Danıştay 8. Daire E.2023/6398 K.2025/9668

Dava konusu istem: Davacı idare tarafından; Muğla ili, Marmaris ilçesi, ... Mahallesinde bulunan İçmeler Limanının, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 79. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tasarrufuna bırakılması talebiyle 11/03/2021 tarihinde davalı idareye yaptığı başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi, belge ve taraf beyanlarının birlikte incelenmesinden; davalı idarece sunulan 08/04/2004 tarihli kira sözleşmesi incelendiğinde, 5.211,87 m2'lik alanın (5.211,69 m2 dolgu alanının 2.530,62 m2'si ile bu alanın ucunda yer alan 2.681,25 m2 iskele alanının) 3 yıl süreyle mülga İçmeler Belediye Başkanlığı'na kiraya verildiğinin görüldüğü,

her ne kadar davacı idarece İçmeler Limanı dolgu sahası, üzerinde bulunan iskele, rıhtımlar ve geri sahalarının yat yanaşma iskelesi yapımı adı altında mülga İçmeler Belediye Başkanlığı tarafından yaptırıldığı ileri sürülerek İçmeler Limanının, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 79. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tasarrufuna bırakılması talep edilmişse de, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun, “Belediye tasarrufundaki yerler” başlıklı 79. maddesinin 2. fıkrasında.

Belediye tarafından deniz, akarsu ve gölden doldurma suretiyle kazanılan alanların belediyelerinin tasarrufuna bırakılabileceğinin hüküm altına alındığı, davacının tasarrufuna bırakılmasını istediği taşınmazın zaten dolgu alanı olarak kiraya verildiği, söz konusu dolgu alanının mülga İçmeler Belediye Başkanlığı tarafından oluşturulmadığı dolayısıyla anılan Kanun kapsamına girmediği, belediyelerce deniz, akarsu ve gölden doldurma suretiyle kazanılan alan kapsamında olmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarece sunulan 08/04/2004 tarihli kira sözleşmesi incelendiğinde, 5.211,87 m²'lik alanın (5.211,69 m² dolgu alanının 2.530,62 m²'si ile bu alanın ucunda yer alan 2.681,25 m² iskele alanının) 3 yıl süreyle mülga İçmeler Belediye Başkanlığı'na kiraya verildiğinin görüldüğü, diğer yandan, davacı idare tarafından dilekçede eklenen belgelerin incelenmesinden.

İçmeler Belediye Başkanlığı’na ait 25/02/2005 tarihli işe başlama ve iş yeri teslim tutanağı ve 11/09/2006 tarihli yapım işleri geçici kabul tutanağına göre, İçmeler Yat Yanaşma İskelesi Yapımının mülga İçmeler Belediye Başkanlığı tarafından yaptırılmasına karar verildiğinin görüldüğü,

bu durumda, Muğla ili, Marmaris ilçesi, İçmeler Mahallesinde bulunan İçmeler Limanının, dolgu sahası üzerinde bulunan iskele, rıhtımlar ile geri sahalarının kim tarafından yapıldığı hususunun, yapım konusunda uzman kişilerin görevlendirilmek suretiyle, davacı kurum olan Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı dahil ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde gerekli inceleme ve araştırmanın yapılarak ve yapıma ilişkin bilgi ve belgelerin temin edilmek suretiyle bir rapor hazırlattırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, hiçbir inceleme ve araştırma yapılamadan,

söz konusu yerlerin mülga İçmeler Belediye Başkanlığı tarafından yapıldığına ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığından bahisle talebin zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, her ne kadar dava konusu işleme esas tasarrufuna bırakılması istenen taşınmazın esasında tahsis ya da devir şeklinde anlaşılarak davacı idare tarafından talepte bulunulmuşsa da, 5393 sayılı Belediye Kanununun 79/2. maddesinde özel bir hüküm olan tasarrufuna bırakma işlemi olduğu, bunun taşınmazın devri anlamına gelmediği, dosyada yer alan Milli Emlak Uzmanı tarafından hazırlanan raporda da söz konusu dolgu alanının mülga İçmeler Belediyesi tarafından yapılmadığının açıklandığı, davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı idare tarafından, haksız ve mesnetsiz olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı idare tarafından; Muğla ili, Marmaris ilçesi, ... Mahallesinde bulunan İçmeler Limanının, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 79. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tasarrufuna bırakılması talebiyle 11/03/2021 tarihinde davalı idareye yaptığı başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediye tasarrufundaki yerler" başlıklı 79. maddesinin 2. fıkrasında; "Belediye tarafından deniz, akarsu ve gölden doldurma suretiyle kazanılan alanlar, Kıyı Kanunu ve ilgili mevzuata uygun olarak kullanılmak şartıyla Maliye Bakanlığı tarafından belediyelerin, büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerinin tasarrufuna bırakılır." hükmü yer almıştır.

Davaya konu olayda, deniz, akarsu, tabii ve suni göllerden doldurma suretiyle kazanılan ve Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan dolgu alanlarının büyükşehir belediyelerinin tasarrufuna bırakılacağı, Muğla ili, Marmaris ilçesi,

İçme suyu mevkiinde bulunan Marmaris ve Çevresi Turizm Alanında kalan 5.211,69 m2 yüzölçümlü dolgu alanı üzerinde Belediye tarafından yapılması planlanan "yat yanaşma iskelesi" olarak kullanılmak kaydıyla mülga İçmeler Belediyesine tahsis edilmesinin istenilmesi üzerine ilgili belediyeye 3(üç) yıllığına kiralanmasına dair 23/02/2004 tarih ve 108 sayılı Milli Emlak Müdürlüğü onaylı ve Bakanlık Olur'u ile söz konusu alanın Belediyenin kullanımına bırakıldığı, sonrasında iskele yapımının sonuçlandırılamadığı ve kiralama süresinin 09/04/2007 tarihinde sona erdiği,

ilgili Belediye tarafından yapılan tekrar süre uzatım talebi üzerine davalı idarece incelemeler yapıldığı ve söz konusu taşınmaz üzerinde bulunan dolgu alanının kim tarafından yapıldığının açık bir şekilde ortaya koyulamadığı gerekçesiyle ilgili Belediyenin talebinin olumlu karşılanamadığı, bunun üzerine tekrar davacı belediyece taşınmazın tasarruf hakkının kendilerine verilmesi talebiyle başvurulması üzerine cevap verilmediğinden bahisle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Bölge İdare Mahkemesince.

Muğla ili, Marmaris ilçesi, İçmeler Mahallesinde bulunan İçmeler Limanının, dolgu sahası üzerinde bulunan iskele, rıhtımlar ile geri sahalarının kim tarafından yapıldığı hususunun, yapım konusunda uzman kişilerin görevlendirilmek suretiyle, davacı kurum olan Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı dahil ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde gerekli inceleme ve araştırmanın yapılarak ve yapıma ilişkin bilgi ve belgelerin temin edilmek suretiyle bir rapor hazırlattırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, hiçbir inceleme ve araştırma yapılamadan,

söz konusu yerlerin mülga İçmeler Belediye Başkanlığı tarafından yapıldığına ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığından bahisle talebin zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; dava konusu taşınmazın davacı idarenin tasarrufuna bırakılması,

bu husustaki talebinin kabulü sonucunu doğurmayacağı, taşınmazda yer alan dolgu alanının kim tarafından yapıldığı ve diğer hususların araştırılması esnasında davalı idarece bir karar verilinceye kadar Devletin hüküm ve tasarrufunda olan söz konusu taşınmazın davalı idare tarafından kullanılacağı açıktır.