Danıştay 8. Daire E.2022/787 K.2025/429

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, yolcu taşımacılığı faaliyeti yürüten taşımacıların mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla taşımacıların hak edişlerinde her bir öğrenci geçişi için ilave ücret ödemelerinin davacı şirket yönünden kaldırılmasına yönelik belediye meclis kararlarının geri alınması istemiyle yapılan başvuruların reddedilmesine yönelik işlemlerin yargı kararı ile kesin olarak iptal edildiğinden bahisle, iptal edilen işlemler nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık olmak üzere, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00-TL (miktar artırımı sonucunda toplam 4.623.424,95-TL) tazminatın, başvuru tarihinden (02/11/2016) itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirketin de aralarında bulunduğu yolcu taşımacılığı yapan kurum ve kuruluşlar için her bir öğrenci geçişi için ödenen ilave ücretin davacı yönünden kaldırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Meclis Kararı ile anılan karara yapılan itirazların reddedilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı Meclis Kararının ...

İdare Mahkemesi kararı ile iptaline hükmedildiği, davalı idarece, anılan yargı kararında, İdarenin yapacağı işlemde haklı ve makul bir gerekçe gösterme zorunluğunun getirildiği, Mahkemelerinin 09/10/2019 tarihli işlemin yargı kararı ile iptal edilmesi sonrasında, konuya ilişkin (davacı şirkete öğrenci geçişleri için ilave ücret ödemesi yapılıp yapılmayacağı hakkında) yeni bir Meclis kararının alınıp alınmadığı,

anılan yargı kararı sonrasında yeni bir karar alınmış ise, davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı ve ödeme yapılmış ise hangi tutar üzerinden ödeme yapıldığı sorularak buna ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesi yönündeki ara kararına davalı İdarece cevaben gönderilen bilgi ve belgelerden, yargı kararı sonrasında iptaline hükmedilen işlemin kapsadığı dönem için yargı kararında bahsedilen haklı ve makul bir gerekçe ile herhangi bir işlemin tesis edilmediği gibi davacı şirkete ödeme yapılmak suretiyle de yargı kararının gereğinin yerine getirilmediği belirlendiğinden,

yargı kararı ile iptaline hükmedilen işlemler nedeniyle mahrum kaldığı her bir öğrenci geçişi için belirlenen ilave ödemelerin hesaplanarak ödenmesi gerektiği; uyuşmazlıkta, yargı kararı ile iptaline hükmedilen ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararları nedeniyle davacı şirkete ödenmeyen miktarın belirlenebilmesi amacıyla Mahkemelerinin 07/11/2019, 31/12/2019 ve 13/02/2020 tarihli ara kararları ile, öğrenci geçişi için ilave ücretlerin toplam tutarının hesaplanarak,

bir cetvel/tablo halinde ibrazının istenilmesi yönündeki ara kararlarına davalı İdarece cevaben gönderilen bilgi ve belgelerden, 17/06/2016 - 31/12/2017 tarihleri arasındaki dönem için toplam 4.623.424,95-TL, 17/06/2016 - 31/12/2016 ve 14/07/2017 - 31/12/2017 tarihlerini kapsayan dönem için toplam 2.970.279,45-TL olmak üzere iki farklı hesaplama yapıldığı,

her ne kadar davalı idarece iptal edilen işlemlerin 17/06/2016 - 31/12/2016 ve 14/07/2017 - 31/12/2017 tarihlerini kapsadığı ileri sürülmüş ise de, iptal edilen ... tarih ve ... sayılı Meclis Kararında, ... tarih ve ... sayılı Meclis Kararının belirtildiği ve söz konusu karar kapsamında ilave ödemelerin 31/12/2017 tarihine kadar devam edilmesi ve TCDD A.Ş. yönünden (davacıya ilişkin) her bir öğrenci geçişi için ilave ödeme talebinin reddine karar verildiği,

bahsi geçen ... tarih ve ... sayılı Meclis Kararı incelendiğinde ise, anılan kararın davacı tarafından -yine iptaline hükmedilen- ... tarih ve ... sayılı Meclis Kararına yapılan itirazın reddedilmesine ilişkin karar olduğu dikkate alındığında;

iptaline hükmedilen işlemlerin kapsadığı dönemin 17/06/2016 - 31/12/2017 tarihleri arasındaki dönem olduğu ve bu dönem için ödenmesi gereken miktarın toplam 4.623.424,95-TL olduğu yönünde yapılan hesaplama Mahkemelerince hükme esas alınabilecek nitelikte kabul edilerek anılan miktarın davacı şirkete tazminen ödenmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 1.000,00-TL'lik kısım yönünden dava açma (30/01/2019) tarihinden, kalan 4.622.424,95-TL yönünden ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği (07/04/2020) tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte hesaplanarak ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı şirketin tazminat istemi başvurusunda bulunmadığı, yargı kararlarıyla iptal edilen her işlem nedeniyle tazminata hükmedilemeyeceği, davacı şirketin önceki belediye meclis kararları nedeniyle müktesep hakkının bulunmadığı, maddi tazminat şartlarının oluşmadığı hususları ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.