Danıştay 8. Daire E.2023/195 K.2023/7227

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, davacı tarafından, Şırnak İli, Uludere İlçesi, …Köyünde Geçici Köy Korucusu olarak görev yapmakta iken "Bir Yıl İçerisinde Birden Fazla Ücretten Kesme Cezası Almak" suçunu işlediği gerekçesiyle GKK Yönetmeliği'nin 17/ç-5 maddesi gereğince görevine son verilmesine ilişkin 01/08/2014 onay tarihli işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, Mahkemelerinin 09/04/2021 tarih ve E:2021/732, K:2021/812 sayılı ısrar - ret kararının temyiz incelemesi sonucunda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 22/09/2021 tarih ve E:2021/2047, K:2021/1506 sayılı bozma ve 06/04/2022 tarih ve E:2022/125, K:2022/1280 sayılı karar düzeltme isteminin reddi kararları üzerine.

"Bir yıl içerisinde birden fazla ücretten kesme cezası almak" fiilinin, Geçici Köy Korucuları Yönetmeliği'nde görevden çıkarmayı gerektiren bir disiplin cezası olarak açıkça düzenlenmesi karşısında, işlem tesis edilirken disiplin cezası verilmesine ilişkin usule uyulması zorunlu olmasına karşın, 2014 yılı içerisinde birden fazla ücretten kesme cezası ile cezalandırılan davacının, anılan fiilleri ile ilgili olarak usulüne uygun olarak soruşturma başlatılmadığı ve savunmasının alınmadığı,

Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca, idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları tazminle yükümlü olduğu hukuka aykırılığı Mahkeme kararıyla ortaya konulan işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı parasal haklarının dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihi olan 01/09/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Temyize konu İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlem yönünden incelenmesinde;

İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

İdare Mahkemesince verilen kararın dava konusu işleme ilişkin kısmı ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, 30/11/2022 tarih ve 32029 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7422 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1. maddesiyle 442 sayılı Köy Kanunu'na eklenen maddelerin davalı idare tarafından davacının savunması alınarak yapılacak yeni işlemde dikkate alınacağı, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.

Temyize konu İdare Mahkemesi kararının parasal haklara ilişkin kısmı yönünden incelenmesinde;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinin son fıkrasında; idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlü olduğu, hükmü yer almaktadır.

İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.

Buna karşın, dava konusu işlemde olduğu üzere savunma hakkı gibi usulü bir eksiklik sebebiyle işlemlerin idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, bu iptalin davacının doğrudan göreve başlatılması sonucunu doğurmayacağı, hukuka aykırılığı saptanan işlemin iptalinin idarece yeni bir işlem tesis edilmesine engel olmadığı, usulüne uygun olarak soruşturma yapıldıktan ve savunması alındıktan sonra davacı hakkında yeni işlem tesis edilebileceği dikkate alındığında, davalı idarece bu konuda bir işlem tesis edilmeden davacının özlük haklarının iadesi ve yoksun kalınan parasal haklarının ödenmesi istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı görülmüştür.

Bu nedenle, davacının özlük ve yoksun kalınan parasal haklara yönelik istemine ilişkin olarak karar verilmesine yer olmadığı yolunda karar verilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.