Danıştay 8. Daire E.2023/2805 K.2024/1034

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi istemine ilişkin dilekçede öne sürülen düzeltme nedenleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uygun bulunduğundan, düzeltme isteminin kısmen kabulü ile isteme konu Danıştay Sekizinci Dairesinin 28/12/2022 tarih ve E:2022/3489, K:2022/8302 sayılı kararının "davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük hakların davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesi" ile ilgili kısmı kaldırılarak işin esası yeniden incelendi.

Dava; İstanbul Bahçeşehir Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi … Bölümü'nde öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, iş sözleşmesinin sona erdiğinin bildirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin iptali ile işlem nedeni ile yoksun kalınan özlük ve parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, Dairemizin 10/03/2020 tarih ve E:2016/8434, K:2020/1737 sayılı bozma kararına uyularak. İstanbul Bahçeşehir Üniversitesi ... Fakültesinde öğretim üyesi olarak görev yapan davacının 01/09/2013-31/08/2014 tarihleri arasındaki sözleşmesinin süresinin bitmesi üzerine, dava konusu işlem ile sözleşmenin süresinin bittiği ve kendisi ile sözleşme yenilenmeyeceğinin bildirildiği,

2547 sayılı Kanun uyarınca, vakıf üniversitelerinde öğretim elemanları ve diğer personelin sözleşmelerinin, atamalarının ve görevden alınmalarının mütevelli heyetince yapılacağı, mütevelli heyetinin yetkilerini vakıf yükseköğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde devredebileceği, davacının sözleşmesinin feshine ilişkin dava konusu işlemin personel daire başkanı tarafından tesis edildiğinin görüldüğü, ara kararıyla davacının iş akdi sonlandırılmasına ilişkin mütevelli heyeti kararı veyahut da anılan heyetin yetkilendirdiği yönetici kararı olup olmadığının sorularak, varsa Mahkemeye gönderilmesinin davalı idareden istenildiği,

bunun üzerine davalı idarece sunulan 17/02/2020 kayıt tarihli dilekçede, mütevelli heyeti tarafından verilmiş bir karar bulunmadığı, esasen davacının sözleşmesinin süresinin bitmesi dolayısıyla kendiliğinden sona erdiği bu sebeple mütevelli heyetince sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin olarak bir kararın alınmasına da gerek bulunmadığının beyan edildiği,

bu durumda, sözleşmenin sonlandırılması işleminin ilgili mevzuat uyarınca davalı üniversite mütevelli heyeti tarafından alınacak bir karar veya bu heyetin yetkisini devretmek suretiyle yetkilendirdiği üniversite yöneticisi tarafından yapılması gerekmekte olup, bu prosedür işletilmeden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline ve tazminat talebinin kabulü ile dava konusu işlem sebebiyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük hakların davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Anılan kararın temyizi üzerine, Dairemizin 28/12/2022 tarih ve E:2022/3489, K:2022/8302 sayılı kararı ile, İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili tarafından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık olmadığı gerekçesi ile karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

Dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Mahkeme kararının incelenmesi:

Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

İstemde bulunanlar tarafından öne sürülen düzeltme nedenleri sözü edilen maddede belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymadığından karar düzeltme istemlerinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük hakların tazminine ilişkin temyize konu Mahkeme kararının incelenmesi:

İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.

Buna karşın, belirli süreli iş sözleşmelerinin yenilenmemesine ilişkin işlemlerin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, yetkili idari makam ya da organ tarafından, sözleşmenin yenilenmesi veya yenilenmemesi yönünde bir karar alınması gerekmektedir.

Bu aşamada, iptal kararının hukuksal sonucu olarak yetki yönünden hukuka aykırı bulunan sözleşmenin yenilenmemesi işlemi ortadan kalmış olmakla birlikte, idare ile ilgili arasındaki belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır.

İdari yargı merci tarafından, sözleşmenin yenilenmemesi işleminin esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığından ve belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından, bu aşamada, ilgili bakımından, kesin ve net olarak belirli olmayan parasal ve özlük hak kayıpları hakkında; sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilmesi mümkün olmadığından, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda; 2547 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesine aykırı olarak tesis edilen sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmesi nedeniyle davacının parasal ve özlük hakları bakımından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.