Danıştay 8. Daire E.2022/5604 K.2023/2373

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin …tarih ve …sayılı işleminin kendisiyle ilgili kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacı tarafından her ne kadar da …plakalı araçla ilgili olarak güncelleme talebinde bulunulmuş ise de; …İdare Mahkemesi'nin …tarih ve E:…K:…sayılı kararıyla "...

Taksi Durağı" ile ilgili anılan aracın geçmişten gelen herhangi bir hak sahipliğinin bulunmadığına hükmedildiği Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Ticari Taksi (T Plaka) ve Taksi Durakları Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesinin 1. bendinde yer verilen; "taksi durak hakkı olan T plaka hak sahipleri için durak hakkı ve T plakanın bir bütün olduğu, taksi durak hakkının tek başına devrinin yapılamayacağı" şeklindeki düzenleme ile.

T plaka hak sahipleri için taksi durak hakkı ile T plakanın bir bütün olduğunun, yani, herhangi bir taksi durağına kayıt yaptırmaksızın sadece T ya da ticariden ticari olmayana dönüştürülmüş bir plakaya sahip olmanın tek başına ticari faaliyette bulunma hakkı vermediğinin ve taksi durak hakkının T plaka olmaksızın tek başına devrinin de yapılamayacağının kastedildiği, böylece, T plakalı araçların, bir durağa bağlı olmaksızın ticari faaliyette bulunmasının önüne geçilerek,

ulaşım hizmetlerinin belirli bir kurala bağlanmak istendiğinin amaçlandığı göz önüne alındığında herhangi bir durak hakkı sahibi olmayan davacının …plaka için yaptığı güncelleme başvurunun reddine dair dava konusu işlemin, adı geçen plakaya ilişkin kısmında, hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstanbul Bölge İdare Mahkemesince verilen kararda; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı vekili tarafından, dava konusu taksi durağının İl Trafik Komisyonu kararı ile kurulduğu, müvekkilinin 2007 yılında noter hat devir sözleşmesi ile durak hakkını elde ettiği, T plakasının 2007 yılında tescil edildiği, 4/01/2018 tarihinde plaka hattının güncellenmesi için başvuruda bulunduğu, müvekkiline durak iptali ve yapılan ihalelerle ilgili bildirim yapılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyası ile Tekirdağ iline ait ulaşım dosyalarının, yukarıda belirtilen mevzuatın ve Anayasa Mahkemesi'nin Cafer Sezgin ve Diğerleri Başvurusu'na ilişkin 07/04/2021 tarih, Başvuru No:2018/20720 sayılı kararının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; ulaşımın bir kamu hizmeti olduğu, kamu hizmetinin devamlılığı ve sürekliliği kriterlerini taşıması gerektiği; taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına verilecek ticari plakaların sayısı, verilme usul ve esaslarının belediyelerin denetim ve yönetiminde olup;

dağıtımının da 2886 Kanun kapsamında ihale yoluyla yapılması gerektiği, bu şekilde elde edilecek plakaların mülkiyetinin, şartları sağlayan ve belediyece uygun görülen üçüncü şahıslara satış yoluyla devrinin mümkün olduğu, taşımacılık faaliyetine ilişkin plaka uygulamasının (örneğin M, S, T ve J plaka gibi) plakaların şehir içi toplu taşımacılık yapan araçların belirli bir düzende faaliyet göstermeleri ve takibinin kolaylığı açısından getirilmiş bir uygulama olduğu,

bu plakaların temelinde çalışma izni olmaması halinde başka bir harf grubuna dahil olmasıyla bu harf grubuna dahil olması arasında hukuken herhangi bir fark bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca bu plakaların mülkiyet hakkı gibi süreklilik arz edemeyeceği, sahipliklerinin dayanak işlemlerinin süresiyle sınırlı olduğu.

Tekirdağ ilinin büyükşehir olmasından sonra davalı Büyükşehir Belediyesince şehrin ulaşım hizmetleri konusunda güncelleme çalışmaları yapıldığı ve çeşitli Yönetmelikler çıkarılarak yeni düzenlemeler getirildiği görülmüş, her ne kadar belediye sınırları içerinde ulaşıma ilişkin düzenleme ve karar verme yetkisinin belediyelere / büyükşehir belediyelerine ait olduğu açık olsa da, düzenlemenin yapıldığı tarihten önce T plakası olan yani mülkiyet hakkı kapsamında gözetilmesi gereken bir menfaati olan ve aktif olarak taksicilik yapan esnafa, ilgili belediyenin güncelleme çalışmalarından ve yapılan yeniliklerden olumsuz,

aşırı ve tek taraflı olarak etkilenmemesi amacıyla makul beklentilerinin karşılanabilmesi için uygun geçiş süreci tanınması gerektiği anlaşılmıştır.

Olayda ise, davacının T plaka sahibi olduğu, ancak durak hakkını elde ettiği ve araç tescilini yaptığı 2007 yılından başvuru tarihi olan 2018 yılına kadar aktif olarak taksicilik mesleğini icra etmediği, oda kaydı ve vergi kaydının davalı idareye başvuru yaptığı 2018 yılına ait olduğu, Büyükşehir Belediyesinin güncelleme çalışmalarından ve yapılan yeniliklerden etkilenen korunması gereken bir menfaati bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı neticesi itibarıyla hukuka uygun bulunmuştur.