Danıştay 8. Daire E.2023/6125 K.2023/5597

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari davaların açılması' başlıklı 3. maddesinde. "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır.

Dilekçelerde; a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar, e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir.

Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir.

Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." hükmüne yer verilmiş; 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin, 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, 14. maddenin 3. fıkrasının (g) bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde, "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiş olup buna göre 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Taraf ehliyeti"

başlıklı 50. maddesinde, "Medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine de sahiptir.", "Dava ehliyeti" başlıklı 51. maddesinde, "Dava ehliyeti, medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir.", "Davada kanuni temsil" başlıklı 52. maddesinde ise, "Medenî hakları kullanma ehliyetine sahip olmayanlar davada kanuni temsilcileri, tüzel kişiler ise yetkili organları tarafından temsil edilir." kuralına yer verilmiştir.

Öte yandan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 335. maddesinin 1. fıkrasında, ergin olmayan çocuğun, ana ve babasının velâyeti altında olduğu belirtilmiş, 336. maddesinde "Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velâyeti birlikte kullanırlar. Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim, velâyeti eşlerden birine verebilir. Velâyet, ana ve babadan birinin ölümü hâlinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir." hükmüne yer verilmiştir.

Maddi hukukta fiil ehliyeti, kişinin kendi fiilleriyle hak edinmesi ve borç altına girebilmesi olarak tanımlanmış olup, ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyetine ve dahi bu kavramın usul hukukundaki yansıması olan dava ehliyetine sahip bulunduğu kabul edilmiştir. Öte yandan, tam fiil ehliyetine sahip bulunmayan küçüklerin davada kanuni temsilcileri tarafından temsil edilecekleri ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 52. maddesinin amir hükmü gereğidir.

Buna göre; velayet altında bulunan ve anne-babası sağ ve evli bulunan küçük adına açılacak davalarda, küçüğün sınırlı ehliyetsiz konumda bulunması sebebiyle küçük adına velayet hak ve yetkisini kullanan ve küçüğün menfaatleri doğrultusunda hareket etmekle yükümlü bulunan kanuni temsilci anne ve babanın ortak dava açma zarureti bulunmaktadır.

Bakılan davanın Gözde Candoğan tarafından açıldığı, dava dilekçesinin "Taleplerim" kısmında, "23.03.2006 doğumlu ve 2024 YKS'ye girecek ...'ın velisi olarak" dava konusu işlemin iptali ve yürütmesinin durdurulması talebinde bulunulduğu, işbu davanın açıldığı 31.10.2023 tarihi itibarıyla ...'ın 18 yaşını doldurmadığı görülmekte olup; dava açma tarihi itibariyle ergin olmayan ... adına velayeten anne ve baba tarafından ortak dava açılması veyahut yine küçük adına velayeten anne ve baba tarafından baroya kayıtlı bir avukata verilecek vekaletname ile dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. madde esaslarına uygun olarak hazırlanması gerekmektedir.

Öte yandan; dava açılmasında güncel, kişisel ve meşru menfaatin tespiti bakımından yenilenecek dava dilekçesinde ...'a ait öğrenci belgesinin de dava dilekçesine eklenmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan; İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, bir başka ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak yargı merciince inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Dava dilekçesinin incelenmesinden;

Dava dilekçesinin "Konu" kısmında, "Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık ve Öğretmenlik bölümlerine girmek için getirilen başarı sıralaması şartındaki limitlerin sadece 2024 yılına özel ve sadece ilk kez sınava girecekler için iptali ve revize edilmesi" şeklinde belirtilmiş iken.

"Sonuç" kısmında, "2024 de ilk kez YKS ye girecekler için başarı limitleri ile ilgili yürütmenin durdurulmasına, sonrasında iptaline" şeklinde ifade edildiği; dilekçe içeriğinde ise.

21.09.2023 tarihinde mezkur lisans programları ile ilgili getirilen başarı sıralamasına ilişkin limitlerin 2024 yılında ilk kez sınava girecekler için revize edilmesi istemiyle Yükseköğretim Kuruluna yapılan başvuru üzerine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 12.10.2023 tarih ve 68366 sayılı yazısı ile talebin Yükseköğretim Kurumları kontenjanlarının artırılması gibi değerlendirilerek taleple bağlantılı olmayan cevabın zımni ret olarak kabulü ile konunun çözümü için Yüksek Mahkemeye başvurulduğunun belirtildiği görülmektedir.

Buna göre; Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık ve Öğretmenlik bölümlerine girmek için getirilen başarı sıralaması limitlerinin mi Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin mi yoksa her iki işlemin mi iptalinin istenildiği hususunda tereddüt oluştuğundan dava dilekçesinin bu haliyle 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, yenilenecek dava dilekçesinde ileri sürülecek talepler yönünden "konu", "sonuç" ve içerik itibariyle dilekçenin birbiriyle uyumlu olması gerekmektedir.