Danıştay 8. Daire E.2023/4010 K.2024/2192

Dava konusu istem: Davacı tarafından, davalı idare bünyesinde Hukuk Fakültesinde öğrenim görmekte iken hakkında başlatılan soruşturma neticesinde "yüksek öğretim kurumundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Fakülte Disiplin Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı kararının iptali ve bu karar sebebi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla uğramış olduğu 1.000,00-TL maddi, 10.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E..., K: ... sayılı kararda; davacının 2018 yılı Dikey Geçiş Sınavı yerleştirme sonucuna göre 25.09.2018 tarihinde Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kayıt yaptırdığı, Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı soruşturma Olur'u ile davacının da aralarında bulunduğu bir kısım öğrenci hakkında Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9/1-(a) maddesi uyarınca disiplin soruşturmasının açılmasına karar verildiği,

yapılan soruşturma neticesinde, davacı hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan dolayı verilen mahkumiyet kararının kesinleştiği belirtilerek Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 9/1-a maddesine göre Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla davacının yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan karara davacı tarafından yapılan itirazın reddedilmesi üzerine, yüksek öğretim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kararın iptali ile maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı,

olayda, davacı hakkında yapılan yargılama neticesinde ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih, E:... ve K:... sayılı kararıyla, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği gerekçesiyle neticede 7 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, bahsedilen kararın 16.12.2019 tarihinde kesinleştiği, bu durumda davacının, hakkında yapılan yargılama sonucunda terör örgütüne üye olma suçunu işlediği gerekçesiyle 7 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği ve kararın 16.12.2019 tarihinde kesinleştiği görüldüğünden,

yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca davacının yüksek öğretim kurumundan çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının dava konusu işlem sebebi ile uğramış olduğu maddi ve manevi zararların tazminine ilişkin isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işlemin hukuka aykırı olarak tesis edildiği, soruşturmanın tüm aşamalarının zaman aşımına uğradığı, davalı idarenin eğitim hakkını kısıtladığı, suçun işlendiği iddia edilen tarihin üniversiteye yerleştiği tarihten çok önce olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, FETÖ /PDY terör örgütüne üye olmak suçundan tutuklu veya hükümlü olan öğrenciler hakkında Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9/1(a) maddesi uyarınca disiplin soruşturmasının başlatıldığı, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezasına mahkum edildiği, davacının uğradığı zararın bulunmadığı, davacının iddia ettiği mağduriyeti ile dava konusu işlem arasında illiyet bağının bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, davacının, davalı idare bünyesinde Hukuk Fakültesinde öğrenim görmekte iken hakkında başlatılan soruşturma neticesinde "yüksek öğretim kurumundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Fakülte Disiplin Kurulu kararının iptali ve bu karar sebebi ile uğramış olduğu maddi ve manevi tazminatın ödenmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 42.maddesinde, "kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı, öğrenim hakkının kapsamının kanunla tesbit edilip düzenleneceği", 124.maddesinde ise, "Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulamasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarılabileceği" hükmü yer almıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5. maddesinde, yükseköğretimin, hangi ana ilkeler doğrultusunda planlanıp programlanacağı düzenlenmiş; aynı maddenin (e) bendinde; yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemlerin alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, anılan Kanunun "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirme işlemlerinin nasıl yapılacağı düzenlenmiş; (a) bendinde de; "Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun -işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan- 54/a maddesinde de, Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere;

eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verileceği düzenlemesine yer verilmiş, aynı Kanunun 65.maddesinde ise "öğretim elemanları, memur ve diğer personel ile öğrencilerin disiplin işlemleri ile ilgili hususların Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği" hüküm altına alınmıştır.

2547 sayılı Kanun kapsamında çıkarılan 18.08.2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin "Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçları" başlıklı 9. maddesinde "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" yükseköğretim kurumundan çıkarılmayı gerektiren eylemler arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mevzuat hükümleri ile koruma altına alınan eğitim ve öğretim hakkının kapsamının sınırlarının kanunla belirlenebileceğinin Anayasanın amir hükmü ile açıkça belirtildiği, ayrıca 2547 sayılı Kanunda yükseköğretim kurumlarınca giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla yürütüleceğinin hüküm altına alındığı açıktır.

Yukarıda yer verilen 2547 sayılı Yasanın 54/a maddesi irdelendiğinde disiplin cezası verilecek öğrencilerin, yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden,

yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrenciler olarak belirtildiği görülmekte olup, yükseköğretim kurumu öğrencisinin öğrenci kaydı yapılmadan ve henüz öğrencilik sıfatı kazanılmadan önceki döneme ilişkin eylemleri ile bu eylemlerle alakalı olarak kesinleşen mahkumiyet kararlarına yönelik herhangi bir disiplin cezasının kanunda öngörülmediği açıktır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olduğu, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih, E:... ve K:... sayılı kararıyla, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği gerekçesiyle neticede 7 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, bahsedilen kararın 16.12.2019 tarihinde kesinleştiği, Yargıtay'ın bahsi geçen kararında davacıya isnat edilen suç tarihinin 25.06.2018 tarihi olduğu, davacının okula kayıt tarihinin ise 25.09.2018 olduğu, dolayısıyla davacının okula kayıt yaptırmadan ve henüz öğrenci olmadığı bir dönemde işlediği fiilden dolayı Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği uyarınca disiplin cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; 2547 sayılı Kanunun 54. maddesinin ve bu madde uyarınca hazırlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin, kişinin yükseköğretim kurumunda öğrenci olduğu döneme ilişkin olarak düzenlendiği anlaşıldığından, davacının henüz öğrenci olmadığı bir dönemde işlediği fiiller sebebiyle verilen ve sonrasında kesinleşen mahkumiyet kararı esas alınmak suretiyle tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bursa Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Temyiz istemine konu kararın onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.