Danıştay 8. Daire E.2023/779 K.2024/3075

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Eskişehir İli sınırları dahilinde ve uhdesinde bulunan S:... sayılı IIV (a) grubu maden-manyezit işletme ruhsat sahasına ait 2019 yılı işletme ruhsat bedeli ödenmediğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanununun 13. maddesi gereğince 08/10/2019 tarihinden geçerli olmak üzere işletme ruhsatının iptaline ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket hakkında 3 ay süre ile geçici mühlet verilmesi kararında 6183 sayılı Kanunu kapsamında yapılan takipler dahil olmak üzere her türlü takip işlemlerinin durdurulmasına, şirkete ait gayrimenkuller, mülkler ile araçları üzerine 3. kişilere devri ve temlikinin önlenmesine, malvarlıklarının muhafazası için tüm tedbirlerin alınmasına,

bu kapsamda davacı şirketin mahkemenin izni dışında geçici mühlet kararından itibaren rehin tesis etmesinin, kefil olmasının, taşınmaz ve işletmenin devamlı tesisatını kısmen dahi olsa devretmesinin, takyit etmesinin ve ivazsız tasarruflarda bulunmasının tedbiren önlenmesine, aksi halde yapılan işlemlerin hükümsüz olacağına karar verilmiş ise de; söz konusu kararın şirketin faaliyetlerini sürdürmesine engel teşkil etmediği, maden işletme ruhsat bedelinin ödenmesi kararda gerçekleştirilmesi yasaklanan işlemler kapsamında bulunmadığı, mühlet süresi içerisinde gerekli izin alındığı takdirde ivazsız tasarruflarda bulunmanın dahi olanaklı olduğu,

bu itibarla; konkordato talebine yönelik alınan tedbirler kapsamında işletme ruhsatının sürdürülmesi adına gerekli iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesine engel halin mevcut olmadığı açık olup, mezkur iddianın itibar edilebilir olmadığı sonucuna ulaşılmış olup, bu durumda;

davacı şirket tarafından 2019 yılına ait işletme ruhsat bedelinin ödenmemesi üzerine davacının lehine olan bir uygulamayla adına idari para cezası verilmesine ve üç ay içerisinde ruhsat bedeli ödenmediği takdirde ruhsatın iptal olacağı ihtarına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tebliği üzerine gereğinin yerine getirilmediği ve davacı şirket hakkında 3 ay süre ile geçici mühlet verilmesinin işletme ruhsatı için gerekli işlemlerin gerçekleştirilmesine engel teşkil etmediği hususu birlikte dikkate alındığında;

davacı şirket uhdesinde bulunan S:... sayılı işletme ruhsatının iptaline dair dava konusu Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: davacı şirketin sahibi olduğu işletme ruhsatına ait 2019 yılı işletme ruhsat bedelinin üç ay içinde ödenmesi gerektiği aksi halde ruhsatın iptal edileceğinin ... tarih ve ... sayılı işlemle davacı şirkete bildirildiği, verilen üç aylık süre içerisinde davacı şirket hakkında ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla üç ay süreyle geçici konkordato mühleti verildiği, ardından ... tarih ve K:... sayılı kararıyla bir yıl süreyle kesin konkordato mühleti verildiği, bu durumda mevzuat hükmü uyarınca geçici mühletin kesin mühletin sonuçlarını doğurduğu,

kesin mühlet içinde de borçlu aleyhine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamayacağının düzenlenmiş olması karşısında geçici mühlet içinde davacı şirketin 2019 yılı işletme ruhsat bedelini ödemediğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca tesis edilen işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yönde verilen mahkeme kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ruhsat bedeli ödeme yükümlülüğünün her yıl ocak ayı sonuna kadar olduğu, ancak ruhsat sahibinin bu yükümlülüğünü henüz geçici mühlet durumu ortada yokken yerine getirmediği için mevzuat gereği işlem tesis edildiği, ocak ayında yerine getirilmesi gereken bir yükümlülüğün dokuz ay boyunca ödenmeyerek ruhsat sahibinin ihmali davranışının açık olduğu,

Ekim ayına kadar uzayan ödeme süresi karşısında idarelerince ruhsat hukukunun sona ermemesi için harcadığı çaba ortada iken ‘’nasıl olsa konkordato ilan edilecek’’ düşüncesi ile kamu menfaatinin zedelenerek devlet hazinesine gidecek yükümlülüğü yerine getirmeyen davacının geçici mühletten bahisle ruhsat iptaline karar verilemeyeceğine hükmedilmesinin hukukla bağdaşmadığı, ruhsat iptali işleminin geçici mühlet kapsamında değerlendirilemeyeceği, idari para cezası için bir nebze olsun değerlendirilebileceği ve takip yapılmayacağı, ruhsatın idari para cezası ödenmemesi nedeniyle iptal edilmediği,

Ocak ayında ödenmesi gereken ruhsat bedelinini ödenmemesi nedeniyle iptal edildiği, maden mevzuatında sahaların atıl kalmamasının amaçlandığı, ancak konkordato ilan eden bir şirketin uhdesinde faaliyette bulunamayacak olan davacının ruhsatının iptal edilmesinin kamu yararına uygun olduğu, mahkemece yapılan değerlendirmenin ise sanki konkordato komiserinin atanması ile ruhsat yükümlülüklerine yönelik işlem yapma imkanı kalmamışcasına muafiyet tanınması istemine yönelik olduğu,

konkordato sürecinde iken de yükümlülüklerini yerine getirerek ruhsatın ve üretimin devamlılığını sağlaması gerekirken on aylık sürede hareketsiz kalınmasının sorumluluğunun idareye yüklenilemeyeceği, davacı hakkında Maden Kanunun 13. Maddesinde değişiklik yapıldığı ve değişikliğe rağmen kendisine lehe olan halinin uygulanarak işlem tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.