Danıştay 8. Daire E.2022/7387 K.2024/799

Dava konusu istem: İstanbul Aydın Üniversitesi, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Mahalli İdareler ve Yerinde Yönetim Tezli Yüksek Lisans programı mezunu davacı tarafından, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde Yüksek Öğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 7/1-f maddesi uyarınca "seminer, tez ve yayınlarda intihal yapmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle "tezin iptali" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İstanbul Aydın Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı hakkında 17.03.2021 tarihli şikayet üzerine başlatılan soruşturma sonucunda hazırlanan raporda.

Yüksek Öğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 7/1-f maddesi uyarınca "seminer, tez ve yayınlarda intihal yapmak" fiili uyarınca "hazırlamış olduğu tezin iptali" cezası ile cezalandırılması yönünde getirilen teklifin Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Disiplin Kurulu'nca değerlendirilerek, davacının Yüksek Öğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 7/1-f maddesi uyarınca "seminer, tez ve yayınlarda intihal yapmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle "tezin iptali" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı,

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Yüksek Öğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinde "tezin iptali" şeklinde bir disiplin cezasının öngörülmediği, anılan Yönetmelikte davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına gerekçe olarak gösterilen "Seminer, tez ve yayınlarda intihal yapmak" fiilinin "yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma cezasını gerektiren disiplin suçları" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde düzenlendiği ve ceza karşılığı olarak "yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma" cezasının belirlendiği,

dava konusu işlem tesis edilirken davacı mezun olduğundan "yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma cezası" ile cezalandırılmasının bir anlam ifade etmeyeceğinden bu durumun davalı idarece değerlendirilerek kanunda ceza olarak öngörülmeyen "tezin iptali" cezası ile cezalandırıldığı, davacının kanunda ve yönetmelikte yer almayan ve kanunda suç sayılan fiil karşılığı belirlenen cezadan başka bir ceza ile cezalandırılmasının "kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesine, hukukun genel ilkelerine ve hakkaniyete uygun olmadığı, bu nedenle işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi'nce; İstanbul Aydın Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Yüksek lisans tezinin sonuçlanması" başlıklı 9. maddesinde;

"(1) Tezli yüksek lisans programında eğitim alan bir öğrenci, elde ettiği sonuçları Enstitünün tez yazım kurallarına uygun biçimde yazar ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunur.

(2) Araştırmada; anket/ölçek/skala, biyolojik materyal kullanımı, gözlemsel ve niteliksel çalışma, niceliksel araştırma ve müdahale olması durumunda etik kurul kararı aranır.

(3) Tezini tamamlayan öğrenci, danışmanından aldığı onay formunu tez savunma sınavına girmek üzere Enstitüye teslim eder.

(4) Enstitü söz konusu teze ilişkin intihal yazılım programı raporunu alarak danışmana gönderir. Rapordaki verilerde gerçek bir intihalin tespiti halinde gerekçesi ile birlikte karar verilmek üzere tez Enstitü Yönetim Kuruluna gönderilir.

" hükmüne yer verildiği, ayrıca Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nde tahdidi olarak sayılan disiplin cezaları arasında "yüksek lisans tezinin iptalinin" bulunmadığı, öte yandan.

İdare Hukukunun temel prensiplerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca; yasada aksine bir düzenleme bulunmadıkça, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması, kaldırılması ve düzeltilmesi işlemlerinde de aynen uygulanmasının zorunlu olduğu,

burada, işlemin sadece tesis eden makam tarafından ortadan kaldırılması yeterli olmayıp, aynı zamanda idari işlemin yapılış usullerine de uygun olarak (usulde paralellik) işlem tesis edilmesi gerektiği, bu itibarla, davacıya atfedilen "Seminer, tez ve yayınlarında intihal yapmak" fiili nedeniyle anılan yönetmeliğin 7/1-f maddesi uyarınca disiplin kurulunca "Yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma" cezası verilebileceği tabii ise de, davacı tezinin disiplin kurulu kararı ile kabul edilmediği gözetildiğinde,

usul ve yetkide paralellik ilkesi uyarınca tezin iptaline yönelik işlemin de disiplin kurulunca tesis edilmesine hukuken olanak bulunmadığı, bu durumda, dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, davalı idarenin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, etik komisyonu tarafından davacının tezi ile ilgili olarak yapılan değerlendirme üzerine disiplin soruşturmasına başlandığı, soruşturmanın usulüne uygun yürütüldüğü, davacının tezi hakkında intihal kanaatine varıldığından tezinin iptaline karar verildiği, işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, ceza yetkisinin zamanaşımına uğradığı, disiplin yönetmeliğinde tezin iptali şeklinde bir ceza yaptırımının öngörülmediği, işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.