Danıştay 8. Daire E.2023/6284 K.2025/3119

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mevzuat hükümleri ile dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacıya ait araç ile ilgili belediyeden alınan izin/ruhsat alınmaksızın faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde öğrenci servis taşımacılığı hizmeti verildiği ve herhangi bir güzergah izin belgesinin bulunmadığı hususu usulüne uygun biçimde yapılan denetim neticesinde kamera görüntüleri ile kayıt altına alınmak suretiyle tespit edildiğinden, 2918 sayılı Yasanın Ek 2/3-b maddesine aykırılık teşkil eden eylem sebebiyle aracın trafikten men edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ... plakalı aracın Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından alınan karar ve düzenlenen uygulama ile hak sahibine verilmiş bir plaka olduğu ve P plakaların mahiyeti itibari ile Kocaeli il sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapma hak ve yetkisine sahip tek plaka grubu olduğu, ayrıca söz konusu servisi yapmakla görevli ... plakalı aracın olay günü servisten önce bozulduğu, bu durumun 08:37'de URBAS sisteminden bildirildiği ve davaya konu araç için izin istendiği, ... plakalı aracın da arızası nedeni ile sanayiye götürüldüğü ve bu araçta beyin arızası çıktığı, sabah erken saat olması nedeni ile yetkili birimlerden gerekli onay alınamadan dava konusu idari işlemin uygulandığı, dava konusu işlem tesis edilirken olay tespit tutanağının tutulmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, 04/10/2022 tarihinde Otogar Kavşağında yapılan trafik denetiminde, ... plaka sayılı minibüsün durdurulduğu, kamera görüntüsünün alındığı ve sürücü ...'ın öğrenci servisi yaptığının tespit edildiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca aracın trafikten men edildiği, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının eksik inceleme nedeniyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

04/10/2022 tarihinde ve saat 09:00 sıralarında yapılan denetimde, davacı tarafından faaliyet konusu dışında taşımacılık yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3(b) maddesi gereğince ... plakalı aracın 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2.maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacı tarafından izin belgesi bulunan ... ticari P plaka aracın arıza yapması nedeniyle davaya konu ... plakalı araçla faaliyetine devam edebilmesi için 04/10/2022 tarihi, saat 08:37'de geçici izin belgesine başvurulduğu ileri sürüldüğünden, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte davacı tarafın trafikten men işlemine konu araç için geçici izin belgesi verilmesi içerikli bir başvurusu bulunup bulunmadığının araştırılarak, bu kapsamda yapılacak araştırmanın sonucuna göre davanın esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, eksik inceleme sonucu verilen davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.