Danıştay 8. Daire E.2023/73 K.2025/4991

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; Van il merkezinde ... tarihinde yapılan denetimde, şirkete ait ... plakalı araçla çalışma izni/ruhsatı alınmadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşındığının tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-(a) maddesi uyarınca uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının geçerli B2 yetki belgesinin bulunduğu, bu belgenin ise otobüsle yurtiçi tarifesiz yolcu taşımacılığı yapma yetkisi verdiği, B2 yetki belgesiyle belediye sınırları içerisinde yolcu taşımacılığı yapma yetkisini vermediği, bu nedenle davacının hukuka aykırılık gerekçesi olarak gösterdiği B2 yetki belgesinin olması iddiasına itibar edilemeyeceği, ancak davacı tarafından dava dosyasına sunulan Van Büyükşehir Belediye Başkanlığınca düzenlenmiş ...

(Mahkemece sehven ... yazılmıştır.) tarihleri arasında geçerli "Geçici Personel Servis Aracı Güzergah İzin ve Araç Uygunluk Belgesi'nin" olduğu ve davacının bu kapsamda ilgili belediyeden izin/ruhsat aldığı, bu belge kapsamında davacının sadece "...

Ticaret Limited Şirketi" personelini taşıyabileceği, yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanak ve görüntüler incelendiğinde ise davacının anılan şirket personelini değil aylık 350,00-TL karşılığında Özalp-Van istikametinde öğretmen olan kamu görevlilerini taşıdığı, bu haliyle davacının fiilinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-(b) fıkrasında düzenlenen "alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında" yolcu taşımacılığı yapmak kuralının ihlali niteliğinde olduğu,

bu nedenle davacı hakkında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-(b) fıkrası uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-(a) fıkrası uyarınca işlem tesis edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlem tesis edilirken davacının bahse konu izin belgesini ibraz edip gerekli izahatı yapmadığı için, B2 yetki belgesinin olmaması nedeniyle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2/3-a maddesine göre işlem tesis edildiği, davacının gerekli izinleri almaksızın belediye sınırları içerisinde taşımacılık yaptığının tutanak ile sabit olduğu, dava konusu işlemin Kanun'a ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı şirket tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Van İl Emniyet Müdürlüğü trafik denetleme ekiplerince 18/03/2021 tarihinde Van ili, ... otogar kavşağında yapılan denetimde davacı şirkete ait ... plakalı araçla çalışma izni/ruhsatı alınmadan yolcu taşındığı tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-(a) maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine karar verildiği, anılan trafikten men cezası işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde; "1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;

a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.

b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar.

2. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;

a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar." hükmüne yer verilmiştir.

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek;

kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden, denetim görevlilerince düzenlenen, araçtaki yolcuların isim ve kimlik numaralarının yazıldığı ve yolcular tarafından da imzalanan araç tespit tutanağında; 41 HU 893 plakalı araç ile öğretmenlerin aylık 350,00-TL ücret karşılığı Van ili Özalp ilçesinden alınarak şehir merkezine götürülmesi suretiyle servis taşımacılığının yapıldığı, ancak söz konusu kurumun personelinin taşınması için gerekli personel servis aracı güzergah izin belgesinin olmadığı görülmektedir.

Bununla birlikte, dava konusu aracın, denetim tarihi olan 18/03/2021 tarihi itibarıyla geçerliliği olan ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. A.Ş. firmasının çalışanlarını belgede belirtilen güzergah dahilinde taşımak üzere düzenlenmiş geçici personel servis aracı güzergah izin ve araç uygunluk belgesinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, uyuşmazlığa konu araçla personel servis taşımacılığı yapılması konusunda ilgili belediyeden alınmış yetki ve izin belgelerinin bulunduğu; ancak, denetim sırasında araçta bulunan öğretmen personelin çalıştığı işyeri isminin, araç hakkında düzenlenen güzergah izin belgesinde yer almadığı anlaşıldığından, 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-c hükmüne göre işlem tesis edilmesi gerekirken davalı idarece 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a bendi kapsamında çalışma izni/ruhsatı bulunmadığı iddiasıyla tesis edilen dava konusu işlemde bu yönden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idarenin temyiz isteminin belirtilen gerekçeyle reddi gerekmiştir.