Danıştay 8. Daire E.2023/1935 K.2023/2613

Dava konusu istem: Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi ... Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, 2008 yılı ÜDS Mart Dönemi sınav sonucu olağandışı değerlendirilerek eşdeğer sınava çağrılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı iptal kararının temyiz incelemesinde Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 09.10.2018 tarih ve E:2018/3194, K:2018/5509 sayılı kararı ile kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi üzerine 01/03/2020 tarihinde yapılan Yükseköğretim Kurumları Yabancı Dil Sınavından (YÖKDİL) aldığı 63,75 puan ile doçentlik başvuru kriterini tekrar sağladığından bahisle ilgili sınavın eşdeğer sınav olarak kabul edilmesi amacıyla yaptığı başvurunun reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Mahkemelerinin 24/02/2021 tarihli ara kararı ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na, YÖKDİL sınavının doçentlik başvuruları esnasında YDS'ye eşdeğer sınav olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin sorulduğu, anılan idarenin 04.03.2021 tarihli cevabında, YÖKDİL'in doçentlik başvurusunda geçerliliği olan bir sınav olduğu, konuya ilişkin Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 01/02/2017 tarihli toplantısında bu yönde karar alındığının belirtildiği,

buna göre YÖKDİL Sınavı'nın mevzuatta öngörülen eşdeğerlik şartlarını sağladığı ve bu sınavdan 2547 sayılı Kanun'un 24. maddesinde belirlenen yeterli ve asgari yabancı dil puanı üzerinde bir puan aldığı görülen davacının, girmiş olduğu YÖKDİL sınav sonucunun YDS ile eşdeğerliliğinin bulunmadığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin; davacının YÖKDİL'den aldığı 63,75 puan ile doçentlik başvuru kriterini tekrar sağladığından bahisle söz konusu sınavın eşdeğer sınav olarak kabul edilmesi amacıyla davalı ÖSYM'ye yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemi olduğu, yargısal denetim ve istinaf incelemesinin de bu kapsamda yapıldığı,

davacının 6114 sayılı Kanun'un 9/8. maddesi uyarınca Haziran, Temmuz aylarında e-YDS veya Eylül ayında yapılacak 2017 - YDS Sonbahar dönemine eşdeğer sınav hükmünde olmak üzere çağrılmasına ilişkin ÖSYM Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin dava konusu işlemin iptali yönündeki kararına karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine, söz konusu kararın, Danıştay Sekizinci Dairesinin 09/10/2018 tarih ve E:2018/3194, K:2018/5509 sayılı kararı ile kaldırıldığı ve davanın kesin olarak reddine karar verildiği,

bu haliyle, davacının ÖSYM Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla eşdeğer sınav hükmündeki YDS sınavına çağrılmasının kesinleştiği, dolayısıyla İdare Mahkemesi kararında belirtilen Danıştay Sekizinci Dairesi kararının davacının emsali niteliğinde olmadığı hususu ile her ne kadar, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 01/02/2017 tarihli toplantısında YÖKDİL'in doçentlik başvurusunda geçerliliği olan bir sınav olduğuna ilişkin karar alınmış ise de, işbu davada uyuşmazlığın, doçentlik başvuru koşulu olan yabancı dil puanının sağlanıp sağlanmadığına ilişkin olmaması.

YÖKDİL sınavının YDS sınavına eşdeğer sayılıp sayılmayacağına ilişkin olması ve yukarıda bahsolunan Doçentlik Yönetmeliği hükümlerine göre doçentlik başvurularında kabul edilecek yabancı dil sınavlarını belirleme yetkisinin münhasıran Yükseköğretim Kuruluna ve yapılacak başvuruları değerlendirme yetkisinin de Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'na verilmiş olması.

ÖSYM Başkanlığı'nın herhangi bir sınavı doçentlik kriteri olarak belirleyebilmek açısından bir yetkisinin de bulunmaması karşısında, söz konusu Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının uyuşmazlığı etkileyen bir yönünün bulunmadığı, diğer taraftan, UYAP kayıtlarının incelenmesinden, YDS ile YÖKDİL sınavının eşdeğer kabul edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin ve bu işlemin dayanağı olan 25.02.2016 tarihinde güncellenen "Yabancı Dil Sınavları Eşdeğerlikleri Tablosunun" iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada.

Danıştay Sekizinci Dairesinin 12/05/2020 tarih ve E:2019/4361 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği hususları birlikte dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık ve aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Danıştay Sekizinci Dairesinin 17.02.2022 tarih ve E:2021/7450 K:2022/952 sayılı kararıyla, temyize konu kararın bozulmasına karar verilmiş; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin, ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemde usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine yönelik ilk kararda ısrar edilmiş; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06.10.2022 tarih ve E:2022/1990 K:2022/2761 sayılı kararıyla, ısrar kararının bozulmasına karar verilmiştir.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

2547 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile Doçentlik Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 2/b hükmü uyarınca, doçentlik başvuru kriterleri arasında yer alan yabancı dil sınavını belirleme yetkisinin Yükseköğretim Kuruluna ait olduğu, Yükseköğretim Kurulunca ... tarih ve ... sayılı karar ile YÖKDİL ve YDS sınavlarından alınacak puanların yabancı dil sınavı puanı olarak kullanılabileceğine karar verildiği,

dava konusu uyuşmazlığın, eşdeğer sınava çağrılması yargı kararı ile hukuka ve kamu yararına uygun bulunan davacının, şüpheli bulunan 2008 ÜDS Mart Dönemi sınav sonucunu doçentlik başvurusunda kullandığından bahisle, Yükseköğretim Kurulunun 01/02/2017 tarihli toplantısında doçentlik başvurularında YÖKDİL sınav sonuçlarının kabul edileceğine ilişkin kararı çerçevesinde, 6114 sayılı Kanun'un 9/8. maddesinde belirtilen olağandışılık olgusunun bertarafı amacıyla girmiş olduğu Mart 2020 dönemi YÖKDİL sınavından 63,75 puan aldığından doçentlik başvuru kriterlerini tekrar sağladığını belirterek,

durumunun yeniden değerlendirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali isteminden kaynaklandığı, bu bakımdan, Danıştay Sekizinci Dairesinin E:2019/4361 sayılı esasına kayıtlı davanın işbu dava konusu işlemle bir ilgisinin bulunmadığı, 6114 sayılı Kanun'un 2. maddesinde de eşdeğer sınavın "Başkanlık tarafından aynı veya farklı zamanlarda farklı sorularla yapılan, ancak adaylara sağladığı haklar bakımından eşit sonuçlar verdiği Yönetim Kurulu kararı ile belirlenen birden fazla sınav" olarak tanımlandığı,

bu bakımdan eşdeğer sınav kapsamında davalı idare tarafından yapılan YDS ve e-YDS sınavlarının Kanun'un 9/8. maddesi çerçevesinde olağandışılık tespiti yapılan hususların ortadan kaldırılması amacına yönelik gerçekleştirilen sınavlar olduğu hususunda kuşku bulunmamakta ise de.

Kanun'un 9/8. maddesi ile getirilen düzenlemede nihai amacın, sınavlarda olağandışı bulgulara rastlanılması durumunda bu olağandışı bulguların bertaraf edilmesi olduğu, özellikle doçentlik başvurularında kullanıldığı belirlenen ve olağandışı bulunan sınavlarla ilgili olarak söz konusu kuşkunun ortadan kaldırılmasına imkan veren ve geçerliliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen bir sınav olan YÖK-DİL sınavının da yapılacak değerlendirmede dikkate alınması gerektiği, öte yandan, davacının 2008 ÜDS Mart Dönemi sınav sonucunu doçentlik başvurusunda kullandığı,

davacının eş değer sınava girme işleminin kesinleştiği 2019 yılında yine Doçentlik Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 2/b hükmü ile Yükseköğretim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı uyarınca, doçentlik başvurularında YÖKDİL ve YDS'den alınacak puanların kullanılabileceğinin kararlaştırılması üzerine,

doçentlik başvurusu için halihazırda geçerli olan sınavlardan biri olan YÖKDİL sınavına girerek doçentlik başvuru kriterleri arasında yer alan yabancı dil sınavı şartını yerine getirdiği ve 2019 Sonbahar döneminden itibaren YÖKDİL sınavlarının da ÖSYM Başkanlığınca yapılmaya başlandığı dikkate alındığında, ÖSYM Başkanlığı tarafından başkaca bir eşdeğer sınava çağrılmaması amacıyla YÖKDİL 2020 Mart dönemi sınav sonucunun geçerli sayılması yönündeki ÖSYM Başkanlığına yapılan başvurunun, YÖK-DİL'in YDS'ye eşdeğer sayılması talebi gibi değerlendirilerek reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediğinden,

dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Yabancı Dil Sınavlarının Eşdeğerliklerini Belirleme Yönergesinin 4. maddesi uyarınca Başkanlığın yaptığı yabancı dil sınavlarının uluslararası yabancı dil sınavlarıyla eşdeğerliğinin Eşdeğerlik Çalışma Komisyonu raporlarına dayalı olarak Yönetim Kurulu kararı ile belirleneceği hüküm altına alındığından idarenin kanuniliği ilkesi gereğince ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan YDS'nin ulusal bir yabancı dil sınavı olan YÖK-DİL'e eşdeğer sayılmasının yürürlükteki mevzuat kapsamında mümkün bulunmadığı,

öte yandan doçentlik başvurularında kabul edilecek yabancı dil sınavlarını belirleme yetkisinin Yükseköğretim Kuruluna, başvuruları değerlendirme yetkisinin ise Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına verildiği, ÖSYM Başkanlığının herhangi bir sınavı doçentlik kriterleri olarak kabul etme yetkisinin bulunmadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, davalı idarenin iddia ettiği gibi ÖSYM Başkanlığına doçentlik başvurusunda bulunulmadığı, davalı idarece idari işleme gerekçe olarak gösterilen Yabancı Dil Sınavlarının Eşdeğerliklerini Belirleme Yönergesinin amaç ve kapsam başlıklı 1. maddesinde, Yönergenin amacının uluslararası yabancı dil sınavı düzenleyen kurum ve kuruluşlarca yapılan sınavların Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavına eşdeğerlik taleplerinin değerlendirilmesi ve eşdeğerlik tespitine ilişkin usul ve esasları belirlemek olarak ifade edildiği, olayda ise davacının Yönergede belirtilen uluslararası yabancı dil sınavlarından herhangi birine girmediği,

öte yandan davacının mahkeme kararının gereğini yerine getirerek eşdeğer bir sınava girerek bu sınavdan doçentlik başvuruları için gerekli ve yeterli puanı aldığı, mahkeme kararında davacının YDS'ye girmesi gerektiğine yönelik herhangi bir ifadenin yer almadığı, diğer taraftan halihazırda doçentlik başvuruları için YÖKDİL sınav sonuçları yeterli kabul edilmekte iken davalı idarenin ısrarla davacıdan YDS'ye girmesini beklemesinde hiçbir hukuki menfaatin bulunmadığı, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.