Danıştay 8. Daire E.2023/4683 K.2023/3771

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Çayırova - Bursa güzergahında şehirler arası yolcu taşımacılığı yapmak amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından D4 Yetki Belgesi alabilmesi için uygunluk kararı verilmesine ilişkin yapılan başvurunun reddine dair Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarının belirlenmesinin ilgili belediyelerin görev ve yetkisinde bulunduğu, davacı tarafından D4 yetki belgesi alabilmek için belirlenen güzergahta (.

Caddesi No:../B adresinde) halihazırda herhangi bir terminal bulunmadığı, başka bir deyişle anılan güzergahta ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerinin plânlanması ve yapılacak ulaşım faaliyeti için belirlenecek her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile bilet ücret ve tarifeleri, zaman ve güzergâhlarına ilişkin davalı idarece yapılan bir çalışma bulunmadığı, daha önce Çayırova-Gebze-Bursa güzergahında şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapmak üzere Bakanlıktan D4 yetki belgesi alabilmek için 19+1 koltuk kapasiteli 30 araca uygunluk belgesi verilmesi talebiyle yapılan başvuruların reddedildiği,

belirtilen güzergahı da içine alan Gebze terminali ile Bursa terminali arası şehirlerarası taşımacılık yapan D1 yetki belgeli firmalar bulunduğu dikkate alındığında, başlangıç noktasında terminal bulunmayan Çayırova - Bursa güzergahında şehirler arası yolcu taşımacılığı yapmak amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından D4 Yetki Belgesi alınabilmesi için uygunluk kararı verilmesine ilişkin yapılan başvurunun reddine dair Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Başkanlığı'nın kararında kamu yararı, hizmet gerekleri, eşitlik ve rekabet ilkeleri ile hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları; (d) bendinde ise, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği.

7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Olayda, davacı şirket tarafından, Çayırova - Bursa güzergahında şehirler arası yolcu taşımacılığı yapmak amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından D4 Yetki Belgesi alabilmesi için uygunluk kararı verilmesine ilişkin yapılan başvurunun reddine dair Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Başkanlığı kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı ve davacının dava konusu güzergahta ticari faaliyetinin başlamış olduğuna dair dosyada bilgi belge bulunmadığı dikkate alındığında dava konusu edilen işlemin Danıştay'da temyizen incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.