Danıştay 8. Daire E.2022/7725 K.2024/137

Dava konusu istem: Davacı tarafından, diplomasının denk sayılarak avukatlık staj bitim belgesinin verilmesi talebi ile yapmış olduğu başvurunun reddine dair Aksaray Barosu Yönetim Kurulu Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacının avukatlık stajının tamamladığı ve bu durumun TBB tarafından da kabul edilerek Adalet Bakanlığı tarafından onaylandığı, davacının denklik verilmesi ile ilgili yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin işlemin de ... İdare Mahkemesince iptal edildiği anlaşıldığından, avukatlık staj bitim belgesinin verilmesi talebi ile yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının başvurusunun YÖK'ün yetkisinde bulunan denklik işleminin kabulüne yönelik olduğundan YÖK'e başvurulmasını bildirmek için dava konusu işlemin tesis edildiği, bu işlemin bildirim niteliğinde bir ön işlem olduğu ve kamu gücü kullanılması suretiyle başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya çeşitli hukuki sonuçlar doğurma etkisini gösteren işlemlerden olmadığı, denklik talebine ilişkin iptal kararının muhatabının YÖK olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet programında ön lisans eğitimi aldığı, 2015 yılında kendi imkanıyla ders transferi yoluyla Kosova İliria College Üniversitesinde Hukuk öğrenimine başladığı, 2016 yılında da Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Fakültesine geçiş yaparak eğitimini burada tamamladığı ve 17.08.2018 tarihinde bu programdan mezun olduğu, Aksaray Barosu Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile avukatlık staj listesine kaydedildiği, 10.12.2018 tarihinde başladığı 1 yıllık Avukatlık stajını tamamladığı,

Aksaray Baro Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararı ile: "Yurtdışı Yükseköğretim kurumlarından yatay geçiş yapmak suretiyle Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olduğundan Yüksek Öğretim Kurumuna başvurarak denklik belgesi alması gerektiği halde verilen süre içerisinde denklik belgesini ibraz etmemesi sebebi ile 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 16. maddesinin yollaması ile aynı Kanun'un 3/b maddesi gereğince noksan derslerden başarılı sınav vermiş bulunmak şartını taşımadığı" gerekçesi ile TBB (Türkiye Barolar Birliği) Avukatlık Staj Yönetmeliği 32. maddesi uyarınca staj levhasından silinmesine karar verilmiştir.

Türkiye Barolar Birliğine yapmış olduğu itiraz TBB'nin … tarih K:… sayılı kararı ile kabul edilerek, staj levhasından silinmesine ilişkin Aksaray Baro Yönetim Kurulu kararının kaldırılmasına, ancak baro levhasına yazılmasına karar verilebilmesi için YÖK tarafından verilecek denklik belgesi aslının ibrazının beklenilmesine karar verilmiştir, bu kararın Adalet Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemiyle onaylandığı, Aksaray Barosunun … tarih ve … sayılı Yönetim Kurulu kararı ile davacının Aksaray Barosu Stajyer levhasından silinmesine ilişkin kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davacı tarafından Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı diploma denklik başvurusunda bulunulduğu, bu başvurusunun … tarih ve … sayılı işlemle reddi üzerine ... İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyası üzerinden açılan davada, Mahkemenin … tarih ve K:… sayılı kararı ile "...Davacının Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet Önlisans Programından mezun olduğu, 2015 yılında Kosova'da bulunan Iliria College'de Hukuk Programında eğitime başladığı, 2016 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bulunan Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Programına yatay geçiş yapmak suretiyle 2018 yılında bu programdan mezun olduğu ve

yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırdığı 2015 yılına ait ÖSYM tarafından yapılan merkezi yerleştirme sınavı sonuç belgesinin bulunmadığı (yani ilgili yılda ÖSYM tarafından yapılan merkezi yerleştirme sınavı sonucuna göre Uluslararası Kıbrıs Üniversitesine yerleşmediği) hususları birlikte dikkate alındığında, Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma gereğince söz konusu diplomasının denklik işlemine tabi tutulmaksızın Türkiye'de geçerli kabul edilmesi hukuken mümkün olmamakla birlikte,

davacı 2018-2019 eğitim-öğretim yılından önce 2015 yılında ülkemizdeki yükseköğretim kurumundan aldığı önlisans eğitimini saydırarak yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırıp 2016 yılında KKTC'de bulunan yükseköğretim kurumuna yatay geçiş yaptığı hususu dikkate alındığında, söz konusu yatay geçişe ilişkin davacıdan herhangi bir şartın aranmaması gerektiği, dolayısıyla davacının yatay geçiş için ilgili (yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırdığı) yılda ilan edilen kıstasları sağlamadığından söz edilemeyeceği sonucuna varılmakla,

bahse konu hususlar (denklik talebinin anılan yılda ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS'ye girmediği, kılavuzda belirtilen muadil belgelerinin bulunmadığı) hariç, davacının diploma denklik talebinin Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğine göre incelenerek,

bunun sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, aksi yöndeki değerlendirmeyle söz konusu talebinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki Yükseköğretim Kurumlarından Mezun Olanlar İçin Tanıma ve Denklik Başvuru Süreçlerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 8. maddesinin 2. fıkrası gereğince reddedilmesinde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı" belirtilerek denklik verilmemesi işleminin iptaline karar verilmiştir.

Davacının iptal kararı doğrultusunda 24.05.2022 tarihli dilekçe ile diplomasının denk kabul edilerek Avukatlık Staj Bitirme Belgesi verilmesi için Aksaray Baro Başkanlığı'na başvurduğu, bu talebinin Aksaray Baro Başkanlığı'nın dava konusu … tarih ve … sayılı yazısı ile “İlgi sayılı dilekçeniz incelenmiş olup diplomanın denk sayılması hususu Baromuzun yetkisinde olmadığından bu hususla ilgili mahkeme kararının tarafı olan YÖK'e başvurulması gerektiği bilginize rica olunur.” denilerek reddi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlığa kabul şartları" başlıklı 3. maddesinde, "Avukatlık mesleğine kabul edilebilmek için : a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, b) Türk hukuk fakültelerinden birinden mezun olmak veya yabancı memleket hukuk fakültesinden mezun olup da Türkiye hukuk fakülteleri programlarına göre noksan kalan derslerden başarılı sınav vermiş bulunmak, c) Avukatlık stajını tamamlayarak staj bitim belgesi almış bulunmak, e) Levhasına yazılmak istenen baro bölgesinde ikametgahı bulunmak, f) Bu Kanuna göre avukatlığa engel bir hali olmamak gerekir."; "Staj" başlıklı 15.

maddesinde, "Avukatlık stajı bir yıldır. Stajın bu kısmında yer alan hükümler uyarınca ilk altı ayı mahkemelerde ve kalan altı ayı da en az beş yıl kıdemi olan (bu beş yıllık kıdem hesabına Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı hizmette geçen süreler de dahildir.) ve staj yaptığı baroya kayıtlı bir avukat yanında yapılır.(1) Stajın hangi mahkeme ve adalet dairelerinde, ne surette yapılacağı yönetmelikte gösterilir."; 16. maddesinde, "3 üncü maddenin (a), (b) ve (f) bentlerinde yazılı koşulları taşıyan ve Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavında başarılı olanlardan, stajyer olarak sürekli staj yapmalarına engel işleri ve 5 inci maddede yazılı engelleri bulunmayanlar, staj yapacakları baroya bir dilekçe ile başvururlar." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının denklik başvurusunun YÖK tarafından reddedilmesi üzerine ....

İdare Mahkemesi'nin ... sayılı esasında açılan iptal davasında, Mahkemenin ... tarih ve K:... sayılı kararı incelendiğinde; davacı 2015 yılına ait ÖSYM tarafından yapılan merkezi yerleştirme sınavına girmediğinden Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma gereğince söz konusu diplomasının denklik işlemine tabi tutulmaksızın Türkiye'de geçerli kabul edilmesinin hukuken mümkün olmadığı yönünde tespit yapıldığı ve "davacının diploma denklik talebinin Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğine göre incelenerek,

bunun sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, aksi yöndeki değerlendirmeyle söz konusu talebinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki Yükseköğretim Kurumlarından Mezun Olanlar İçin Tanıma ve Denklik Başvuru Süreçlerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 8. maddesinin 2. fıkrası gereğince reddedilmesinde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının diploma denklik talebinin Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğine göre Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından incelenerek, diplomasının denkliği yönünden yeni bir işlem tesis edileceği açıktır. Yükseköğretim Kurulu'nun tesis edeceği işlemin sonucuna göre davacının baro levhasına yazılıp yazılamayacağının ortaya konulması gerektiğinden, davacının diplomasının denk kabul edilerek Avukatlık Staj Bitirme Belgesi verilmesi için Aksaray Baro Başkanlığı'na yapmış olduğu başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.