Danıştay 8. Daire E.2023/461 K.2024/1454

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, 1989 yılında Kara Harp Okulu Makine Bölümünden mezun olan davacı tarafından, TMMOB Makine Mühendisleri Odası Ankara Şubesi'ne kayıt için yapılan başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, Kara Harp Okulu Makine Bölümü'nün Makine Mühendisliği ile eşdeğer olduğuna ilişkin … tarihli ve … sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptali istemiyle TMMOB Makine Mühendisleri Odası tarafından Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı'na karşı açılan davada; ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararın. Bölge idare Mahkemesinin ...

İdari Dava Dairesi'nin … tarih, E:…, K: … sayılı kararı ile gerekçeli onanarak kesinleştiği, bu nedenle, davacının mezun olduğu Makine bölümünün, Makine Mühendisliği bölümü ile eşdeğer olmadığı, TMMOB Makine Mühendisleri Odası Ankara Şubesi'ne oda kaydı için yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Türkiye Cumhuriyeti hududları dahilinde mühendislik ve mimarlık unvan ve salahiyeti ile sanat icra etmek isteyenlerin aşağıda yazılı vesikalardan birini haiz olmaları şarttır:

a) Mühendislik veya mimarlık tahsilini gösteren Türk yüksek mekteblerinden verilen diplomalar;

b) Programlarının yüksek mühendis veya mimar mektebleri programlarına muadil olduğu kabul edilen bir ecnebi yüksek mühendis veya yüksek mimar mektebinden diploma almış olanlara usulüne tevfikan verilecek ruhsatnameler;

c) Türk Teknik Okulu mühendis kısmı ile programlarının buna muadil olduğu kabul edilen memleket dahilindeki diğer mühendis veya mimar mekteblerinden verilen diplomalar;

d) Programlarının Türk Teknik Okulu Mühendis kısmı programlarına muadil olduğu kabul olunan bir ecnebi mühendis veya mimar mektebinden diploma almış olanlara usulüne tevfikan verilecek ruhsatnameler." hükmü yer almış; 3. maddesinde ise "Birinci maddenin (a) ve (b) fıkralarında yazılı vesikaları haiz bulunanlara (Yüksek mühendis) veya (Yüksek mimar) ve (c) ve (d) fıkralarında yazılı vesikaları haiz bulunanlara da (Mühendis) veya (Mimar) unvanı verilir. Bu unvanlar diploma veya ruhsatnamelere de derç olunur." hükmüne yer verilmiştir.

6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun 1. maddesinde, "Türkiye sınırları içinde meslek ve sanatlarını icraya kanunen yetkili olup da mesleki faaliyette bulunan yüksek mühendis, yüksek mimar, mühendis ve mimarları teşkilatı içinde toplayan tüzel kişiliğe sahip Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği kurulmuştur. Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan Birliğin ve Odaların merkezi Ankara'dadır". 14. maddesinde, "Her ihtisas şubesi yalnız bir oda açar.

İhtisas ve iştigal mevzuları ayrı olan mühendis ve mimarlar; ancak ihtisas veya iştigal mevzularının taalluk ettiği odaya kaydolunurlar.". 15. maddesinde, "Odalarda asli aza olabilmek için Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde olmak ve Türkiye hudutları içinde meslek ve sanatlarını icraya kanunen salahiyetli bulunmak şarttır.".

33. maddesinde, "Türkiye’de mühendislik ve mimarlık meslekleri mensupları mesleklerinin icrasını iktiza ettiren işlerle meşgul olabilmeleri ve mesleki tedrisat yapabilmeleri için ihdisasına uygun bir odaya kaydolmak ve azalık vasfını muhafaza etmek mecburiyetindedirler.(...)" hükümleri yer almaktadır.

Dava dosyasının ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı dava dosyası ile birlikte incelenmesinden; ... İdare Mahkemesi'nin … esasına kayıtlı olarak açılan davada, Mahkemece, bilirkişi incelemesine esas olmak üzere davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'ndan Ülkemizde bulunan ve en az 3 üniversitenin Makine Mühendisliği Bölümlerinin.

Milli Savunma Bakanlığı'ndan da Kara Harp Okulu bünyesinde yer alan Makine Bölümünün,1975-1980-1983-1990-2000-2010 yıllarına ilişkin ders müfredatlarının istenildiği, ara karara cevaben gönderilen ders müfredatları üzerinde bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucu hazırlanan raporda, davacı ...'e ait transkript ile 1983 yılına ait ODTÜ ve 1980 yılına ait İTÜ Makine Mühendisliği Bölüm müfredatları ve ders kredi saatlerinin karşılaştırılması sonucu.

Kara Harp Okulu Makine Bölümünden 1988 yılında mezun olan davacının ODTÜ Makine Mühendisliği ders müfredatı ile toplam 23 adet.

İTÜ Makine Mühendisliği ders müfredatı ile toplam 26 adet ders farkının bulunduğu, bu dersler içerisinde ayrıntısı raporda açıklandığı üzere Makine Mühendisliği temel alanı ile ilgili birtakım eksik ve kredisi düşük derslerin yer aldığı, davacıya ait transkriptin 1975-1980-1983-1990 ve 2000 senelerindeki ODTÜ ve İTÜ Makine Mühendisliği müfredatı ile karşılaştırıldığı, ayrıca raporda Kara Harp Okulundan gelen 1975-1980-1983-1990 ve 2000 senelerine ait müfredat ile ODTÜ ve İTÜ Makina Mühendisliği müfredatları arasında bulunan eksiklik ve çelişkilere de yer verilerek.

2000 yılından önce Kara Harp Okulunda öğrenim görmüş olan ...'in almış olduğu eğitimin Makina Mühendisliği eğitimi ile eşdeğer olmadığı ve Makina Mühendisliği eğitimi için gerekli olan standartları karşılamadığı kanaatine ulaşıldığı belirtildiğinden, bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle, 2000 yılından önce Kara Harp Okulunda öğrenim görmüş olan davacının almış olduğu eğitimin Makine Mühendisliği eğitimi ile eşdeğer olmadığı ve Makine Mühendisliği eğitimi için gerekli olan standartları karşılamadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği;

karara karşı davalı idare ve müdahiller tarafından yapılan istinaf başvuruları üzerine Bölge İdare Mahkemesince Kara Harp Okulu Makine Bölümünde verilen eğitim yönünden değerlendirme yapılırken asgari düzeyde kazanımların sağlanıp sağlanmadığının belirlenmesi ve sadece ODTÜ ve İTÜ'deki ders planlamasının kıstas olarak alınmasının yaratacağı eşitsizliği gidermek, ayrıca, çeşitli üniversitelerde geçmiş yıllardaki ders müfredatı ve kredi sayılarındaki farklılıklar dikkate alınarak yeniden bir değerlendirme yapılması amacıyla yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği,

KHO Makina Bölümü mezunu ...'in transkripti ile 21 üniversitenin Makina Mühendisliği Bölümü müfredatlarının karşılaştırılması sonucu Kırıkkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. …, Prof. Dr. … ve Dr. Öğretim Üyesi … tarafından ortaklaşa düzenlenen 08.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; a. Eşdeğer derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça düşük olduğundan, b.

Düşük kredili derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça fazla olduğundan, c. Eksik derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça fazla olduğundan, KHO Makina Bölümü mezunu ...'in transkriptinin, karşılaştırılan Makina Mühendisliği Bölümü müfredatlarına eşdeğer olmadığı" yolunda görüş belirtildiği, anılan bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunulması nedeniyle, dava konusu uyuşmazlığın çözümü için dosya üzerinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği,

talimat yoluyla İstanbul İdare Mahkemesi kanalıyla yeniden yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Kara Harp Okulu Makine Bölümü 2000 yılı öncesi müfredatı ile Marmara Üniversitesi Makine Mühendisliğinin eski (2012) ve yeni (2022) müfredatlarıyla karşılaştırma yapılması sonucu Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. …, Prof. Dr. … ve Prof.

Dr. … tarafından ortaklaşa düzenlenen 01.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Makine Mühendisliğinin mesleki derslerinin önemli bir kısmının KHO Makine Bölümünde olmadığı, olan derslerin de kredilerinin sayıca yetersiz olduğu, dolayısıyla KHO Makine Bölümünün derslerinin hem nicelik (ders sayısı) hem de nitelik (ders kredisi) açılarından Marmara Üniversitesi Makine Mühendisliğine göre çok düşük olduğu, KHO Makine Bölümünde okutulan programın Makine Mühendisliğinin temel, mekanik, ısı transferi, akışkanlar mekaniği, sistem dinamiği ve kontrol ve tasarım alanlarındaki ihtiyaç duyulan dersleri karşılamaktan oldukça uzak olduğu,

derslerin sayı ve kredilerinin olması gereken değerlerin yarısından bile az olduğu yönünde görüş açıklandığı, bahse konu bilirkişi raporuna karşı davalı idare ve müdahiller tarafından itirazda bulunulmuş ise de, haklı ve hukuken geçerli gerekçelere dayalı bilirkişi raporlarına karşı yapılan itirazlar yerinde görülmeyerek,

raporların hükme esas alınabilecek yeterlikte olduğu kanaatiyle raporda belirtilen hususlar ışığında dava konusu işlemlerde (2000 yılı öncesi döneme ilişkin olarak) mevzuata uygunluk ve idare mahkemesi kararında da hukuki isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile davalı idare ve müdahillerin istinaf başvurularının reddine karar verildiği, anılan karara karşı davalı idare ve müdahillerce Dairemiz nezdinde temyiz başvurusunda bulunulmuş ise de.

Dairemizin 14.03.2024 tarih ve E:2022/6278 K:2024/1449 sayılı kararı ile temyiz başvurularının reddine ve Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın onanmasına karar verilerek iptal kararının kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, İdare Mahkemesince, Kara Harp Okulu Makine Bölümü'nün Makine Mühendisliği ile eşdeğer olduğuna ilişkin … tarihli ve … sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesince verilen iptal kararının. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi kararı ile kesinleştiğinden bahisle davacının Oda üyelik başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilmiş ise de iptal kararının Dairemizin 14.03.2024 tarih ve E:2022/6278 K:2024/1449 sayılı kararı ile kesinleştiği açık olup KHO Makine Bölümünde görülen öğretimin Makine Mühendisliği bölümü ile eşdeğer olduğuna ilişkin YÖK Yürütme Kurulu kararı iptal edildiğinden davacının TMMOB Makine Mühendisleri Odası Ankara Şubesine yaptığı üyelik başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.