Danıştay 8. Daire E.2022/6326 K.2024/7530

Dava konusu istem: Davacı Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından, 6360 sayılı Kanun uyarınca tüzel kişiliği sona eren Çine ilçesi, Akçaova Belde Belediyesi bünyesinde su ve kanalizasyon işlerinde çalışmakta iken, su ve kanalizasyon idaresine (ASKİ'ye) devredilen 4 işçiye ait gelir vergisi borcu tutarı olan 149.727,08-TL'nin davacı idareye devrine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Aydın Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 8. fıkrasında, büyükşehir ilçe belediyesi olan belediyelerce yürütülen su, kanalizasyon, katı atık depolama ve bertaraf, ulaşım, her çeşit yolcu ve yük terminalleri, toptancı halleri, mezbaha, mezarlık ve itfaiye hizmetlerine ilişkin olmak üzere personel, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ve bu hizmetlerin yerine getirilmesine yönelik yatırım, alacak ve borçlarının,

komisyonca ilgisine göre büyükşehir belediyesi ile ilgili bağlı kuruluş arasında paylaştırılacağının hüküm altına alındığı ve iptali istenilen gelir vergisi borcunun davacı idareye devredilen personele ilişkin geçmiş dönem personel borcu olduğu ve devredilen 4 işçinin davacı kurumda çalıştığı dikkate alındığında, dava konusu borcun davacı Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresine devrine ilişkin dava konusu komisyon kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Anılan kararın davacı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 03/02/2022 tarih ve E:2021/4804, K:2022/492 sayılı kararıyla; ''...mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; kapatılan belediyelerin her türlü taşınır-taşınmaz malları, hak, alacak ve borçlarının ilgili kurumlara devredileceği;

su ve kanalizasyon hizmetlerinin yürütülmesinden davacı idarenin sorumlu olduğu ve bu itibarla sözkonusu hizmetlere ilişkin personel ile bu hizmetlerin yerine getirilmesine yönelik istihdam edilen personel borçlarının ilgisi nedeniyle davacı idareye devrinin gerektiği, buna karşın, su ve kanalizasyon idaresine devri gereken borcun, devri kesinleşen personele ilişkin olduğunun somut ve açık bir biçimde ortaya konulması gerektiği, Mahkemece, ara kararı ile borcun ait olduğu personellerin kimler olduğu ve devrin, davacı kurum açısından kesinleşip-kesinleşmediğinin ve borcun miktarının açıklanmasının istenildiği;

ara kararına davalı idarece verilen cevapta; ilgili 4 personelle ilgili bir dava açılmayıp, devrin kesinleştiğinin bildirilmesine karşın, Mahkemeye sunulan ve 4 işçiye ilişkin borç miktarını gösteren belgede borcun 8.567,61-TL olarak belirtildiği açık olup.

4 işçiden kaynaklanan gelir vergisi borç miktarının, her yıl için ne kadar olduğu araştırılarak, toplam miktarının tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edilmediği, ilgili kurumlar nezdinde, devri yapılan 4 personelden kaynaklı gelir vergisi borç miktarı araştırılıp açık ve net biçimde tespit edilmeden verilen kararın eksik incelemeye dayalı olduğu görülmekle; davayı reddeden Mahkeme kararının istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.'' gerekçesiyle ...

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarihli ara kararı üzerine verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, devir işlemine konu borçlara ilişkin somut hiçbir bilgi ve belge sunulmadan, işleme dayanak oluşturulmadan, doğduğu zaman ilçe belediyesince ödenmesi gerekirken ödemesi yapılmayan personel gelir vergisi borcundan idarelerinin sorumlu tutulamayacağı, Komisyonun paylaşım yapma konusundaki takdir yetkisini hukuka ve hakkaniyete uygun ve objektif bir şekilde kullanmadığı, borcun su ve kanalizasyon hizmetlerinden kaynaklanan bir borç olmayıp gelir vergisinden kaynaklandığı, bu sebeple idareye devrinin 6360 sayılı Kanun'un devre ilişkin ilke ve esaslarına aykırılık teşkil ettiği belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, devre konu borçların 6360 sayılı Kanun hükümleri uyarınca devredilen personel sayısına göre ilgili kurumlar arasında paylaştırıldığı, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinde, "Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür" hükmüne.

Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Kanundaki devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulur.

Bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabilir." hükmüne, 2. fıkrasında, "1 inci maddeye göre tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köyler, mevcut personelini, taşınır ve taşınmazlarını, iş makineleri ve diğer taşıtları ile kamu kurum ve kuruluşlarına olan alacak ve borçlarını katılacakları ilçe belediyesine bu Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren bir ay içinde bildirir.

Bu belediye ve köylerin taşınmazlarının tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, yeni nazım ve uygulama imar planının yapılması, imar planı değişikliği ve revizyonu ile her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları katılacakları ilçe belediyesinin onayına bağlıdır. Henüz ilçe belediyesi oluşmamış yerlerde bildirimler il belediyesine yapılır ve onaylar il belediyesince verilir.

Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış memur alımları hariç olmak kaydıyla, yine bu Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köyler tarafından nakil yoluyla atanacaklar da dâhil olmak üzere hiçbir şekilde yeni personel alımı yapılamaz ve bu belediye ve köyler tarafından aynı tarihten itibaren tüzel kişiliğin sona ereceği tarihi geçecek şekilde veya mevcut hizmet alımlarının kapsamını ve personel sayısını genişletecek şekilde hizmet alımı sözleşmesi düzenlenemez" hükmü, 3. fıkrasında, "1 inci maddeye göre tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köylerin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak,

alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredilir. Devir işlemi ilk mahalli idareler genel seçimi itibarıyla uygulamaya konulur." hükmüne yer verilmiştir.

MADDİ OLAY

6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesi uyarınca 30.03.2014 tarihinde yapılan yerel seçimle birlikte Aydın İlinde sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulduğu, Aydın İli'ne bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliğinin kaldırıldığı, köylerin mahalle olarak, belediyelerin ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katıldığı, Aydın İlindeki İl Özel İdaresinin tüzel kişiliğinin kaldırıldığı,

anılan Kanun'un geçici 1. maddesi uyarınca, tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köylerin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredilmesine ve tüzel kişiliği kaldırılan il özel idaresinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına,

büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine, büyükşehir ilçe belediyesi olan ilçe belediyelerine ait personel, taşınır ve taşınmazların büyükşehir belediyesinin görev alanına girmesi halinde büyükşehir belediyesi ve ilgili bağlı kuruluşları arasında paylaştırılmasına karar verilebilmesi için devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir,

tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulduğu ve 03/03/2014 günlü komisyon kararıyla personellerin devri yönünden karar alınarak alacak-borçların devrinin ileri tarihe bırakıldığı.

Aydın Belediyesinin, 6360 sayılı Kanun uyarınca ilk mahalli idareler genel seçiminden sonra Büyükşehir Belediyesine dönüşeceğinden Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu üyesi olarak sadece Aydın Belediyesinin yetki alanındaki sahip olduğu her türlü taşınır, taşınmaz malları ve personelini ilgilendiren konulardaki toplantılara katılımının sağlanması gerektiği yolunda tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan bir başka davada verilen ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddine ilişkin kararının, Dairemizin 16/04/2015 tarih ve E:2015/821, K:2015/3390 sayılı kararı ile bozulması üzerine; tüzel kişilikleri sona eren mülga İl Özel İdaresi, belde belediyeleri ve köyler ile büyükşehir ilçe belediyesine dönüşen belediyelerin malvarlıkları ve personelinin devirlerinin, oluşturulan devir tasfiye ve paylaştırma komisyonunca büyükşehir belediyesinin katılımı ile yeniden ele alındığı Aydın Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun 22.03.2016 tarihli kararıyla personel devrine karar verildiği,

akabinde de ... tarih ve ... sayılı kararı ile Akçaova Belediyesine ait borç listesinin 2. sırasında yer alan 149.727,08-TL gelir vergisi borcunun Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresine devredilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta, Dairemizin 03/02/2022 tarih ve E:2021/4804, K:2022/492 sayılı bozma kararı üzerine dosyanın gönderildiği ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacı idareye devredilen 4 personele ait gelir vergisi borç tutarının tespiti amacıyla yapılan 21/04/2022 tarihli ara kararına verilen cevapta, davaya konu dört işçiye ilişkin gelir vergisi borç miktarının personel bazında ay ve yıl olarak ayrıntılı çizelge olarak gösterildiği ve borç miktarının 8.570,65-TL tutarında olduğu bilgisine yer verildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacı idareye devredilmesi gereken gelir vergisi borcu tutarı 8.570,65-TL iken, bu tutarın çok üzerinde bir miktar olan 149.727,08-TL'nin davacı idareye devrine ilişkin olarak tesis edilen ve idareye tanınan takdir yetkisini aşan nitelikte olduğu sonucuna varılan dava konusu ... tarih ve ... sayılı Aydın Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu kararının bu kısmında hukuka uyarlılık görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyiz istemine konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.