Danıştay 8. Daire E.2022/838 K.2024/3229

Dava konusu istem: ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde özel eğitim alanı uzman öğreticisi olarak görev yapmakta olan davacının "kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşlere silahsız katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama" suçundan dolayı hakkında kovuşturma bulunması nedeniyle ... tarih ve ... sayılı Fatih Kaymakamlığı Oluru ile çalışma izni onayının iptal edildiğine ilişkin 27/09/2019 tarih ve E... sayılı Fatih Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kalındığı ileri sürülen parasal hakların 27/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idarece dava konusu işleme dayanak olarak gösterilen "Kanuna Aykırı Toplantı ve Yürüyüşe Silahsız Katılarak İhtara Rağmen Kendiliğinden Dağılmama" suçundan açılan kamu davasında davacının beraat ettiği,

tesis edilen işlem tarihi itibariyle kovuşturmanın sonuçlandırıldığı anlaşıldığından uzman eğitici olarak görev yapan ve çalışma izninin verilmesi için gereken diğer şartları taşımadığına ilişkin bir tespit bulunmayan davacıya ait çalışma izin onayının iptal edilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemlerin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların kabulü ile aylık alabileceği her bir ücretin ödenmesi gerektiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı hakkında kamu davası açıldığını, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının davacının yoksun kaldığı ileri sürülen parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istemi kısmının bozulması, davacının çalışma izninin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Fatih Kaymakamlığı Oluru kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava;... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde özel eğitim alanı uzman öğreticisi olarak görev yapmakta olan davacının "kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşlere silahsız katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama" suçundan dolayı hakkında kovuşturma bulunması nedeniyle ... tarih ve ... sayılı Fatih Kaymakamlığı Oluru ile çalışma izni onayının iptal edildiğine ilişkin 27/09/2019 tarih ve E... sayılı Fatih Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Kurucu/kurucu temsilcisinin nitelikleri ve kurum binaları" başlıklı 4. maddesinde; "(Değişik 1. fıkra: 09.05.2018 - 7141 S.K/Madde 11) Özel öğretim kurumlarının gerçek kişi kurucularında, tüzel kişi kurucularının yönetim organlarında, kurucu temsilcilerinde ve personelinde.

26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma,

suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işlenen suçlardan ceza almamış olması veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, terör örgütlerine ya da Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması şartı aranır. (…)" hükmü.

"Kurumlarda çalıştırılacak personel" başlıklı 8.maddesinde. "Kurumların eğitim-öğretim ve yönetim hizmetlerinin, asıl görevi bu kurumlarda olan yönetici ve eğitim-öğretim elemanları ile yürütülmesi esastır. (...) Kurumların müdürleri, kurucu/kurucu temsilcisi tarafından; diğer yönetici ve öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticileri ise müdürlerince seçilir ve çalışma izinleri valiliğin iznine sunulur.

Valiliğin izni alınmadan müdür ile diğer yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler işe başlatılamaz.

Gerekli şartları taşıyan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler için valilikçe çalışma izni düzenlenir. Çalışma izninin iptali yine valilikçe yapılır. (...)" hükmü; "Özlük hakları ve sorumluluklar" başlıklı 9. maddesinde; "Kurumlarda çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler ile kurucu veya kurucu temsilcisi arasında yapılacak iş sözleşmesi, en az bir takvim yılı süreli olmak üzere yönetmelikle belirtilen esaslara göre yazılı olarak yapılır. Mazeretleri nedeniyle kurumdan ayrılan öğretmen ve öğreticilerin yerine alınacak olanlar ile devredilen kurumların yönetici, öğretmen ve öğreticileri ile bir yıldan daha az bir süre için de iş sözleşmesi yapılabilir.

...

Kurumlarda görev yapan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler, görevleri sırasında suç işlemeleri veya görevleri nedeniyle kendilerine karşı işlenen suçlardan dolayı 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun uygulanması ve ceza kovuşturması bakımından kamu görevlisi sayılır." hükmü; "Çalışma izninin iptali ve geçici görevlendirme" başlıklı 10. maddesinde; "İki defa teftiş raporuyla başarısızlığı tespit edilen yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerin çalışma izni, izni veren makam tarafından iptal edilir.

Bu durum, ilgiliye tebliğ edilmek üzere kuruma bildirilir. Tebliğ, sözleşmenin feshine ve ilgilinin kurumla ilişiğinin kesilmesine yeter sebep teşkil eder.

Kurumların teftiş ve denetlenmesi sırasında valilik, lüzum görülen durumlarda kurumun yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerini görevden uzaklaştırabilir. Bu takdirde valilikçe, geçici görevlendirme yapılarak gerekli tedbirler alınır." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının çalışma izninin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Fatih Kaymakamlığı Oluru yönünden; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davacının yoksun kalındığı ileri sürülen parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden;

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; özel öğretim kurumlarında çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler ile kurucu veya kurucu temsilcisi arasında yapılacak iş sözleşmesinin, en az bir takvim yılı süreli olmak üzere yönetmelikle belirtilen esaslara göre yazılı olarak yapıldığı, özel öğretim kurumlarında görev yapan personel için, doğrudan hangi kurumda hangi kadro ve/veya pozisyonda görev verilecek ise, o çerçevede çalışma izni onayı düzenlendiği, çalışma izinlerinin valiliğin iznine sunulduğu,

valiliğin izni alınmadan müdür ile diğer yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerin işe başlatılamayacağı, anılan kurumlarda çalışmak isteyen kişilere, istedikleri kurumda çalışabilmelerine imkan verecek genel bir çalışma izni onayı usulünün bulunmadığı, ancak; özel öğretim kurumu ile yapılacak iş sözleşmesini müteakip çalışma izni onayı sürecinin başlatılabileceği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde özel eğitim alanı uzman öğreticisi olarak görev yapmakta olan davacının çalışma izninin 27/09/2019 tarihli dava konusu işlem ile iptal edildiği görülmüş olup; davacının parasal haklarının ödenmesi isteminin karşılanması için, davacının anılan kurum ile imzaladığı sözleşmenin süresi ve dava konusu işlemin tesisinden sonra kalan süre davacının somut ve kesin zararının ortaya konulması yönünden önem arz etmektedir.

Her ne kadar İdare Mahkemesince; davacının SGK hizmet dökümüne bakılarak dava konusu işlem nedeniyle ... tarihinde iş sözleşmesinin fesih edildiği ve Mahkeme kararının verildiği tarihe kadar her hangi bir işyerinde çalışmadığı dikkate alınarak yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmiş ise de; özel öğretim kurumlarında çalışan personelin çalışma rejimi dikkate alındığında davacının anılan kurum ile imzaladığı sözleşmeye ilişkin bilgi ve belgeler araştırılmaksızın eksik incelemeyle verilen Mahkeme kararının parasal hakların tazminine ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.