Danıştay 8. Daire E.2022/6277 K.2022/7874

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, davacılar tarafından, Ağrı ili … Lisesi 10/E sınıfı öğrencisi ...'ın sınıf arkadaşının fırlattığı kalemin gözüne gelmesi neticesinde bir gözünde meydana gelen görme kaybı olayına ilişkin olarak ... için 150.000,00-TL maddi (iş göremezlik) ve 20.000,00-TL manevi, babası ... için 10.000,00-TL maddi (tedavi giderleri ve yol masrafları) ve 10.000,00-TL manevi, annesi ... İçin 10.000,00-TL manevi, kardeşleri … ve ... için de 10.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 210.000,00-TL tazminatın 16/12/2011 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 'Mevzuu' başlıklı 2. maddesinde; yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu, 'Mükellef' başlıklı 11. maddesinde; genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu, 'Harçdan müstesna işlemler' başlıklı 13. maddesinin (j) fıkrasında.

Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olduğu belirtilmekle birlikte, parantez içi hükmünde yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının, Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline igili yargı merciince karar verileceği düzenleme altına alınmış olup, 'Harç alma ölçüleri' başlıklı 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı, 'Değer esası' başlıklı 16. maddesinde;

değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu, 'Harcın nispeti' başlıklı 21. maddesinde; yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği, 'Nispi harclarda ödeme zamanı' başlıklı 28. maddesinde ise. (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın verilmesinden itibaren bir ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden, binde 68,31 oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.

Davanın maddi ve manevi tazminatlara ilişkin kısmı yönünden:

Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

Davalı idare tarafından öne sürülen düzeltme nedenleri sözü edilen maddede belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymadığından maddi ve manevi tazminatlara ilişkin düzeltme istemlerinin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Hükmedilen yargılama giderlerine ilişkin kısım yönünden:

... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hüküm fıkrasında; "nispi olarak hesaplanan 1.925,88-TL nispi karar harcının davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, kabul edilen miktar üzerinden nispi olarak hesaplanan 1.925,88-TL nispi karar harcından davacıların yatırmış olduğu toplamda 718,20-TL harcın düşülmesi sonucu kalan 1.207,68-TL nispi karar harcının davalı idareden tahsili için müzekkere yazılmasına" şeklinde karar verildiği görülmektedir.

Konusu belli bir parasal miktarı içeren davalarda, hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının, hükmedilen miktar yönünden haksız çıkmış olan davalı idareye yükletilmesi gerektiği açık olup, ya bakiye nispi karar harcının önce davacıya tamamlattırılması daha sonra davacının ödemiş olduğu nispi karar harcı için davalı idareden alınarak davacıya ödenmesi şeklinde hüküm kurulması ya da bakiye nispi karar harcı davacıya tamamlattırılmaksızın davacı tarafından başlangıçta ödenen nispi karar harcının davalı idareden alınarak davacıya ödenmesi, bakiye nispi karar harcının ise davalı idareden tahsili için müzekkere yazılmasına şeklinde hüküm kurulması gerekmektedir.

Bu kapsamda; hüküm fıkrasında yer alan "nispi olarak hesaplanan 1.925,88-TL nispi karar harcının davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, kabul edilen miktar üzerinden nispi olarak hesaplanan 1.925,88-TL nispi karar harcından davacıların yatırmış olduğu toplamda 718,20-TL harcın düşülmesi sonucu kalan 1.207,68-TL nispi karar harcının davalı idareden tahsili için müzekkere yazılmasına" ibaresinin, "Hükmedilen miktar üzerinden belirlenen 1.925,88-TL nispi karar harcından davacıların yatırdığı 718,20-TL nispi karar harcının mahsubu sonucu kalan 1.207,68-TL nispi karar harcının davacılara tamamlattırılması için müzekkere yazılmasına,

hükmedilen miktar üzerinden hesaplanan 1.925,88-TL nispi karar harcının davalı idareden alınarak davacılara ödenmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Reddedilen maddi tazminata ilişkin hükmedilen vekalet ücretine yönelik kısım yönünden:

24/11/2020 tarih ve 31314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Mahkeme kararı tarihi itibariyle uyuşmazlığa uygulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 'Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret' başlıklı 13. maddesinin 3. fıkrasında; "Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez." düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararında, davacıların toplam 160.000,00-TL maddi tazminat isteminin 19.193,30-TL'sinin kabulüne, 140.806,70-TL'sinin reddine karar verildiği anlaşılmakla birlikte; hüküm fıkrasında, "hükmedilen maddi tazminat üzerinden nispi olarak hesaplanan 2.879,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, reddedilen maddi tazminat için 2.040,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine " şeklinde karar verildiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13. maddesinin 3. fıkrası dikkate alındığında "reddedilen maddi tazminat için 2.040,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine" ibaresinin, "reddedilen maddi tazminat için 2.879,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.