Danıştay 8. Daire E.2023/3273 K.2023/3120

Davacı ... tarafından, Dairemizin E:1988/1100, K:1988/94 sayılı kararı ile onanarak kesinleşen Malatya İdare Mahkemesi'nin E:1987/554, K:1988/283 sayılı kararının uygulanması ve müteveffa babasına tanınan iskan hakkı kapsamında mağduriyetinin giderilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Tunceli Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün ...tarih ve ...sayılı işleminin iptali istemiyle ...Valiliği'ne karşı açılan davada;

dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan işbu davaya konu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 36/1-a maddesi uyarınca zararı doğuran asıl uyuşmazlığı karara bağlayan Malatya İdare Mahkemesinin yetkili olduğu olduğuna ilişkin Erzincan İdare Mahkemesi'nin 29/12/2022 tarih ve E:2022/530, K:2022/1968 sayılı yetki ret kararı ile, bakılmakta olan davanın davacı tarafından babasına tanınan hak sahipliğinin iptaline yönelik işlemin Malatya İdare Mahkemesince iptaline karar verilmesi üzerine mahkeme kararının gereğinin yerine getirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açıldığı,

söz konusu işlem sebebiyle uğranıldığı ileri sürülen maddi veya manevi zararların tazmini istemiyle açılmış bir tam yargı davası olmadığı, mahkeme kararının gereğinin yerine getirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda özel yetkili bir mahkemede belirlenmediği,

dolayısıyla söz konusu işleme karşı genel yetki kuralı uyarınca dava konusu idari işlemi tesis eden idari mercii olan Tunceli Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün bulunduğu Tunceli İlinin idari yargı çevresi bakımından bağlı olduğu Erzincan İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin Malatya 2. İdare Mahkemesi'nin 02/02/2023 tarih ve E:2023/73, K:2023/152 sayılı yetki ret kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, 2577 sayılı Yasanın 43. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesinde, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." hükmüne, 36. maddesinde, "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla; a- Zararı doğuran uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b- Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c- Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden.

1944 yılında ailesi ile birlikte Kütahya'da iskana tabi tutulan ve Tunceli İli'ne döndükten sonra da iskan yardımından faydalanabileceğine ilişkin karar alınan davacının babası ...tarafından, yıllık gayri safi gelirinin 110.000-TL'nin üzerinde olması nedeniyle hak sahipliğinin iptaline ilişkin davalı idare işlemin iptali istemiyle açılan davada Malatya İdare Mahkemesi'nin 02.06.1988 tarih ve E:1987/554, K:1988/283 sayılı kararı ile anılan işlemin iptaline karar verildiği,

bahse konu kararın Dairemizin 05.03.1990 tarihli kararı ile onanarak kesinleştiği, akabinde davacının babası ve davacı tarafından, Malatya İdare Mahkemesinin anılan kararının uygulanması ve tanınan iskan hakkı kapsamında mağduriyetlerinin giderilmesi yönünde başvurular yapıldığı, en son davacı tarafından, mahkeme kararının yerine getirilmesi istemiyle yapılan 21.03.2022 tarihli başvurunun Tunceli Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün ...tarih ve ...sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bakılan uyuşmazlıkta; davacının babası ...tarafından, yıllık gayri safi gelirinin 110.000-TL'nin üzerinde olması nedeniyle iskan hakkı sahipliğinin iptaline ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle 1987 yılında açılan davada, Erzincan İdare Mahkemesinin o tarihte henüz kurulmadığı ve faaliyete geçmediği anlaşıldığından, uyuşmazlığın, 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesi uyarınca zararı doğuran uyuşmazlığı çözümlemeye davanın açıldığı tarih itibariyle yetkili olan Malatya İdare Mahkemesince incelenmek suretiyle karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Malatya İdare Mahkemesinin anılan kararının uygulanması ve tanınan iskan hakkı kapsamında mağduriyetlerinin giderilmesi istemiyle davacı tarafından yapılan 21.03.2022 tarihli başvurunun, Tunceli Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün dava konusu işlemi ile reddedilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle açılan işbu davada, 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesi uyarınca zararı doğuran uyuşmazlığın çözümünde yetkili olan Erzincan İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.