Danıştay 8. Daire E.2022/7854 K.2025/2968

Dava konusu istem: Uşak ili, Merkez ilçe, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... numaralı parsellerin tevhidine ilişkin... tarih ve ... sayılı Uşak Belediye Encümeni kararının, bahse konu parsellerin köy parseli olduğu, bu sebeple 442 sayılı Köy Kanunu'na tabi olduğu gerekçesiyle iptaline ilişkin ... tarih ve... sayılı Uşak Belediye Encümeni kararı ile işbu karara yapılan itirazın reddine ilişkin... tarih ve... sayılı Uşak Belediye Encümeni kararının ve ... ada, ... parsel (... ada, ...-... sayılı parsellerin 03/06/2020 tarihli encümen kararı ile tevhid edilmiş hali) numaralı taşınmaz için imar durum belgesi düzenlenmesi amacıyla davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Uşak Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:... K:... sayılı kararda.

442 sayılı Köy Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümlerinin düzenlenme amacına bakıldığında, köy tüzel kişiliği tarafından köy yerleşim alanı olarak planlanarak köyde ikamet eden ihtiyaç sahiplerine satışı yapılan arsa vasıflı taşınmazların köyde ikamet eden ve köy nüfusuna kayıtlı olup evi bulunmayan ihtiyaç sahiplerinin ev edinmesi amacıyla bu kişilere satışının öngörüldüğü ve satış tarihinden itibaren en geç 5 yıl içerisinde bu parseller üzerine bina yapılmasının şart koşulduğu, halihazırda davacının mülkiyetinde bulunan davaya konu ... ada ... ve ... nolu arsa vasıflı parsellerin vaktiyle ...

Köyü Tüzel Kişiliği adına tapuda kayıtlı olduğu, bilahere 442 sayılı Köy Kanunu'nun Ek-13. maddesi kapsamında köyde ikamet eden ve köy nüfusuna kayıtlı ... ve... isimli kişilere köy tüzel kişiliği tarafından temlik edildiği, anılan parsellerin sonradan bu kişiler tarafından tapuda satış yoluyla 3. şahıslara devredilerek el değiştirdiği ve en son davacı tarafından farklı tarihlerde bu parsellerin 3. şahıslardan satın alındığı, ancak tapu kütüğünden bu parsellerin köy parseli olduğunun anlaşıldığı,

her ne kadar köy tüzel kişiliği tarafından köyde ikamet edip evi bulunmayan ihtiyaç sahiplerine satışı yapılan arsa vasıflı bu taşınmazlar üzerinde Kanunun amacına uygun şekilde ev -bina yapılmaksızın 10 yıllık devir yasağı (takyidat) süresi dolduktan sonra 3. şahıslara satışlarının yapıldığı görülmekte ise de, bu durumun Kanun'un açıkça öngördüğü bina-ev yapma zorunluluğunu ortadan kaldırmadığı,

ilgili mevzuat hükümlerinde bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde anılan parsellerin tüzel kişiliği devam eden köylerde köy tüzel kişiliği adına, tüzel kişiliğini kaybeden köylerde ise ilgili belediye adına re'sen tapuda tescil edileceğinin düzenlendiği,

olayda da davacı veya önceki malikler tarafından dava konusu parseller üzerinde Kanunda açıkça öngörülen ev-bina yapma şartının yerine getirilmediği ve dolayısıyla bu yükümlülüğün halen devam ettiği, bu parsellerin el değiştirmesinin Kanunda açıkça öngörülen bu yükümlülüğü ortadan kaldırmayacağı, Kanunla belirlenen sürelerin sonunda bina yapma şartının yerine getirilmediğinin anlaşılması halinde bu taşınmazların tekrar köy tüzel kişiliği adına veya ilgili belediye adına geri tescil edilebileceği,

dolayısıyla dava konusu işbu taşınmazların tevhit veya ifraz işlemlerine tabi tutulmasının Kanun'un esas amacına aykırılık teşkil edeceği sonuç ve kanaatine varıldığı, bu durumda.

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 22/12/1973 tarih ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı kararında da belirtildiği üzere idarelerin açık hata, yokluk, ilgilinin gerçek dışı beyanı ve hilesi gibi hallerde süre şartı aranmaksızın her zaman hukuka aykırı işlemlerini geri alabilecekleri dikkate alındığında, davalı belediyenin açık hata sonucu sehven gerçekleştirdiği tevhit (birleştirme) işleminin geri alınarak iptal edilmesine ilişkin dava konusu encümen kararlarında hukuka aykırılık bulunmadığı,

uyuşmazlığın, davacının ... ada ... parsel için imar durum belgesi verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Uşak Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden; davacının,... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararı ile ... ada... ve ... nolu parsellerin birleştirilerek tek parsele dönüştürülen ...nolu parsel için imar durum belgesi verilmesini talep ettiği,

ancak anılan parsellerin tevhidine (... ve ... nolu parsellerin birleştirilerek ... nolu parsel yapılmasına ilişkin) ilişkin belediye encümen kararının sehven alındığından bahisle sonradan ... tarih ve ... sayılı encümen kararı ile işbu birleştirme işleminin geri alınarak iptaline karar verildiği, dolayısıyla ... tarih ve ... sayılı encümen kararı ile alınan birleştirme (tevhit) işleminin bir geçerliliğinin kalmadığı anlaşıldığından,

davalı idarece tevhit işlemi ile oluşturulan ve geçerliliği kalmayan ...nolu parsel için imar durum belgesinin düzenlenemeyeceğine dair Uşak Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğünün...tarih ve ... sayılı işleminde de hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Anılan kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesince; isteme konu kararın temyiz edilebilecek kararlardan olmadığı, kesin olduğu gerekçesiyle ...tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı kararı ile temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

Anılan karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi tarafından kesin olarak karar verilmesine rağmen adil yargılanma, hak arama hürriyeti, mülkiyet hakkı kapsamında temyiz yoluna başvurulduğu, davalı idarenin bilgisi dahilinde söz konusu taşınmazları satın aldığı, satın alma esnasında tapu kütüğünde herhangi bir takyidat ya da şerh bulunmadığı, söz konusu taşınmazların artık köy parseli olma vasfını kaybettiği, Köy Kanunu kapsamında öngörülen kısıtlılık sürelerinin dolduğu, iyi niyetli 3. kişi olduğu, tapuda aleniyet ilkesi gereği haklarının korunması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.