Danıştay 8. Daire E.2023/2335 K.2023/5145

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır. Dava, Eskişehir Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun işçi alacaklarına ilişkin dava dosyalarının Büyükşehir Belediyesine devrine ilişkin … gün ve … sayılı kararının (… ve … nolu bentlerinin) ve komisyon kararının Valilikçe onayına ilişkin 28/03/2014 günlü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, dava açıldıktan sonra Eskişehir Valiliği Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun … ve … sayılı kararının 3 nolu bendinde "134 işçinin alacaklarının tespiti, işçilere ait ödemeler ile SGK ve vergi ödemeleriyle ilgili bütün iş ve işlemlerinin takibi sonuçlandırılmasının Eskişehir Yatrım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına devredilmesine ve konuyla ilgili dava dosyalarının Eskişhehir Büyükşehir Belediyesince Eskişehir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına teslim edilmesine" karar verildiği, buna göre dava konusu işlemin birinci bendinde yer alan "... tarafından ...

İş Mahkemesinde açılan … esas sayılı dava dosyasının Eskişehir Büyükşehir Belediyesine devredilmesine ilişkin kısmının konusunun kalmadığı, Dava konusu işlemin ikinci bendinde yer alan ... tarafından ...

İş Mahkemesinde açılan … esas sayılı dava dosyasının Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na devredilmesi yönünden; tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin davacı veya davalı konumunda bulunduğu ve hukuk mahkemelerinde ya da idare mahkemelerinde derdest bulunan davaların "il özel idarelerine ait hak, alacak veya borç" kapsamında değerlendirilmesi mümkün ise de; ... İş Mahkemesinde açılan … esasına kayıtlı olarak açılan davanın ...

Tarafından 26/03/2012-31/12/2013 tarihleri arasında ...

Güvenlik Koruma Hizmetleri Limited Şirketine bağlı olarak üst işveren Eskişehir İl Özel İdaresinde çalıştığından bahisle kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağına ilişkin olduğu, anılan davanın Eskişehir İl Özel İdaresinin kapanmasından önceki döneme ilişkin işçi alacakları kapsamında yer aldığından "hak, alacak ve borç" kavramlarının kapsamında değerlendirilebilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucu; 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi kapsamında bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına karar verilmiştir.

6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinin 2. fıkrasında. Eskişehir büyükşehir belediyesinin sınırlarının il mülki sınırları olduğu, 5. fıkrasında; birinci fıkrada sayılan illerdeki il özel idarelerinin tüzel kişiliğinin kaldırıldığı hüküm altına alınmış, 3. maddesinde ise, "...

Söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluştur." kuralına yer verilmiş, aynı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 5. fıkrasında ise.

"Bu Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verilir... " hükmü yer almaktadır

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin mülkiyetindeki her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçlar ile bunlara ilişkin davaların devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla kurulan devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu tarafından, ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verilebileceği anlaşılmaktadır.

Anılan düzenleme uyarınca, tüzel kişiliği kaldırılan Eskişehir İl Özel İdaresi'nin mülkiyetinde ve/veya mülkiyeti Hazineye ait olan ya da Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan olmakla birlikte adına tahsisli bulunan her türlü taşınır ve taşınmaz mallar, hak, alacak ve borçlar ile bunlara ilişkin davaların devir, tasfiye ve paylaştırma işlemi yapılırken; devir, tasfiye ve paylaştırmaya konu varlığın niteliği ile adına devir, tasfiye ve paylaştırma yapılan idarenin görev ve yetkilerinin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlıkta, asıl işveren konumunda bulunan il özel idaresinin alt işverene ait çalışanlar hakkında da bazı sorumlulukları bulunduğu açık olduğundan dava konusu uyuşmazlığın çözümlenmesi açısından söz konusu bu çalışanlarca yürütülen hizmetin hali hazırda hangi idari birimin görev alanında kaldığı hususunun da değerlendirilmesi gerekmektedir.