Danıştay 8. Daire E.2023/181 K.2024/1255

Dava konusu istem: Şehir içi yolcu taşımacılığı yapan davacı tarafından, ... plakalı araç ile Alhan-Ereğli arasında yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle taşıma güzergahında bulunan Alhan Mahallesinin güzergahından çıkartılarak güzergahın sadece Taşağıl-Ereğli olarak değiştirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Konya Büyükşehir Belediyesi UKOME Genel Kurul Kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından, Alhan-Ereğli olan yolcu taşıma hattının Taşağıl-Ereğli olarak Konya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla değiştirildiği, davacı tarafından 2021 yılına kadar herhangi bir sıkıntı yaşamadan Alhan mahallesinde de yolcu almaya devam edildiği, ancak yapılan şikayet üzerine aracına cezai işlem uygulandığı, yolcu almasının engellenmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle dava açılmış ve UKOME kararının tarafına tebliğ edilmediği iddia edilmiş ise de.

Mahkemeleri tarafından yapılan 04.07.2022 tarih ve 09.08.2022 tarihli ara kararları üzerine idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacının yapmış olduğu müracaat üzerine adına 25.12.2017 tarihli Yolcu Taşıma Güzergah İzin Belgesi düzenlendiği, iş bu belgede taşıma hattının Taşağıl- Ereğli olduğunun belirtildiği,

dava konusu edilen UKOME kararı incelendiğinde, davacının her üç aracı için taşıma güzergahının Alhan- Ereğli'den Taşağıl- Ereğli'ye çevriliği bu durumun davacı tarafından en geç 25.12.2017 tarihinde öğreniliği, bu tarihten itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde dava açabilecek iken çok sonra 02.02.2022 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından Taşağıl-Ereğli güzergahına ilişkin olarak 27.07.2021 tarihinde belge düzenlenmiş ise de aynı tarihli taşıma ücret ve zaman tarifesinin Alhan-Ereğli şeklinde tanzim edildiği, söz konusu tarife gereği Alhan Mahallesinden yolcu almasında sakınca bulunmadığı, dava konusu işlemin tarafına tebliğ edilmediği, aracının Jandarma tarafından yapılan kontrollerde durdurulması ve trafikten men edilmesi üzerine dava konusu işlemden haberdar olduğu, hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.

3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:

a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları. (...) d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları. (...) hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararları dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Uyuşmazlıkta; ... plakalı araç ile şehir içi yolcu taşımacılığı yapan davacı tarafından, davacının ..., ... ve ... plakalı ticari araçlarının yolcu taşıma güzergah izin belgelerinde "Alhan- Ereğli" olarak kayıtlı bulunan taşıma hattının "Taşağıl- Ereğli" olarak değiştirilmesine ilişkin 24.06.2015 tarih ve 2015/4 sayılı Konya Büyükşehir Belediyesi UKOME Genel Kurul Kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdarenin bir işleminin "düzenleyici" nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar koymuş olması gerektiği açıktır. Davaya konu işlemin ise, davacıya yönelik, taşıma güzergah hattı değişikliğine ilişkin somut ve münferit nitelikte bulunduğu, bu nedenle bakılan davanın 2577 sayılı Kanunun 46/1-a bendi kapsamına girmediği görülmektedir. Öte yandan dava konusu işlem ile davacının ticari faaliyetinin icrasının süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engellenmesi durumu da söz konusu olmadığından davanın aynı Kanunun 46/1-d bendi kapsamında da bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.