Danıştay 8. Daire E.2024/434 K.2024/1642

Dava konusu istem: ... 'ün baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair ... Barosu Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca verilen ... tarih ve ... sayılı kararın bir daha görüşülmek üzere Adalet Bakanlığınca geri gönderilmesi üzerine ilk kararda ısrar edilmesine yönelik Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. UYAP kayıtlarının incelenmesinden, ... hakkında (FETÖ/PDY) silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı ceza davasının derdest olduğu, henüz bir karar verilmediği, adı geçen hakkında her ne kadar 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a maddesinde sayılan suçlara ilişkin derdest bir ceza kovuşturması mevcut ise de; hakkında verilmiş herhangi bir mahkumiyet kararı bulunmaması hususu ile Avukatlık Kanununun 5. ve 8. madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; mevzuat hükümleri uyarınca ilgili kişi hakkında devam eden kovuşturma sürecinde ilgilinin baroya yazılıp yazılmaması hususunda baroların ve Türkiye Barolar Birliği'nin takdir hakkı olduğu,

bahsi geçen kişi hakkında ilk derece mahkemesinde yapılan yargılamanın bir yıldan fazla süredir devam ettiği, hakkında henüz herhangi bir mahkumiyet kararı verilmediği, kovuşturma süresince baro levhasına yazılma talebinin reddi halinde çalışma hakkının engelleneceği, davalı idarece takdir yetkisinin hukuka aykırı kullanıldığına ilişkin herhangi bir delilin de bulunmadığı, baro levhasına yazılma talebinde bulunan ...'ün levhaya yazılmak için gerekli diğer koşulları sağlaması halinde talebinin kabulü gerektiği sonucuna varıldığından,

Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun önceki kararda ısrar edilmesine ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının incelenmesinden, ... hakkında FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne üye olma suçundan dolayı ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı ceza davasının derdest olduğu, avukatlığa engel hallerin belirtildiği 1136 sayılı Kanun'un 5. maddesinde, (a) bendi kapsamında bulunan suçların kesinleşmiş mahkumiyet kararı olarak anlaşılmasının 'Masumiyet Karinesinin Korunması' ilkesinin bir gereği olduğu,

bununla birlikte, kişi hakkında devam eden ceza kovuşturması sırasında toplanan deliller ile kişiye isnat edilen fiillerin niteliğinin dikkate alınması suretiyle, baro levhasına yazılma talebinin kovuşturma sonuna kadar bekletilip bekletilemeyeceğinin idari yargı denetimine tabi tutulması ve masumiyet karinesi ilkesinin ihlali sonucunu doğurmayacak biçimde gerekçelendirme yapılması suretiyle yargılamanın yürütülmesi sonucunda karar verilmesine engel bulunmadığı,

bu çerçevede inceleme yapıldığında, dava konusu işlemin, terör örgütlerine üyeliği olduğu iddiasıyla hakkında adli kovuşturma yürütülenlerin avukat olması sonucunu doğuracağı, avukatlık mesleğinin önem ve özelliği, kamu hizmeti niteliği dikkate alındığında, bu durumun hukuk devletinin işlerliğinin sağlanması bakımından yaşamsal bir öneme sahip ve yargının kurucu unsurlarından olan avukatlık mesleğinin etkinlik ve güvenilirliğini zedeleyeceği anlaşıldığından.

1136 sayılı Kanun'un 5/3. maddesinde tanınan takdir yetkisinin FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan dolayı ceza kovuşturması devam eden ...'ün baro levhasına yazılması yönünde kullanılmasına dair dava konusu işlemde, kamu yararı ve avukatlık hizmetinin vasıf ve nitelikleri yönünden hukuka uyarlık görülmediğinden davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacı Bakanlığın istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Türkiye Barolar Birliğinin İddiaları: Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler çerçevesinde mevcut delil durumuna göre tedbir niteliğinde bekletme kararı verilmesini zorlayan bir değerlendirme yapılması mümkün görülmediğinden suçsuzluk karinesi de dikkate alınarak ilgilinin baro levhasına yazılmasına yönelik verilen ısrar kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

Davalı Yanında Davaya Katılanın İddiaları: ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esasına kayıtlı ceza davasının derdest olduğu, hakkında mahkumiyet kararı verilmediği, idareye tanınan takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği, Türkiye Barolar Birliğinin takdir yetkisini müdahilin çalışma özgürlüğünden yana kullandığı,

dava konusu işlemin masumiyet karinesine uygun olduğu belirtilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden davalı Türkiye Barolar Birliğinin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan idari yargı safhasının devam ettiği süreçte, davalı yanında davaya katılanın Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan yargılandığı ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esasına kayıtlı ceza davasında, anılan Mahkemenin ... tarih ve K:... sayılı kararı ile sanığın üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olmadığı gerekçesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verilmiş ise de;

idari yargı denetimi, işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuata uygunluğun denetlenmesi ile sınırlı olup ilgilinin baro levhasına yazılması hususunda Türkiye Barolar Birliğince ısrar kararı verildiği tarih itibariyle, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan hakkında açılmış ceza kovuşturması mevcut olduğundan, 1136 sayılı Kanun'un 5/3. maddesinde tanınan takdir yetkisinin, ilgilinin baro levhasına yazılması yönünde kullanılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve kamu yararına uygunluk bulunmamaktadır.

Bununla birlikte müdahil hakkında verilen beraat kararı sonrasında, müdahilin baro levhasına yazılmasının yasal mevzuat çerçevesinde davalı idare tarafından yeniden değerlendirilebileceği tabidir.

KARŞI OY

(X)- Müdahilin baro levhasına yazılması hususunda Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca ısrar kararı verildiği tarih itibariyle hakkında, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ceza kovuşturmasının bulunduğu görülmekle birlikte ısrar kararının hukuka uygunluğunun denetlendiği yargılama sürecinde ilgilinin bahsi geçen suçtan beraatine hükmedildiği anlaşıldığından; uyuşmazlığın esasına etki edebilecek nitelikte bulunan bu hususun res'en göz önüne alınması gerektiği tartışmasız olup ilgilinin baro levhasına yazılması hususunda ısrar edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyorum.