Danıştay 8. Daire E.2023/3243 K.2024/2182

Dava konusu istem: Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümünde öğrenci olan davacı tarafından, ...tarih ve ...sayılı davalı işlemi ile bildirilen yükseköğrenim kurumundan çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda. Orta Doğu Teknik Üniversitesi öğrencisi olan davacı hakkında başka bir öğrenci tarafından verilen şikayet dilekçesi üzerine konu ilgili soruşturmacı görevlendirildiği, soruşturmacı tarafından 13.05.2022 tarihli tebliğ tutanağıyla davacıya. "P. R.

İsimli öğrencinin şikayet dilekçesindeki 'Şiddet, taciz ve tecavüz' iddiası ile ilgili açılan soruşturmada savunmasını yapmak üzere 23.05.2022 Pazartesi günü saat 13:00'da Fen Edebiyat Fakültesi Beşeri Bilimler Binası Psikoloji Bölümü Toplantı odasında hazır bulunması gerektiği, aksi takdirde savunmadan vazgeçmiş olacağı ve savunması alınmaksızın yürütülmesini kabul ettiği" hususlarının tebliğ edildiği,

davacı tarafından bu tutanağın Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin "Savunma Hakkı" "başlıklı 15.maddesine uygun düzenlenmediği belirtilerek soruşturma konusunun açık olarak tarafına bildirilmesini talep ettiği, 23.05.2022 tarihinde alınan ifadesinde tarafına ingilizce sorular sorulduğu ve davacı tarafından cevaplandığı, aynı tarih ve şekilde şikayetçi öğrencinin de ifadesinin alındığı,

soruşturmacı tarafından düzenlenen soruşturma raporunda herhangi bir tahlil ve değerlendirme yapılmaksızın eyleminin sübut bulduğundan bahisle Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9/ç maddesi uyarınca Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verilmesine karar verildiği bu kararın tebliği üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı, disiplin hukukunun ana ilkelerinden olan "savunma hakkının" kullandırılması ve adil yargılanma hakkının sağlanması için kişinin; neyle suçlandığının ve isnat edilen eylemin nelerden ibaret olduğunun yer ve zaman belirtilmek suretiyle usulüne uygun tebligat ile bildirilmesi,

ayrıca savunmasını belirtilen sürede yapmadığı takdirde savunmasından vazgeçmiş sayılacağının ve belli bir araştırma ve savunmanın hazırlanması için de makul bir sürenin verilmesi gerektiği, uyuşmazlıkta, davacıya tebliğ edilen savunmasının istenmesine ilişkin tutanakta, P.

R. isimli öğrencinin şikayet dilekçesindeki "Şiddet, taciz ve tecavüz" iddiası ile ilgili açılan soruşturmada savunmasını yapmak üzere 23.05.2022 Pazartesi günü saat 13:00'da Fen Edebiyat Fakültesi Beşeri Bilimler Binası Psikoloji Bölümü Toplantı odasında hazır bulunması gerektiği, aksi takdirde savunmadan vazgeçmiş olacağı ve savunması alınmaksızın yürütülmesini kabul ettiği hususlarının tebliğ edildiği görülmekle birlikte,

davacının neyle suçlandığının ve isnat edilen eylemin nelerden ibaret olduğunun yer ve zaman belirtilmek suretiyle usulüne uygun olarak bildirilmediği gibi soruşturma tamamlandıktan sonra soruşturma raporunun disiplin kuruluna sunulmasından sonra disiplin kurulunca disiplin cezası hakkında karar verilmeden önce yine yukarıda belirtildiği şekilde savunmasının da alınmadığı,

bu durumda, gerek soruşturma aşamasında, gerekse de disiplin cezası hakkında karar verilmesinden önce usulüne uygun savunması alınmaksızın, davacının Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9/ç maddesi uyarınca Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, usulüne uygun olarak yürütülen soruşturma neticesinde davacıya yükseköğrenim kurumundan çıkarma cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, işlemin hukuka aykırı olduğu, savunma istem yazının usule uygun olmadığı, ceza verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, Orta Doğu Teknik Üniversitesi öğrencisi olan davacının yükseköğrenim kurumundan çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun -işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan- ''Öğrencilerin Disiplin İşleri'' başlıklı 54. maddesinde "Soruşturma, yetkiler ve cezalar: a.

Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere;

eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verilir. b.

Bir fakülte, enstitü veya yüksekokulun içinde veya dışında öğrencilerin işlemiş oldukları disiplin suçlarından dolayı soruşturma yapmaya ve doğrudan gerekli cezayı vermeye veya disiplin kuruluna sevketmeye ilgili fakülte dekanı, enstitü veya yüksekokul müdürü yetkilidir. c. Disiplin soruşturmasına, olay öğrenilince derhal başlanılır ve soruşturma engeç onbeş gün içinde sonuçlandırılır. d. Hakkında kovuşturma yapılan öğrenciye sözlü veya yazılı savunma hakkı verilir.

Tanınan süre içinde savunma yapmayan öğrenci bu hakkından vazgeçmiş sayılır....." hükmüne yer verilmiş,

2547 sayılı Kanunun 54. maddesi ile 65. madde (a) fıkrası (9) numaralı bendine dayanılarak hazırlanan, 18.08.2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin "Soruşturmanın yapılış şekli" başlıklı 14. maddesinde disiplin soruşturması süreci ile ilgili usul ve esaslar belirlenmiş,

Aynı Yönetmeliğin, ''Savunma Hakkı'' başlıklı 15. maddesinde, hakkında disiplin soruşturması açılan öğrenciye isnat edilen suçun neden ibaret olduğunun savunmasını yapacağı tarihten en az yedi gün önce yazılı olarak bildirileceği, bu yazıda; öğrenciden belirtilen gün, saat ve yerde savunmasını yapmak üzere hazır bulunmasının isteneceği, öğrenciye gönderilecek davetiyede;

çağrıya özürsüz olduğu halde uymadığı veya özrünü zamanında bildirmediği takdirde, savunmadan vazgeçmiş sayılacağı ve diğer delillere dayanılmak suretiyle hakkında gerekli kararın verileceğinin belirtileceği ve soruşturmanın öğrencinin kendini gereği gibi savunmasına imkân verecek şekilde yürütüleceği, "Yükseköğretim Kurumundan Çıkarma Cezasını Gerektiren Disiplin Suçları" başlıklı 9.maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde ise.

"Kişilerin vücudu üzerinde cinsel davranışlarda bulunmak suretiyle cinsel dokunulmazlıklarını ihlal etmek." fiilinin yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası gerektirdiği düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ''Öğrencilerin Disiplin İşleri'' başlıklı 54. maddesi ile Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği kapsamında, öğrencilerin disiplin cezası gerektiren fiil ve halleri karşılığında öngörülen disiplin cezalarının uygulanabilmesi için, öncelikli olarak bahsi geçen Kanun ve

Yönetmeliğe uygun olarak disiplin soruşturması sürecinin başlatılması ve bu bağlamda kendisine suç isnat edilen öğrencinin usulüne uygun savunmasının alınması yasal bir zorunluluktur.

Dava dosyası incelendiğinde; davacı hakkında disiplin soruşturması süreci başlatıldıktan sonra, savunmaya davet yazısının davacıya tebliğ edildiği, davacıya savunması için uygun sürenin verildiği, kendisi hakkındaki suçlamalar hususunda ayrıntılı olarak bilgilendirildiği, şikayet dilekçelerinin içeriğinden haberdar edildiği, yukarıda bahsi geçen mevzuatta düzenlenen usul ve esaslara uygun olarak soruşturulanın savunmasının alınması sürecinin yürütüldüğü sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davacı hakkındaki disiplin soruşturması raporunda yer alan yabancı dil içerikli evrakların noter onaylı Türkçe tercümelerinin Mahkemece davalı idareden temin edilmesi suretiyle, işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, usulüne uygun şekilde savunması alınmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönündeki Ankara 4. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.