Danıştay 8. Daire E.2024/1733 K.2025/7127

Dava konusu istem: Davacı Seyhan Belediyesi tarafından, Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünce davacı belediye sınırları içerisindeki ... Mahallesi muhtelif sokakları ile ... Mahallesi ... - ... - ... - ... - ... ve ... sokaklarındaki yağmur suyu ızgara ve bağlantıları işlerinin ihale edilerek toplam 896.978,58-TL'ye yaptırılması sonucunda bu işlerin bedelinin 2560 sayılı İSKİ Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca davacı belediyeden istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işleme karşı yapılan 27/07/2022 tarihli itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; büyükşehir belediyelerinin yetki ve görevlerini düzenleyen 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin (r) bendinde, su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmenin, bunun için gereken tesisleri kurmanın, kurdurmanın ve işletmenin büyükşehir belediyesinin görev ve yetkileri arasında belirlendiği, bu hizmetlerin yürütülmesi için çıkartılan ve özel nitelikte bir Kanun olan 2560 sayılı Kanun'un 2 (d) maddesi uyarınca, büyükşehir belediyesine ait bu görev ve yetkinin kullanımının su ve kanalizasyon idaresine ait olduğu.

5216 sayılı Kanun'da yağmur suyu uzaklaştırılması ile ilgili bir görev ve yetki büyükşehir belediyelerine verilmemişken, 2560 sayılı Kanun'un 2 (b) maddesi uyarınca bu yetki ve görevin doğrudan Su ve Kanalizasyon İdaresine verildiği,

bununla birlikte, 2560 sayılı Kanun'dan sonra yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda yağmur suyunun uzaklaştırılması için gereken tesisleri kurma ve kurdurma görevlerinin belediyelere ait olduğu ve her türlü alt yapı giderinin belediye giderleri arasında olduğu belirtilmekle beraber, bu görevin yüklendiği diğer idarenin kuruluş ve görev kanunu mahiyetindeki özel nitelikli Kanun olan 2560 sayılı Kanun'un 25. maddesinde de bu hizmetin Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından yapılacağı ancak gerekli harcamaların ilgili belediyece karşılanacağı belirtildiğinden,

bu hizmetin de büyükşehirlerde Su ve Kanalizasyon İdaresince yapılacağı, bedelinin ise bu konuda 5393 sayılı Kanun ile görevli kılınan ilgili belediyelerce karşılanacağı sonucuna varıldığı, öte yandan, 2560 sayılı Kanun'un 1. maddesinde su ve kanalizasyon hizmeti sayılmasına rağmen, yağmur suyu uzaklaştırma hizmetinin yer almadığı hususundan yola çıkarak,

yağmur suyu hizmetinin kanalizasyon hizmetinin bir parçası olduğu ve bu sebeple tek görevli kuruluşun da davalı idare olduğu yönündeki değerlendirmenin, gerek 2560 sayılı Kanun'un 2 (b) ve 25. maddelerinde açıkca düzenlenen davalı idareye ait yağış sularının uzaklaştırılması görevinin gerekse 5393 sayılı Kanun'un 15 (e) maddesinde düzenlenen ve ilgili belediyelere ait yağmur suyu uzaklaştırma görevinin yok sayılması sonucunu doğuracağının açık olduğu,

bu göreve ilişkin olarak 5393 sayılı Kanun ile 2560 sayılı Kanun'un 25. maddesinin birlikte uygulanarak anılan hizmetin, büyükşehirlerde Su ve Kanalizasyon İdaresince yapılarak bu hizmetle ilgili görevli olan ilgili belediyece harcamanın karşılanacağı yönündeki değerlendirmenin, söz konusu Kanunların lafzı ve amacına uygun olacağının değerlendirildiği,

bu durumda, 2560 sayılı Kanun'un 2 (b) maddesi uyarınca büyükşehir kapsamında yağmur suyu uzaklaştırma görevi bulunan davalı idarece, yapılan tesislere ilişkin maliyet ve harcamalardan, 5393 sayılı Kanun ile 2560 sayılı Kanun'un 25. maddesi uyarınca sorumlu olan ilgili belediyeden, yağmur suyu inşaatı çalışmasından kaynaklı 896.978,58-TL-TL bedelin istenilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, nitekim, Danıştay 8. Dairesinin 08/12/2018 tarih ve E:2012/5522, K:2018/6652 sayılı kararının da bu doğrultuda olduğu,

öte yandan, dava konusu işlemde muhtelif sokaklar ibaresi yer alsa da yapılan işin Seyhan ilçesi sınırları dahilinde olduğunun dava dosyasına sunulan ihale dökümanı ile sabit olduğu, davalı idare tarafından yağmur suyu uzaklaştırma hattının fiili imkansızlıktan dolayı kanalizasyon hattına bağlandığının belirtildiği, yapılan işin özünün yağmur suyu uzaklaştırma işlemi olduğu, bu hususların aksini ortaya koyan herhangi bir belgenin dosyaya sunulamadığı birlikte değerlendirildiğinde, davacı belediye tarafından bu yönde yapılan itirazlara itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yapılan işlere ait harcamalardan Adana Büyükşehir Belediyesinin sorumlu olduğu, imalatların yapılmasından önce bilgilendirme yapılmadığı, belediyelerince mahallinde yapılan incelemeye dair 20/07/2022 tarihli tutanağın düzenlendiği, ilçenin bazı sokaklarında ızgaraların bulunmadığı, ızgaraların kanalizasyona bağlandığı, belediyelerinin sorumluluğunun bulunmadığı caddelerde yapılan imalatların da harcamalara dahil edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; davacı Seyhan Belediyesi tarafından, Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünce davacı belediye sınırları içerisindeki ... Mahallesi muhtelif sokakları ile ... Mahallesi ... - ... - ... - ... - ... ve ... sokaklarındaki yağmur suyu ızgara ve bağlantıları işlerinin ihale edilerek toplam 896.978,58-TL'ye yaptırılması sonucunda bu işlerin bedelinin 2560 sayılı İSKİ Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca davacı belediyeden istenilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlem ile bu işleme karşı yapılan 27/07/2022 tarihli itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin, (r) bendinde; su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak, ve işletmenin büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında olduğu belirtildikten sonra 24/d maddesinde; her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderlerinin büyükşehir belediyesinin giderleri arasında olduğu hükme bağlanmış olup, bu Kanun'da büyükşehir belediyesinin yağmur suyu tahliye görevinden söz edilmemiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyelerin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde; atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını sağlamak, bunun için gereken tesisleri kurmak, kurdurmak, belediyenin yetki ve imtiyazları arasında sayılmış; 60 (c) maddesinde de; her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderlerinin belediyenin giderleri arasında olduğu hükmü yer almıştır.

Öte yandan. 2560 sayılı İSKİ Genel Müdürlüğünün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde; büyükşehir belediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken her türlü tesisi kurmak üzere, büyükşehir belediyesine bağlı su ve kanalizasyon idaresi genel müdürlüğünün kurulduğu belirtilmiş.

2. maddesinin (a) bendinde içme, kullanma, endüstri suyu ihtiyaçlarının sağlanması ve dağıtımı için her türlü tesisi kurmak, işletmek, onarımını yapmak, (b) bendinde; kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması için her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, bakım ve onarımını yapmak; (d) bendinde;

su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak görev ve yetkileri arasında düzenlenmiş. 25. maddesinde ise; yağmur sularının uzaklaştırılması ile ilgili tesislerin yapılması veya bu tip tesislerin işletilmesinin gerekli harcamalar ilgili belediyelerce karşılanmak şartıyla İSKİ tarafından yerine getirileceği hükme bağlanmış.

Ek-5 maddesinde de; bu Kanun'un diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Büyükşehir belediyelerinin yetki ve görevlerini düzenleyen 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin (r) bendinde su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gereken tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek, büyükşehir belediyesinin görev ve yetkileri arasında belirlenmişken; bu hizmetlerin yürütülmesi için çıkartılan ve özel nitelikte bir Kanun olan 2560 sayılı Kanun'un 2 (d) maddesi uyarınca, büyükşehir belediyesine ait bu görev ve yetkinin kullanımının su ve kanalizasyon idaresince kullanılacağı.

5216 sayılı Kanun'da yağmur suyu uzaklaştırılması ile ilgili bir görev ve yetki büyükşehir belediyelerine verilmemişken.

2560 sayılı Kanun'un 2 (b) maddesi uyarınca bu yetki ve görevin doğrudan su ve kanalizasyon idaresine verildiği; bununla birlikte 2560 sayılı Kanun'dan sonra yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda yağmur suyunun uzaklaştırılması için gereken tesisleri kurma ve kurdurma görevlerinin belediyelere ait olduğu ve her türlü alt yapı giderinin belediye giderleri arasında olduğu belirtilmekle beraber;

bu görevin yüklendiği diğer idarenin kuruluş ve görev yasası mahiyetindeki özel nitelikli Kanun olan 2560 sayılı Kanun'un 25. maddesinde de bu hizmetin su ve kanalizasyon idaresi tarafından yapılacağı ancak gerekli harcamaların ilgili belediyece karşılanacağı belirtildiğinden, bu hizmetin de, büyükşehirlerde su ve kanalizasyon idaresince yapılacağı, bedelin ise bu konuda 5393 sayılı Kanun ile görevli kılınan ilgili belediyece karşılanacağı sonucuna varılmaktadır.

Bu haliyle; 2560 sayılı Kanun'un 2 (b) maddesi uyarınca büyükşehir kapsamında yağmur suyu uzaklaştırma görevi bulunan davalı idarece, yapılan tesislere ilişkin maliyet ve harcamaların, 5393 sayılı Kanun ile 2560 sayılı Kanun'un 25. maddesi uyarınca sorumlu olan ilgili belediyeden istenebileceği hususunda şüphe bulunmamaktadır.

Sayıştay denetim raporlarında da davalı idare tarafından bu bedelin davacı ilçe belediyesinden istenebileceği ilkesel olarak belirtilmiş olup, davalı idarenin davacı belediyeden istediği uyuşmazlık konusu miktarın kaynağı olarak belirtilen imalatlar ve bu imalatların ücretlerine ilişkin harcamaların gerçekleştirilmesi öncesi ve sonrasında davacı ilçe belediyesine bilgilendirme yapılmadığı da dikkate alındığında, uyuşmazlık konusu borca konu imalatlar ve bu imalatlara dair harcamaların yapılıp yapılmadığı,

yapıldıysa miktarlarının doğru hesaplanıp hesaplanmadığının, borcun ne kadarlık kısmından ilçe belediyesinin sorumlu olduğunun tespiti için önce adli yargıda açılacak bir davada alacağın varlığının, miktarının ve ne kadarlık kısmından ilçe belediyesinin sorumlu olduğunun Mahkemece hüküm altına alınması ve sonrasında 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri uyarınca alacağın takip ve tahsili işlemlerinin yapılması gerekirken, bu usule başvurulmaksızın doğrudan dava konusu işlemin tesis edilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Adana 3. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.