Danıştay 8. Daire E.2023/4285 K.2023/3685

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 23.10.2022 tarihinde uygulanan Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavında (2022-YDS/2) yer alan 37 numaralı sorunun ve sınav sonucunun; hukuka aykırı olduğu, sınavdan 71 doğru, 9 yanlış cevap ile 88,75 puan aldığı ve İngilizce dil seviyesinin B olarak belirlendiği, ancak 37 numaralı sorunun cevabının hatalı olduğu, sorunun bir doğru cevabı değil, birden çok doğru cevabının bulunduğu ileri sürülerek iptali ile 6764 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 69. maddesinin birinci fıkrasının Anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

Uyuşmazlığın çözümünün teknik ve bilimsel yönden bilirkişi incelemesi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmesi üzerine hazırlanan bilirkişi raporunda; "(...) Davacı …, dosyada fotokopisi bulunan soru kitapçığında 38 nolu sorunun doğru cevabı olarak verilen (B) "Kendi değeri hakkında fazla olumlu bir fikre sahip olanlar iyi bir ilk izlenim yaratıyor gibi görünürler ki bu da iş görüşmeleri veya ilk randevularda bir fayda sağlayabilir ancak liderliği konusunda güven aşılamaya çalışan biri genelde iyi bir izlenim bırakmaz" seçeneğinin doğru cevap olmadığını,

(A) "Kendi değeri hakkında aşırı derecede olumlu bir fikre sahip olanlar iş görüşmeleri veya ilk randevularda iyi bir ilk izlenim yaratıp fayda sağlıyor gibi görünebilir ancak liderlik konusunda güven aşılamaya çalışan biri genel olarak iyi bir izlenim bırakmaz" seçeneğinin doğru cevap olduğunu iddia etmektedir. (...) Söz konusu sınavda sorulan 37 (38) nolu sorunun cevapları davalının belirlediği doğru cevap ve davacının iddiaları da dikkate alınarak incelenmiştir.

İnceleme ve karar İngilizce dilbilgisi, anlam, yazım bilgisi ve çevirinin aktardığı anlam bağlamında karşılaştırmalı olarak yapılmıştır. İncelemede soru ve cevaplarının gramer yapısı ve anlamsal bütünlüğü dikkate alınmıştır.

Davalının sorunun doğru cevabı olacağını iddia ettiği "aşırı derecede" ifadesi konusunda çeşitli kaynaklardan alıntılar yaparak, özellikle cümle yapısına yönelik ve çevirilen cümlenin içeriği ve anlamı konusunda geliştirdiği iddialar YDS sınavının ölçme amacı dışında kalmaktadır ve sorunun doğru cevabının belirlenmesinde bir rol oynamamaktadır.

Davacı 37. (38.) sorunun doğru cevabı olarak verilen (B) "Kendi değeri hakkında fazla olumlu bir fikre sahip olanlar iyi bir ilk izlenim yaratıyor gibi görünürler ki bu da iş görüşmeleri veya ilk randevularda bir fayda sağlayabilir ancak liderliği konusunda güven aşılamaya çalışan biri genelde iyi bir izlenim bırakmaz" cevabının yanlış olduğunu ve (A) "Kendi değeri hakkında aşırı derecede olumlu bir fikre sahip olanlar iş görüşmeleri veya ilk randevularda iyi bir ilk izlenim yaratıp fayda sağlıyor gibi görünebilir ancak liderlik konusunda güven aşılamaya çalışan biri genel olarak iyi bir izlenim bırakmaz" cevabının doğru olduğunu iddia

etmekte ve sorunun ve sınavın iptalini talep etmektedir. Bu soruya ilişkin 5 ayrı üniversitede çalışan konunun uzmanı hocaların yaptığı 5 adet savunma ise sorunun doğru cevabının (B) olduğunu İngilizce dilbilgisi kuralları ve uzmanlık alanı bilgileri doğrultusunda açıklamaktadır ve sorunun iptalinin gerekmediğini, adayın İngilizce dilbilgisi bilgisinin eksik, savunmasının hatalı olduğunu beyan etmektedirler.

Yapılan incelemede, doğru cevap olarak beyan edilen (B) "Kendi değeri hakkında fazla olumlu bir fikre sahip olanlar iyi bir ilk izlenim yaratıyor gibi görünürler ki bu da iş görüşmeleri veya ilk randevularda bir fayda sağlayabilir ancak liderliği konusunda güven aşılamaya çalışan biri genelde iyi bir izlenim bırakmaz" cümlesinin "People who have an overly positive view of their value seem to make positive first impressions, which can be an advantage during job interviews or first dates,

but one who instills confidence in his or her leadership does not leave positive impressions in general" cümlesini anlam bakımından en iyi aktaran seçenek olduğu ve davacının doğru seçenek olduğunu iddia ettiği (A) "Kendi değeri hakkında aşırı derecede olumlu bir fikre sahip olanlar iş görüşmeleri veya ilk randevularda iyi bir ilk izlenim yaratıp fayda sağlıyor gibi görünebilir ancak liderlik konusunda güven aşılamaya çalışan biri genel olarak iyi bir izlenim bırakmaz" cümlesinde söz konusu İngilizce cümlede bulunmayan ifadelerin yer aldığı ve bu çeviri cümlesinin anlam kaybına ve sapmasına yol açtığı görülmektedir.

A seçeneği, iki virgül arasında verilen ve aslında ana cümle, "People who have an overly positive view of their value seem to make positive first impressions,"ye ek açıklama getiren "which can be an advantage during job interviews or first dates," ifadesini ana cümle bu iki yapıdan oluşuyormuş gibi sunarak "Kendi değeri hakkında aşırı derecede olumlu bir fikre sahip olanlar iş görüşmeleri veya ilk randevularda iyi bir ilk izlenim yaratıp fayda sağlıyor gibi görünebilir" ifadesine yer vermektedir.

Oysa İngilizce cümlede sunulan ek bilgi, kendi değeri hakkında fazla olumlu fikre sahip olma durumunun sağlayabileceği yarardan bahsetmektedir. Ana cümlenin öznesiyle bir ilgisi yoktur. Ayrıca cümlenin devamı ilk özne olan "People who have an overly positive view of their value" belirttiği gibi, söz konusu kişilerin kendi liderliği konusunda güven aşılamaya çalışmaları durumunda iyi bir izlenim bırakmadıklarını belirtmektedir.

A seçeneğinde ana cümlenin öznesi ve sonuç kısmı arasındaki bağ yoktur ve genelleme içermektedir.

Bu durumda B seçeneğinin doğru cevap olduğu ve A seçeneğinin belirtilen nedenlerle ilgili İngilizce cümlenin karşılığını vermediği açıktır. (...) Sonuç olarak, (...) bilirkişi heyeti olarak 37. sorunun doğru cevap olarak belirtilen cevabında herhangi bir hata bulunmadığına, davalı ÖSYM'nin belirlediği doğru cevabın geçerli olduğuna karar verilmiştir." görüşüne yer verildiği, bu durumda, yukarıda açıklanan bilirkişi raporunda yer verilen görüş ve tespitler yerinde ve bakılan davada hükme esas alınabilecek nitelikte görülerek,

dava konusu edilen Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavındaki 37 numaralı sorunun (davacıya ait soru kitapçığındaki dizilime göre 37 numaralı sorunun, temel soru kitapçığındaki dizilime göre 38 numaralı sorunun) tek doğru cevap şıkkının bulunduğu ve bu cevap şıkkında ölçme değerlendirme ilkelerine aykırılık bulunmadığı, dolayısıyla dava konusu edilen soruda ve davacının sınav sonucunda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işaretlediği seçenek ile doğru cevap olarak gösterilen seçenek arasında aşırı derecede benzerlikler olduğu, bazı sözcüklerin sözlükte yer alan ilk karşılıkları dışında kullanımlar içerdiği, çevirinin doğasından kaynaklanan bazı varyasyonlarla birlikte değerlendirildiğinde sorunun adayların İngilizce yeterlilik seviyesini ölçmekten uzaklaşarak rastgele dağılımlı bir değerlendirmeye yol açtığı, bu bağlamda sorunun tek doğru cevabı değil, adayları yanıltacak şekilde birden çok doğru cevabının bulunduğu, bilirkişiler yönünden ise tarafsızlığın ihlal edildiği, bilirkişilerin sınav hazırlama sürecine dahil olup olmadıklarının bilinmediği, noktalama işaretlerinde hata olduğunu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davaya konu soruda ilan edilen doğru cevabında biçimsel veya maddi herhangi bir hatanın bulunmadığı, soruların kapsamlı ve birbirinden habersiz akademisyenlerce incelenip değerlendirildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 87. maddesi uyarınca karar veren Danıştay Nöbetçi Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/B maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.