Danıştay 8. Daire E.2023/4710 K.2025/1005

Dava konusu istem: İstanbul Gelişim Üniversitesi Meslek Yüksekokulu ... Bölümünde öğretim görevlisi olarak çalışan davacı tarafından, 30/06/2022 tarihi itibarıyla Sosyal Güvenlik Kurumuna işten ayrılış bildirimi yapılmak suretiyle sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacı hakkında herhangi bir soruşturma veya disiplin cezasının olmadığı, davalı idare tarafından davacının görev süresinin uzatılmamasına ilişkin olarak herhangi bir somut gerekçenin ortaya konulamadığı, davalı idarenin takdir yetkisini kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun olarak kullanmadığı, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, davacının kendisini akademik olarak geliştirmediği, ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi, Bölge İdare Mahkemesi kararının ek gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; İstanbul Gelişim Üniversitesi Meslek Yüksekokulu ... Bölümü'nde öğretim görevlisi olarak çalışan davacının, 30/06/2022 tarihi itibarıyla Sosyal Güvenlik Kurumuna işten ayrılış bildirimi yapılmak suretiyle sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ek 5. maddesinin 2. fıkrasında; ''Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür." hükmüne yer verilmiştir.

31/12/2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 'Mütevelli heyet' başlıklı 20. maddesinde.

"Vakıf yükseköğretim kurumunun en yüksek karar organı olan mütevelli heyet, vakıf yükseköğretim kurumunun tüzel kişiliğini temsil eder...Mütevelli heyet, yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını, öğretim elemanı dışındaki personelin terfilerini ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini kabul eder ve uygulamaları izler..." hükmü, 'Akademik organlar' başlıklı 21. maddesinde.

"Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Bu konuda mütevelli heyetin yetkileri saklıdır. Vakıf üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitülerinin yöneticisi rektör, vakıf meslek yüksekokulunun yöneticisi müdürdür..." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare hukukunda yerleşmiş ilkelerden biri yetki ve usulde paralellik ilkesi olup bu ilkeye göre, idari bir işlemi tesis etmeye hangi makam yetkiliyse ve işlemin tesisinde hangi usul ve esaslar uygulanıyor ise, işlemin geri alınması, kaldırılması, değiştirilmesinde de, işlemin tesisinde uygulanan usule göre ve aynı işlemi tesis etmeye yetkili olan makam tarafından değerlendirilerek bir işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

2547 sayılı Kanun'un ek 5. maddesi gereği, vakıf yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerinin yapılması, atamaları ve görevden alınmalarının onaylanması mütevelli heyetince yapılacak olup; mütevelli heyet, vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilecektir.

Yükseköğretim mevzuatında; mütevelli heyetin yetkilerini mütevelli heyet başkanına devredebileceğine ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmemekle birlikte; mütevelli heyetin, yetkilerini mütevelli heyet başkanına devri, heyetin fiilen işlememesi sonucunu doğuracağından, bu yönde bir yetki devrinin kabulüne de imkan bulunmamaktadır.

Uyuşmazlıkta; davacı ile davalı üniversite arasında 30/09/2021-30/06/2022 dönemini kapsayan sözleşmenin imzalandığı, davalı idarece 30/06/2022 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna işten ayrılış bildiriminin yapıldığı görülmektedir.

Dairemizin 26/12/2024 tarih ve E:2023/4710 sayılı Ara Kararı ile davacının iş sözleşmesinin yenilenmemesi konusunda mütevelli heyetince alınmış bir karar bulunup bulunmadığı, mütevelli heyetince 2547 sayılı Kanun'un ek 5. maddesi kapsamında, yüksekokul müdürüne yetki devri yapılıp yapılmadığı, şayet yetki devri yapılmış ise dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten önce yetki devrine ilişkin olarak alınan kararın onaylı örneği istenilerek,

yüksekokul müdürü tarafından davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlem tesis edilip edilmediği hususlarının sorulmasına karar verilmiş olup, anılan Ara karar üzerine gönderilen ve 17/01/2025 tarihinde kayda alınan cevabi yazıda; davacının sözleşmesinin Sosyal Güvenlik Kurumuna işten ayrılış bildirimi yapılarak yenilenmediği, davacı hakkında mütevelli heyeti veya müdürlük tarafından herhangi bir sözleşme feshi yazısının düzenlenmediği bildirilmiştir.

Bu durumda; 2547 sayılı Kanun'un ek 5. maddesi uyarınca davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin, mütevelli heyet onayıyla veya mütevelli heyetin yetkisini devrettiği vakıf yükseköğretim kurumu yöneticisi tarafından tesis edilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

KARŞI OY

(X)- Dava, İstanbul Gelişim Üniversitesi Meslek Yüksekokulu ...Bölümü'nde öğretim görevlisi olarak çalışan davacının, 30/06/2022 tarihi itibariyle Sosyal Güvenlik Kurumu'na işten ayrılış bildirimi yapılmak suretiyle sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdareye; sözleşmeli personel çalıştırıp çalıştırmama veya sözleşmesi sona eren bir personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda takdir hakkı tanındığında tartışma bulunmamakta, takdir hakkının kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılacağı hususu ise yargısal içtihatlarla istikrarlı şekilde gözetilmektedir. Kimi doktrinde ve yargı kararlarında; idarenin sözleşme yenilememe yönünde tesis ettiği işlemler ile devam eden bir sözleşmenin feshine yönelik işlemler arasındaki nitelik farkı gözetilmeksizin, sözleşme yenilememe işlemlerinde de idarenin kullandığı takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanıldığının, idarece ispat edilmesi yani somut delillerle ortaya konulması gerektiği ifade edilmektedir.

Oysa, devam eden bir sözleşmenin feshi işleminde idarenin, feshin haklılığını ispat etmek diğer bir anlatımla sözleşmenin niçin feshedildiğini somut gerekçelerle ortaya koymak zorunluluğu bulunmasına karşın, süresi bitmiş bir sözleşmenin yenilenmemesi konusunda idareye ispat külfeti yüklemek yani sözleşmenin niçin yenilenmediğinin somut gerekçelerle ortaya konulmasını beklemek ya da mahkeme kararlarıyla idareyi sözleşme yenilemeye zorlamak, kanun koyucunun idareye tanıdığı takdir yetkisini büsbütün ortadan kaldırma, her nasılsa bir defa sözleşme imzalayan bir kişinin disipliner sonuç doğuran bir eylemde bulunmadığı ve bu eylemin soruşturma raporuyla tespit edilmediği sürece sözleşmesinin yargı kararıyla mütemadiyen yenilenmesini sağlama sonucunu doğuracaktır.

Öte yandan sözleşme ilişkisinin başlangıcında ilgililer tarafından sözleşmenin süreli olduğu ve sürenin bitiminde kendiliğinden ortadan kalkacağı bilinmekte olup, sözleşmesinin devamı konusunda haklı bir beklenti oluştuğundan da söz edilemez ise de; sözleşmenin istikrarlı şekilde yenilendiği durumlarda davalı idarenin sözleşme süresinin bitiminden önce karşı tarafa sözleşmenin yenilenmeyeceğini bildirmesi haklı beklenti ilkesinin tabii sonucu olarak görülebilir.

İşlemin yetki unsuru yönünden değerlendirilmesine gelince; yenilenmemiş olduğundan ortada bir sözleşme yoktur ve bu nedenle sözleşmenin yenilenmeyeceğinin bildirilmesi işleminin mütevelli heyet ya da yetki verdiği kişi tarafından yapılması da şart değildir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.