Danıştay 8. Daire E.2023/670 K.2023/456

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 10.07.2021 tarihinde yapılan 2021/2 dönem Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Staja Giriş Sınavında iptal edilen 5. soruyu doğru işaretlediğinden bahisle söz konusu sorunun ve doğru bilmesine rağmen dikkatinin dağılması sonucu yanlış olarak işaretlediği 3., 74. ve 75. soruları doğru yaptığı kabul edilmek suretiyle; başarısız sayılmasına ilişkin sınav sonucunun iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; a) İptal edilen 5. soruyu doğru işaretlediğinden bahisle söz konusu soruyu doğru yaptığının kabul edilmesi istemi yönünden: 2021/2 dönemi Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Staja Giriş Sınavında iptal edilen 5. sorunun: "Aşağıdaki altı çizgili sözcüklerden hangisinin bitişik yazılması doğru değildir. A) İri sivrisinekler gece gündüz aman vermiyordu.

B) Kasabanın en geniş meydanında elele verip bir halay çekiyoruz. C) Çalçeneliği yüzünden kimse onunla karşılaşmak istemiyordu. D) Yalıçapkınına emircik ve iskele kuşu da dendiğini öğrendim.

E) Az ötemizde çocuklar bağıra çağıra üçtaş oynuyorlardı." şeklinde olduğu, olayda, dava konusu soruda altı çizgili sözcüklerden hangisinin bitişik yazılmasının doğru olmadığı sorulmasına rağmen şıklarda altı çizgili herhangi bir sözcüğün bulunmadığı, bu durumda, bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek olmaksızın söz konusu sorunun soru hazırlama kurallarına uygun yazılmadığı, sorunun bilimsel açıdan tartışmaya gerek olmayacak netlikte olmadığı, soru kökünün yanlış bilgilendirmeye yol açtığı, dolayısıyla anılan sorunun idarece iptal edilmesinde herhangi bir hukuka aykırılığın mevcut olmadığı anlaşıldığından,

iptal edilen soruyu davacının doğru yaptığının kabul edilmesine hukuken olanak bulunmadığı, b) Doğru bilmesine rağmen dikkatinin dağılması sonucu yanlış olarak işaretlediği 3, 74 ve 75. soruları doğru yaptığının kabul edilmesi istemi yönünden: Olayda, davacının optik cevap kağıdının incelenmesinden; davacının 3. soruda (B) şıkkını işaretlediği, 74. soruda (B) şıkkını işaretlediği, 75. soruda (A) şıkkını işaretlediğinin görüldüğü, diğer taraftan, davacının fiziki sınav kitapçığında da 3. soruda (B) şıkkını işaretlediği, 74. soruda (B) şıkkını işaretlediği, 75. soruda (A) şıkkını işaretlediği,

dolayısıyla optik cevap kağıdına dikkatinin dağılması sonucu yanlış işaretleme yapıldığı iddiasının doğru olmadığı, bu durumda, optik cevap kağıdına doğru bir şekilde işaretlenmeyen şıkların hangi gerekçeyle olursa olsun doğru kabul edilmesinin mümkün olmadığı, kaldı ki davacının fiziki sınav kitapçığında işaretlediği şıklarla optik cevap kağıdına işaretlediği şıkların da aynı olduğu anlaşıldığından, davacının yanlış olarak işaretlediği 3., 74. ve 75. soruları doğru olarak işaretlediğinin kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

c) Netice itibarıyla sınav sonucunun iptali istemi yönünden: Oayda, iptal edilen soruların değerlendirme dışı bırakılması yerine tüm adaylar yönünden doğru kabul edilmesine yönelik mevzuatta zorlayıcı bir hükmün bulunmadığı, dolayısıyla takdir yetkisi çerçevesinde iptal edilen soruların değerlendirme dışı bırakılarak kalan doğru soruların 100 puan üzerinden değerlendirilmesi yönteminde herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı,

buna göre, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Staja Giriş Sınavında davacının 58.6884 puan alarak başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu sınav sonucunda hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi. İdari Dava Dairesince; davacı ile aynı sınava giren HTK tarafından 59.8814 puan alarak başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle.

İdare Mahkemesinin E:… sayılı esasına kayden açılan davada; anılan Mahkemenin … tarih ve K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, dava konusu Staja Giriş Sinayı A kitapçığı 3, B kitapçığı 4, C kitapçığı 7, D kitapçığı 5. Soru "Aşağıdaki altı çizgili sözcüklerden hangisinin yazılması doğru değildir?” şeklinde olduğu, ancak baskı nedeniyle seçeneklerde altı çizgili sözcük bulunmadığı durumunun tespit edilmesi üzerine sınav günü 10.07.2021 saat: 14.27'de SMS ile " A Kitapçığı 3.Soru , B Kitapçığı 4. Soru, C Kitapçığı 7. Soru ve D Kitapçığı 5. Soru cevap seçeneklerinde altı çizili olması gereken sözcükler seçenek sırasına göre (A.

B. C.

D, E) "sivrisinekler, elele, çalçeneliği, yalıçapkınına, üçtaş" şeklinde olduğu, salon başkanlarının soru kitapçığında yer alan soru numaraları ile birlikte bu sözcükleri altı çizili olarak tahtaya yazıp adaylara duyurması için gereğinin yapılması rica ederim" şeklinde tüm bina sınav sorumlularının bilgilendirildiği, ancak sınav sonrasında bazı sınav salonlarında adaylara gerekli bilgilendirmenin yapılmadığı gerekçesiyle anılan sorunun komisyon kararıyla iptal edildiğinin anlaşıldığı,

istikrar bulan yargısal içtihatlarda hatalı bulunarak iptal edilen soruya karşılık olarak kişilere artı puan vermek yerine, bu sorular değerlendirme dışı bırakılarak, geri kalan doğru sorular dikkate alınmak suretiyle 100 puan üzerinden değerlendirme yapılması gerektiği görüşünün benimsendiği, esasen bu görüşün adil ve objektif bir sonuç ortaya çıkardığı hususunda şüphe bulunmadığı,

ancak dava konusu olayda soru iptaline ilişkin süreç göz önünde tutulmadan bir değerlendirmede bulunulması somut olay açısından hakkaniyete aykırılık teşkil edeceği, zira davacının sınav sırasında iptal edilen sorunun doğru şeklinin tahtaya yazılması sonucunda doğru cevap vermesi halinde puan alacağı yönünde beklentisi oluştuğundan, davacının bu beklentisine rağmen verdiği cevabın değerlendirmeye alınmaması idarenin güvenirliği ilkesiyle bağdaşmayacacağı, nitekim davacının tahtaya doğru şekilde yazılan soruyu doğru bir şekilde cevapladığı,

anılan soruya yönelik puanının değerlendirmeye alınması halinde 60,1635 alacağı ve bu haliyle ilgi yönetmelik hükmü uyarınca sınavda başarılı olacağının görüldüğü, bu durumda, gerek söz konusu sınavın adayların yarışması esasına dayanan bir sınav olmaması gerekse de yukarıda aktarılan süreçten dolayı idarenin hatasının davacıya yükletilemeyeceği, davacının iptal edilen soruyu doğru cevaplaması halinde puan alacağı yönünde beklentisinin oluştuğu hususları dikkate alındığında,

idareye güven ilkesini zedeleyici nitelikte olduğu sonucuna varılan dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda karar verilmiş anılan karara yapılan istinaf başvurusu Dairemizin 11/05/2022 tarih ve E:2022/588, K:2022/737 sayılı kararıyla reddedildiği, ancak yukarıda belirtilen yargı kararı uyarınca davacının 5. soruyu doğru olarak cevaplandırdığı kabul edilmesi durumunda da davacının 58.6884 puan aldığı da dikkate alındığında Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Staja Giriş Sınavını kazanmak için gerekli olan 60,00 puanı alamayacağının açık olduğu,

İdare Mahkemesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, davacının istinaf başvurusunun belirtilen açıklamanın eklenmesi suretiyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.

3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmü yer almış; aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde ise; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: (...) c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları, ı) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar", (...) hükmüne yer verilmiştir.

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun "Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmenin özel şartları" başlıklı 5. maddesinin (A) fıkrasında, "Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmek için aşağıdaki özel şartlar aranır. (...) b) En az üç yıl staj yapmış olmak."; "Staj ve staj süresinden sayılan hizmetler" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasında, "Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajı, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında veya şirketlerinde yapılır. Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak şarttır. (...)" hükmü yer almıştır.

23.08.1997 tarih ve 23089 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Staj Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, Staja Giriş Sınavı, staj öncesinde, TÜRMOB tarafından yapılacak ya da Üniversite veya ÖSYM gibi kurumlara TÜRMOB tarafından yaptırılacak olan, mesleğe giriş için gerekli temel bilgi ve formasyonun mevcudiyetinin ölçüleceği, değerlendirme esasları TÜRMOB (TESMER) tarafından belirlenen sınavı ifade ettiği belirtilmiş, "Aday meslek mensubu olma şartları" başlıklı 7. maddesinde,

"Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajına başlamak için Kanunun 4 üncü maddesindeki genel şartlar ile 5/A-a maddesindeki öğrenim şartlarını haiz, staja giriş sınavından en az 60 puan almış ve Birlik tarafından belirlenen staj giderlerini yatırmış olmak gerekir. Staja giriş sınavında başarılı olanlar, sınav sonucunun açıklandığı tarihten sonraki staja başlama döneminden itibaren 3 yıl içerisinde staja başlayabilirler.

Bu süre içerisinde staja başlamayanların sınav sonucu geçersiz sayılır ve dosyaları işlemden kaldırılır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Öte yandan serbest muhasebeci mali müşavirlik stajına başlayabilmek için adayın Kanunun 4 üncü maddesindeki genel şartlar ile 5/A-a maddesindeki öğrenim şartlarını haiz olması, staja giriş sınavından başarılı olması ve Birlik tarafından kurulan Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını başarıyla tamamlaması gerektiği, bu aşamanın sonunda Kanunda belirtilen 3 yıllık staj sürecinin başlayacağı ve staj süresinin tamamlanmasının ardından 3568 sayılı Kanunun 7. maddesinde belirtilen mesleki yeterlilik sınavına katılan adaylardan başarılı olanların diğer şartları da sağlamak koşuluyla serbest muhasebeci mali müşavirlik ruhsatını almaya hak kazanacakları anlaşılmaktadır.

Buna göre, davacının staja giriş sınavından başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı açtığı davanın, 2577 sayılı Kanunun 46/1-ı bendi kapsamında kalmadığı, nitekim staja giriş sınavının yukarıda da belirtildiği üzere kişinin aday meslek mensubu statüsü kazanabilmesi ve staja başlayabilmesi için bir ön şart niteliğinde olduğu, staja giriş sınavından başarılı olanların bu aşamada bir meslek veya sanatı icra etme hakkı elde etmediği, bu yönüyle staja giriş sınavının 3568 sayılı Kanunun 7. maddesinde belirtilen mesleki yeterlilik sınavından ayrıştığı; öte yandan davaya konu edilen işlemin, ilgilinin meslekten çıkarılması sonucunu doğuran bir yönü de bulunmadığı, bu nedenle bakılan davanın 2577 sayılı Kanunun 46/1-c bendi kapsamında da değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla; temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.