Danıştay 8. Daire E.2024/4159 K.2024/4383

Dava konusu istem: S.S. ... Numaralı ... Kooperatifi üyesi olan davacı tarafından, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı doğrultusunda tarafına ABB yetki belgesi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair... tarih ve ... sayılı UKOME Genel Kurulu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; başka kooperatif üyelerince açılan davalar sonucunda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 15/03/2018 tarih ve E:2017/493, K:2018/1034 sayılı kararıyla yeni bir hukuki durumun ortaya çıktığı ve anılan kararın eşitlik ilkesi gereğince kendilerine de uygulanması gerektiği bahsiyle aynı istemle yeniden davalı idareye başvurdukları, başvurularının haklarında daha önce tesis edilen yargı kararı ve gerekçeleri dikkate alınarak reddedildiği,

ancak bahsi geçen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 15/03/2018 tarih ve E:2017/493, K:2018/1034 sayılı kararında da belirtildiği üzere, tahdit uygulamasının getirildiği tarihte davacı hakkındaki ihraç kararlarının hukuka aykırı olduğuna dair yargı mercilerince verilen kararlar göz önüne alındığında, Anayasa'nın 138. maddesi uyarınca yasama, yürütme ve yargı organlarını bağlayıcı niteliği bulunan yargı kararlarına uygun olarak ve Anayasa'nın 10. maddesinde düzenlenen kanun önünde eşitlik ilkesi uyarınca davacıların da,

tahdit uygulamasınının getirildiği tarih itibarıyla kooperatif üyeliği şartını taşıdıklarının ve idarelerin de buna uygun olarak işlem tesis etmek zorunda olduklarının kabulü gerektiği, davacı dışında bir kısım kooperatif üyelerine tahdit kapsamında faaliyetlerine izin verilmesi karşısında, buna göre;

tahdit uygulamasının getirildiği tarihte kooperatif üyeliğinin devam ettiği yargı kararıyla belirlenen davacının murisinin, kooperatife kayıtlı tüm taşımacılık faaliyetinde bulunanların tahdit kapsamında faaliyetlerine izin verildiği göz önüne alınarak davacının taleplerinin de eşitlik ve hakkaniyet ilkeleri uyarınca kabul edilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu UKOME Genel Kurulu kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince, her ne kadar davacı tarafından Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 15/03/2018 tarih ve E:2017/493, K:2018/1034 sayılı kararıyla yeni bir hukuki durumun ortaya çıktığı iddia edilse de, davacının bahsi geçen davanın tarafı olmadığı, davacının murisinin de aralarında bulunduğu davacılar tarafından dava konusu başvuru öncesinde aynı istemle yapılan başvurunun reddine dair UKOME kararına karşı açılan davada Antalya 2.İdare Mahkemesi'nin kararıyla davanın reddine karar verildiği, dolayısıyla davacı hakkında aynı konuya ilişkin davanın reddi yönünde verilen kesinleşmiş bir yargı kararı bulunduğu,

bu karardaki gerekçeler de dikkate alındığında, davalı idarenin taşımacılık yapan kooperatiflere üye sayısı kadar araç ile taşımacılık yapma hakkı vermekte zorunlu olduğuna dair mevzuatta herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, aksi durumun kabulü halinde ise, ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlama ve koordinasyonunu sağlama yetki ve sorumluluğunun Ulaşım Koordinasyon Merkezi'ne ait değil de,

kendilerine 6360 sayılı Kanun öncesinde belirlenen güzergahlarda İl Trafik Komisyonu Başkanlıkları ile belirli sayıda araç ile taşımacılık yapma hakkı verilen ve genel kurul kararı uyarınca Türk Ticaret Kanunu'nda yer alan koşullar dahilinde sınırsız sayıda üye kaydı yapabileceği açık olan kooperatiflere ait olacağı, belirlenen güzergahta ilave olarak taşımacılık faaliyeti gerçekleştirmesine ihtiyaç duyulan bir yoğunluk bulunmaması nedeniyle kesinleşmiş yargı kararları gözetilmek suretiyle hareket edildiği anlaşılmakla, başvurunun reddine dair tesis edilen dava konusu UKOME Genel Kurulu kararında hukuka aykırılık,

aksi yönde verilen idare mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurularının kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma alınmamıştır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları; (e) bendinde ise, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği.

7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta. S.S. ... Numaralı ...Kooperatifi üyesi olan davacı tarafından, ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kendileri için de uygulanması ve bu kapsamda taraflarına ABB yetki belgesi verilmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, söz konusu başvurunun reddine ilişkin 1...tarih ve ... sayılı Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurul Kararı'nın, genel nitelikte düzenleyici işlem niteliğinde olmadığından, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamına girmediği; yürütülmekte olan belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem sıfatını haiz olmadığından,

2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi kapsamına da girmeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden Bölge İdare Mahkemesi kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlardan olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.