Danıştay 8. Daire E.2022/6172 K.2024/3804

Dava konusu istem: Davacı tarafından, serbest muhasebeci mali müşavir ruhsatı verilmesi talebi ile yapılan başvurunun kabulüne ilişkin işlemin geri alınmasına yönelik 18/02/2021 tarihli TÜRMOB yönetim kurulu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlığın çözümü açısından serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğinin kamu hizmeti sayılıp sayılmayacağı ve istihdam yasağı kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususunda Anayasa Mahkemesinin serbest avukatlık mesleği ile ilgili yaptığı değerlendirmeler kapsamında özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin 23/07/2020 tarih ve Başvuru Numarası: 2017/38953 sayılı kararında yapılan değerlendirmeler çerçevesinde, serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğinin devletin namına ve hesabına yapılan bir iş olmaması,

serbest muhasebeci mali müşavirlerin ruhsat aldıktan sonra çalışıp çalışmama ve mükelleflerini seçme konusunda kural olarak bağımsız olmaları, devletten herhangi bir maaş almamaları, gelirlerinin mükelleflerinden aldıkları ücretten oluşması, devletin mali olarak bir katkısının bulunmaması, yapılan iş ve işlemlerin sonuçlarından devletin mali veya hukuki sorumluluğunun bulunmaması,

mükellefleri ile aralarındaki sözleşmeden kaynaklanan tüm haklara kendilerinin sahip olmaları, yükümlülüklere de kendilerinin katlanması nedeniyle serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğinin kamu hizmetinde istihdam edilme yasağı kapsamında değerlendirilemeyeceği açık olduğundan davacının 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca vergi müfettişliği görevinden çıkarıldığından bahisle serbest muhasebeci mali müşavir ruhsatı verilmesi isteminin reddine ilişkin işlemde hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verlmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu, 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca devlet memurluğundan çıkarılmış olan davacının yasada öngörülen koşulları taşımadığı ileri sürülerek mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Uyuşmazlık, serbest muhasebeci mali müşavir ruhsatı verilmesi isteminin değerlendirilmesi aşamasında ortaya çıkmış ise de; ilgilinin meslek icra edebilmesi, mevzuat gereği mali müşavirlik ruhsatına sahip olmasını zorunlu kıldığından, dava konusu işlemin mahiyeti nedeniyle belli bir mesleği yapamaması sonucunu doğuran işlemlerden olduğunun kabulü ile dava konusu işleme karşı açılan dava hakkında bölge idare mahkemelerince verilen kararın, temyize tabi kararlardan olduğu ve işin esasının incelenerek bir karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmü yer almış; aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde ise; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: (...) c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları,(...)" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Uyuşmazlık, ilgilinin serbest muhasebeci mali müşavir ruhsatı verilmesi talebi ile yaptığı başvurunun reddine ilişkin TÜRMOB Yönetim Kurulu kararının iptali isteminden kaynaklanmaktadır.

Dava konusu işlemin, ilgilinin meslekten çıkarılması sonucunu doğuran bir yönü bulunmadığı, uyuşmazlığın henüz ruhsat başvurusu aşamasından doğduğu, dolayısıyla temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu sonucuna varılmakta olup temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.