Danıştay 8. Daire E.2023/3205 K.2025/721

Dava konusu istem: Azerbaycan ve Türkiye Cumhuriyeti uyruklu olan ve 2020-2021 eğitim-öğretim yılı Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin esaslar kapsamında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesine yerleştirilen davacının, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Yönetim Kurulunun 07/04/2022 tarih ve 14 sayılı kararıyla, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Yurtdışından Öğrenci Kabulü Yerleştirme Esaslarının 6. ve 13. maddesi uyarınca öğrenci kaydının iptali ile Üniversiteyle ilişiğinin kesilmesi üzerine, anılan karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığının... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Yabancı Uyruklu Öğrenci Yerleştirme Esaslarının 6. maddesinde, uyruğundan biri Türkiye Cumhuriyeti olan çift uyruklular için %10'luk kontenjan sınırlaması uygulanacağının düzenlendiği, her ne kadar, davacı 2010 yılında sonradan Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığını da kazanmak suretiyle çift uyruklu olmuş ise de;

sonradan Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığını kazanan çift uyrukluların %10'luk kontenjan sınırlamasına tabi olmadığı yönünde herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmakta olup, bu kapsamda, başvuru tarihinde uyruğundan biri Türkiye Cumhuriyeti olan çift uyruklu davacının, yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları kapsamında Azerbaycan uyruklu olarak başvuru yaptığı ve bu başvuruya istinaden %10'luk kontenjan sınırlaması uygulanmaksızın Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesine yerleştiği dikkate alındığında,

davacının başvuru esnasında uyruğundan biri Türkiye Cumhuriyeti olan çift uyruklu olduğunu belirtmeksizin sadece Azerbaycan uyruklu yabancı öğrenci olarak başvuru yapmak suretiyle davalı idareyi yanılttığı anlaşıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, aslen Azerbaycan uyruklu olduğu, üniversiteye kadar olan eğitim ve öğretim hayatını Azerbaycan okullarında tamamladığı, Türk vatandaşlığını 2010 tarihinde kazandığı, ilk uyruğu yabancı olması sebebiyle yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin kontenjan sınırlamasına tabi olmadığı, kendisi ile aynı durumda bulunanların kontenjan sınırlamasına tabi olmayacağına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının kararının bulunduğu ileri sürülerek istinaf kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Türk vatandaşlarının merkezi sınav ile belli alanlara bu sınavda belli yüzdelik dilimlere ve sıralamalara girildiğinde yerleşebildiği ve yabancı uyruklu öğrenci kabul edecek üniversitelerin bu öğrenciler için sınırlı sayıda kontenjan belirlediği göz önüne alındığında, uyruğundan biri Türk olan çift uyruklular için kontenjan sınırının getirilmesinin hakkaniyetin ve eşitliğin bir gereği olduğu, davacının da çift uyruğundan birinin Türk olduğu, bu hususu başvuruda gizleyerek genel kontenjandan kayıt yaptırdığı, dolayısıyla başvurusu ve yerleştirmesi gerçek durumla örtüşmediğinden hukuka uygun olarak öğrencilikle ilişiğinin kesildiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının asıl uyruğu Azerbaycan olup, ilk ve ortaöğretim eğitimini Azerbaycan'da tamamlamıştır. 2010 yılında sonradan Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığını kazanıp 2020-2021 eğitim-öğretim yılı yurtdışından öğrenci kabulüne ilişkin esaslar kapsamında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesine yerleşmeye hak kazanarak 22/12/2020 tarihinde Üniversiteye kayıt yaptırmıştır.

Kayıt yaptırdıktan sonra, davalı idarece, davacının 2010 yılında Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığını da kazanması nedeniyle çift uyruklu olduğu ancak bu durumun başvuru esnasında bildirilmediği, bu suretle gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu gerekçesiyle Fakülte Yönetim Kurulu kararı alınmaksızın davacıya e posta yoluyla bildirim yapılmak suretiyle davacının öğrencilikle ilişiği kesilmiştir.

Davacı tarafından, ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, yetki yönünden hukuka uygun olmayan ilişik kesme işleminin iptaline karar verilmiştir. Bu karar üzerine, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Yönetim Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararıyla; Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Yurtdışından Öğrenci Kabulü Yerleştirme Esaslarının 6. ve 13. maddesi uyarınca davacının öğrenci kaydının iptali ile Üniversiteyle ilişiğinin kesilmesine karar verilmiş, anılan karara karşı davacı tarafından yapılan itiraz Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığının... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddedilmiştir.

Bunun üzerine, davacı tarafından öğrenci kaydının iptal edilerek üniversiteden ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, 11/04/2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6287 sayılı Kanun'un 14 maddesi ile değişik "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirmenin nasıl yapılacağı düzenlenmiş olup, (a) bendinde, yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı;

(b) bendinde, yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî sınavlarla girileceği, (f) bendinde, "Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.

Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır." hükmü yer almıştır.

2547 sayılı Kanun'un 45. maddesinin yukarıda yer verilen hükmü ile verilen yetki çerçevesinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 04/07/2019 tarihli toplantısı ile kabul edilen Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'ın 2. maddesinin (c) fıkrasının (i) bendinde, "Yükseköğretim kurumları tarafından önerilen ve Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarında yer alan Öğretmenlik, Hukuk, Tıp ve Diş Hekimliği programlarına da öğrenci kontenjanı belirlenmesinin devamı"na, (ii) bendinde ise, "Bununla birlikte bu programlara mahsus olmak üzere bu adaylar için anılan alanlardaki kontenjanın %10’unun aşılmaması"na karar verilmiştir.

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Yabancı Uyruklu Öğrenci Yerleştirme Esasların 6. maddesinde.

"Yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin esaslar uyarınca yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurma imkânı bulunan, mavi kart sahibi adaylar ile 01/02/2013 tarihinden önce yurt dışında orta öğretime devam eden T.C. uyruklu öğrencilerden orta öğretiminin (lise) son üç yılını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (orta öğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dâhil (KKTC hariç)) T.C. uyruğunda bulunanlar, uyruğundan biri T.C. olan çift uyruklular,

Suriye ve Yunanistan uyruğunda bulunan adayların başvurularında tüm bölümler için % 10’luk kontenjan sınırlaması uygulanır. Asıl yerleştirmede, söz konusu % 10’luk kontenjan dolması hâlinde, kayıt olmayanlar veya boş kalan kontenjanlara yapılacak ek yerleştirmelerde bu sınırlama kapsamında olanlar yerleştirilemez." kuralına, aynı Esasların 14. maddesinde ise.

"Gerçeğe aykırı beyanda bulunan, herhangi bir eylem veya işlemi ile idareyi yanılttığı tespit edilen adayların başvuruları reddedilir. Bu adayların kayıtları yapılmış ise iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, ... tarih ve ... sayılı Genel Kurul Kararı ile, Türk vatandaşlığı Kanunu uyarınca doğumla Türk vatandaşı olup, İçişleri Bakanlığından Türk vatandaşlığından çıkma izni alanlar ve bunların Türk vatandaşlığından çıkma izni alanlar ve bunların Türk vatandaşlığından çıkma belgesinde kayıtlı reşit olmayan çocuklarına verilen mavi kart sahibi olduğunu belgeleyen adaylar ile 01.02.2013 tarihinden önce yurt dışında ortaöğretime devam ederek ortaöğretimin son üç yılını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayan veya lise eğitimlerinin tamamını yurt dışındaki liselerde (KKTC listeleri hariç) gören T.C uyruğunda bulunanlar

ve uyruğundan biri T.C olan çift uyruklu adayların üniversitelerce belirlenen kriterler çerçevesinde yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurabilmelerinin devam edilmesine ancak yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarında yer alan öğretmenlik, hukuk, tıp ve diş hekimliği programlarına mahsus olmak üzere anılan alanlardaki kontenjnın %10'unun aşılmamasına karar verilmiştir.

Yükseköğretim Kurulu tarafından alınan karar ile, yurt dışında ortağretimini tamamlayan ve yurt dışından öğrenci kabul şartını sağlayan Türk vatandaşları ile uyruğundan biri T.C vatandaşı olanların, bazı bölümlerde belirlenen kontenjanlara sınırlı sayıda yerleşebilmelerine karar verilmiştir.

Türk vatandaşlığını sonradan kazanarak çift uyruklu olan yabancı öğrencilerin bu kontenjan sınırlamasına tabi olup olmadığı hususunda tereddüt oluşması üzerine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca tüm üniversitelere gönderilen... tarih ve ... sayılı yazıda, yurt dışından kabul edilecek öğrenci kontenjanlarında yer alan öğretmenlik, hukuk, tıp ve diş hekimliği programlarına mahsus olmak üzere alınan "kontenjanın %10'unun aşılmamasına" ilişkin kararın yabancı uyruklu iken sonradan T.C vatandaşlığına geçen çift uyruklu/TC uyrukluları kapsamadığı belirtilmiştir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca, sonradan T.C vatandaşı olan yabancı uyrukluluların bu sınırlamaya tabi olmadığı, alınan Kararın bu kişileri kapsamadığını ifade edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının, Azerbaycan vatandaşı olarak doğduğu, 2010 yılında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak çift uyruğa sahip olduğu, üniversiteye kadar bütün eğitimini Azerbaycan'da tamamladığı, Türkiye'de herhangi bir eğitim kurumunda eğitim görmediği görülmektedir.

Bu durumda, yukarıda alıntısına yer verilen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından alınan Karar ile alınan bu Kararın nasıl uygulanması gerektiği yönünde tüm üniversitelere gönderilen yazı birlikte değerlendirildiğinde, doğumla Türk vatandaşı olmayıp sonradan Türk vatandaşlığını kazananların bu kontenjan sınırlandırmasına tabi olmadığı, başvuru esnasında uyruğunu Azerbaycan olarak belirten davacının da genel kontenjana tabi olduğu, dolayısıyla başvuruda gerçeğe aykırı bir beyanda bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.