Danıştay 8. Daire E.2024/382 K.2025/7412

Dava konusu istem: Mersin ili, ... Köyünde ikamet eden davacı tarafından Gözne Orman İşletme Şefliğinin Gözne serisi 134 numaralı bölmede yer alan 1 adet 2 katlı ev ve 100 adet çeşitli cins meyve ağaçlarının, ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında 27/10/2011 tarihinde verdiği; 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 93. maddesinin 3. fıkrası ve Türk Ceza Kanunu'nun 54. maddesi uyarınca müsaderesine ilişkin karar üzerine hiçbir işlem yapılmadığından bahisle müsadereye konu ev ve bahçesinin teslimi, aksi halde kolluk kuvvetleri nezaretinde boşaltılacağına ilişkin Gözne Orman İşletme Şefliğince tanzim edilen 25/10/2021 tarihli ihtarnamenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin, orman alanında kalan taşınmazın müsaderesine ilişkin yargı kararının uygulanmasına yönelik olarak tesis edilmiş olduğunun görüldüğü, mahkeme kararının uygulanması konulu işlemin, mahiyeti itibarıyla idari yargının denetimine tabi idarenin kamu yetkisini tek taraflı kullanarak tesis ettiği kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem niteliği bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 6831 sayılı Orman Kanunu’nun Ek 16’ncı maddesi ve buna dayanılarak yürürlüğe konulan ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca uyuşmazlık konusu yerin orman sınırları dışına çıkarılabileceği, hak ihlalinin buna göre belirlenebileceği, mülkiyet hakkının kanuni dayanağı olmayan idari bir işlemle sınırlandırıldığı, ihtarnamenin TCK'nın 54. maddesinde belirtilen eşya müsaderesinin sözüne ve ruhuna da aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mersin ili, Toroslar ilçesi, ... Köyü, ... Mevkii ... nolu bölgede bulunan ormanlık alanda toplam 120 m2 genişliğinde iki katlı ev ve 100 adet çeşitli cinste meyve ağaçları dikmek suretiyle işgal ve faydalanmada bulunulduğunun tespit edilmesi üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığınca iddianame düzenlendiği, akabinde ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında yargılama sonucunda ... tarih ve K:... sayılı kararla evin ve ağaçların müsaderesine karar verildiği, anılan kararın yerine getirilmesi gerektiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından iptal davaları, (b) bendinde; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından tam yargı davaları açılabileceği, maddenin 2. fıkrasında; idari yargı yetkisinin, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu,

İdari mahkemelerin yerindelik denetimi yapamayacakları, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremeyecekleri kuralı yer almıştır.

Aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) maddesinde; dava dilekçelerinin, görev ve yetki yönünden, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise; adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17. maddesinin 1. fıkrasında, " Devlet ormanları içinde bu ormanların korunması, istihsal ve imarı ile alakalı olarak yapılacak her nevi bina ve tesisler müstesna olmak üzere; otlatma planı yapılan alanlarda yıllık otlatma süresi dâhilinde hayvanların planlı otlatılmasını sağlayan, gecelemesini emniyet altına alan ve dağılmalarını engelleyen geçici çevirmeler şeklinde düzenlemeler dışında, her çeşit bina, ağıl ve hayvanların barınmasına mahsus yerler yapılması, tarla açılması, işlenmesi,

ekilmesi ve orman içinde yerleşilmesi yasaktır." aynı Kanun'un 93. maddesinde, "Bu Kanunun 17 nci maddesinde yasak edilen fiilleri işleyenler veya izne bağlı işleri izinsiz yapanlar, 91 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.

İşgal ve faydalanma suçunun yeniden tarla açmak suretiyle veya yanmış orman sahalarında ya da kesinleşmiş orman kadastrosu sınırları içerisinde işlenmesi halinde verilecek ceza bir kat artırılır. Bu maddede tanımlanan suçların konusunu oluşturan, işlenmesinde kullanılan ve işlenmesiyle elde edilen eşya veya mahsul Türk Ceza Kanununun müsadereye ilişkin hükümlerine göre müsadere edilir. Müsadere olunan mahsuller satılarak bedeli Orman Genel Müdürlüğünce irad kaydolunur.

Müsadere olunan tesisler ise Orman Genel Müdürlüğünce aynen muhafaza edilebileceği gibi ihtiyaç görüldüğü takdirde ormancılık veya diğer kamu hizmetlerinde kullanılabilir. Aksi takdirde ilgili orman idaresince, yıkılmak suretiyle karar infaz olunur. İdarenin bu husustaki talebi halinde genel zabıta kuvvetleri idareye yardım etmekle mükelleftir.

17 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki yerleri amaç dışı kullananlar ve amaç dışı kullanılmasına izin verenler bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, müsadere kararına ilişkin yargısal sürecin kesinleştiği anlaşılmakla, Anayasanın 138. maddesinin son fıkrası uyarınca, yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduklarına ve mahkeme kararlarının yerine getirilmesini geciktiremeyeceklerine göre, adli yargı yerince verilen müsadere kararının yerine getirilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlem, esasen adli yargı kararının uygulanmasına yönelik bir işlem niteliğinde olduğundan, davanın adli yargı makamlarınca çözüme kavuşturulması gerekmektedir.

Bu nedenle; davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, davanın incelenmeksizin reddine yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.