Danıştay 8. Daire E.2023/3906 K.2024/3217

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mah. ... Cad. No:... Sarıyer adresinde bulunan binada kız öğrenci yurdu olarak faaliyet gösterildiğinden bahisle Zabıta Müdürlüğü'nün 22/06/2015 tarihli yazısı gereği binanın mühürlenerek işyerinin faaliyetten men edilmesine yönelik işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, 03/07/2015 tarihli mühürleme işlemine esas alınabilecek somut tespitin dava dosyasına sunulamadığı, tespite konu iki kat haricinde birçok bağımsız bölümden müteşekkil binanın bazı kiracılarının kullanım haklarını da kısıtlar şekilde dış kapıdan mühürlendiği, dava konusu işlemde tatbik ediliş şekliyle hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı, binanın çatı katına yönelik imar mevzuatı yönünden yapılan tespit işlemi hukuka uygun kılmadığı,

herhangi bir tabela içermeyen (öğrenci yurdu v.s gibi) ve pansiyon ve benzeri konaklama tesisi ruhsatı da düzenlenmemiş uyuşmazlık konusu yerin, 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen 10/8/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi ile 32. maddesi uyarınca "istirahat ve eğlence yerleri" kabul edilip işleme tabi tutulmasını haklı kılar bir durumun bulunmadığı,

uyuşmazlık konusu yerin, davalı idare görevlilerince ve gerekli görülürse Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliği hükümlerine göre işleme tabi tutulacağı belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4. maddesinin (g) bendinde, kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler;

kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak; (p) bendinde polis ve jandarma teşkilatı da kolluk olarak tanımlanmış olup. 32. maddesinin 10. fıkrasında.

"Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir." hükmüne yer verilmiştir.

İşlem tarihi itibariyle yürürlükte olan 03/12/2004 tarih ve 25659 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasında; "yurt açma müracaatlarının, sonuç raporuna göre valilikçe en geç bir ay içinde sonuçlandırılacağı, yurt açma izin belgesini alan yurt sahiplerinin, en geç üç ay içinde yurdu faaliyete geçireceği, bu süre içinde faaliyete geçirilmeyen yurtların açılma izin sürelerinin, üç aylık süre bitmeden başvurulması halinde, üç ay daha uzatılabileceği"; aynı maddenin (Değişik fıkra: 14/02/2011-2011/11418 S.Yön/2.mad) ikinci fıkrasında;

"yurt açma izin belgesi olmadan yurda öğrenci kaydı yapılmayacağı, izinsiz açılan yurtların, 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsallarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen yetkili idareden otel, motel, pansiyon ve benzeri konaklama tesisi ruhsatı aldığı hâlde sadece öğrenci barındıran ve öğrenci yurdu gibi çalıştırılan yerler ile öğrenci evi, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartı gibi isimlerle tabela bulunduran ve faaliyetlerini bu şekilde sürdüren yerler hakkında,

il veya ilçe millî eğitim müdürlüklerince yapılacak tespitten sonra düzenlenecek rapor esas alınarak valilikçe kapatma işlemi yapılacağı" belirtilmiştir.

Yukarıda bahsi geçen her iki yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliği uyarınca, çalışma izni verme ve ruhsatsız faaliyetleri men etme (kapatma) yetkisi; öğrenci barındıran ve öğrenci yurdu gibi çalıştırılan izinsiz ve ruhsatsız yerler ile öğrenci evi, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartı gibi isimlerle tabela bulunduran yerler ya da İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsallarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen yetkili idareden otel, motel, pansiyon ve benzeri konaklama tesisi ruhsatı aldığı hâlde sadece öğrenci barındıran ve öğrenci yurdu gibi çalıştırılan yerlerde Valiliğe aittir.

Uyuşmazlığa konu olayda, davacı tarafından işletilen adresin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4. maddesinin (g) bendinde ifade edilen; "umuma açık istirahat ve eğlence yeri" olmadığı gibi, "umuma açık istirahat ve eğlence yeri" olan ve ruhsatsız çalıştırılan işyerlerini bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirme yetkisinin de kolluğa ait olduğu dikkate alındığında;

davalı belediyenin zabıta memurlarınca, fiilen öğrenci yurdu, apart ve pansiyon şeklinde kullanıldığı tespit edilen ve öğrenci konutu olduğuna ilişkin tabela bulunduran davacı şirketin, söz konusu konuttaki öğrenci barındırmaya yönelik faaliyetinin, "umuma açık istirahat ve eğlence yeri" olarak değerlendirilerek İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32. maddesi uyarınca belediyeye ait zabıta memurları tarafından mühürlenmesinde, yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Nitekim Dairemizin 05/07/2023 tarih ve E:2023/913; K:2023/3535 sayılı kararı da benzer yöndedir.

İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.