündelik,

seyahat ve konaklama giderlerine karşılık hakimin takdir edeceği miktar; vekili bulunduğu halde mahkemece bizzat dinlenmek, isticvap olunmak veya yemin etmek üzere çağrılan taraf için takdir edilecek gündelik, yol ve konaklama giderleri. ğ) Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücreti. h) Yargılama sırasında yapılan diğer giderler.".

"Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326/1. maddesinde, "Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.". "Yargılama giderlerine hükmedilmesi" başlıklı 332. maddesinde, "(1) Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir. (2) Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir.

(3) Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği, mahkemece ilamın altına yazılır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı, davacı Bakanlığın harçtan muaf olmasına karşın, tahsil edilmeyen harçların Bakanlığa tamamlattırılması için vergi dairesine müzekkere yazılmasına hükmedilmesi nedeniyle temyiz edilmiş olup; temyiz incelemesi kararın yargılama giderlerine ilişkin kısmı yönünden yapılmıştır.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında, davanın reddine karar verilmesi üzerine, harçtan muaf olması sebebiyle davacı Bakanlıktan dava açılırken alınmayan toplam 224,80-TL harcın yargılama gideri olarak davada haksız çıkan davacı Adalet Bakanlığından tahsili için kararın kesinleşmesinden sonra Mahkemesince ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 13/1-j bendinde yer alan düzenleme gereği Genel Bütçeye dahil idarelerin Kanunun (1) ve (3) sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olduğunun kurala bağlandığı, söz konusu düzenlemenin geçici bir muafiyet öngörmediği, dolayısıyla Genel Bütçeye dahil idarelerin davacı sıfatını haiz olduğu davalarda, 492 sayılı Kanunun 13/1-j bendi gereği harçtan muaf olduğundan bahisle dava açılırken alınmayan yargısal harçların, davanın reddi durumunda davada haksız çıktığından bahisle Genel Bütçeye dahil idareden tahsili cihetine gidilemeyeceği, aksi düşüncenin harçtan muafiyete dair kuralın getiriliş amacı ile bağdaşmayacağı açıktır.

Bu nedenle, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararının hüküm fıkrasında yer alan ve yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadan düzeltilmesi mümkün eksiklik olarak görülen "davacı idarenin harçtan muaf olması nedeniyle dava açılış sırasında tahsil edilmeyen ve aşağıda dökümü yapılan toplam 224,80-TL yargılama giderinin davacı idareye tamamlattırılması için kararın kesinleşmesinden sonra Mahkemesince İlgili Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına" şeklindeki kısmın çıkarılmak suretiyle kararın düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.