Danıştay 8. Daire E.2023/5812 K.2023/7483

Davanın özeti

08/09/2023 ve 32303 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 22. maddesi ile değiştirilen "Açık Öğretim Liseleri İle Örgün Ortaöğretim Kurumları Arasında Nakil ve Geçişler" başlıklı 41. maddesinin 2. fıkrasının a) bendindeki "Bakanlıkça mazereti uygun görülenler" ibaresi ile b) bendindeki "Bu fıkranın (a) bendinde belirtilenler ile bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre örgün ortaöğretim kurumlarında okuma hakkını kaybeden öğrenciler dışındakiler nakil ve geçiş yapamazlar." cümlesinin iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Davanın esasının incelenmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü.

HUKUKİ SÜREÇ

Dava; 08/09/2023 ve 32303 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 22. maddesi ile değiştirilen "Açık Öğretim Liseleri İle Örgün Ortaöğretim Kurumları Arasında Nakil ve Geçişler" başlıklı 41. maddesinin 2. fıkrasının a) bendindeki "Bakanlıkça mazereti uygun görülenler" ibaresi ile b) bendindeki "Bu fıkranın (a) bendinde belirtilenler ile bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre örgün ortaöğretim kurumlarında okuma hakkını kaybeden öğrenciler dışındakiler nakil ve geçiş yapamazlar." cümlesinin iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde; dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin belirtileceği, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı kuralı yer almış, 15. maddesinin 1/d bendinde ise; dilekçenin 3. maddeye uygun olmaması halinde otuz gün içinde 3. maddeye uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçenin reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde, "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması,

davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiş olup buna göre 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Taraf ehliyeti" başlıklı 50. maddesinde, "Medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine de sahiptir.", "Dava ehliyeti" başlıklı 51. maddesinde, "Dava ehliyeti,

medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir.", "Davada kanuni temsil" başlıklı 52. maddesinde ise, "Medenî hakları kullanma ehliyetine sahip olmayanlar davada kanuni temsilcileri, tüzel kişiler ise yetkili organları tarafından temsil edilir." kuralına yer verilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 335. maddesinin 1. fıkrasında, ergin olmayan çocuğun, ana ve babasının velâyeti altında olduğu belirtilmiş, 336. maddesinde "Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velâyeti birlikte kullanırlar. Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim, velâyeti eşlerden birine verebilir. Velâyet, ana ve babadan birinin ölümü hâlinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir." hükmüne yer verilmiştir.

Maddi hukukta fiil ehliyeti, kişinin kendi fiilleriyle hak edinmesi ve borç altına girebilmesi olarak tanımlanmış olup, ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyetine ve dahi bu kavramın usul hukukundaki yansıması olan dava ehliyetine sahip bulunduğu kabul edilmiştir. Öte yandan, tam fiil ehliyetine sahip bulunmayan küçüklerin davada kanuni temsilcileri tarafından temsil edilecekleri ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 52. maddesinin amir hükmü gereğidir.

Diğer taraftan, velayet altında bulunan ve anne-babası sağ ve evli bulunan küçük adına açılacak davalarda, küçüğün sınırlı ehliyetsiz konumda bulunması sebebiyle küçük adına velayet hak ve yetkisini kullanan ve küçüğün menfaatleri doğrultusunda hareket etmekle yükümlü bulunan kanuni temsilci anne ve babanın ortak dava açma zarureti bulunmaktadır.

Uyuşmazlıkta; bakılan davanın öğrenci velisi olan davacı tarafından, çocuğunun açık liseye geçiş işlemlerini yapamadığı iddiasıyla Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde yer alan açık liseye geçişi düzenleyen dava konusu Yönetmelik hükümlerinin iptali istemiyle açıldığı hususu dikkate alındığında; davanın konusu itibariyle doğrudan davacının çocuğunun eğitim hakkına ilişkin olduğu ve davacının veli olarak menfaatinin ihlal edilmediği anlaşıldığından işbu davanın çocuk adına anne ve babası tarafından açılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla; davanın; çocuk adına anne ve baba tarafından ortak açılması; evlilik birlikteliği sona ermiş ise velayeti kendisine bırakılan kişi tarafından çocuk adına açılması; vekil tarafından açılacak ise de, çocuk adına velayeten anne ve baba tarafından verilen vekaletnameye uygun olarak açılması gerektiğinden 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen dilekçeyle açılması gerekmektedir.