Danıştay 8. Daire E.2024/4977 K.2024/4621

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasında; idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; ikinci fıkrasında, dilekçelerde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği. 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dilekçeler üzerinde bu Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden inceleme yapılacağı.

15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, bu yönlerden Kanuna aykırılık görülür ise otuz gün içinde 3. maddeye uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği. 15. maddesinin beşinci fıkrasında, bu yönlerden dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükümlerine yer verilmiştir.

İdari yargılama usulünde geçerli olan yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir.

Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istendiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ve idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.

Dava dosyasının incelenmesinden; dava dilekçesinde, 27/05/2024 tarihli Bakan Olur'u ile yürürlüğe giren Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programı müfredat değişikliğinin iptali istenilmiştir.

Anılan müfredat değişilikliği ile. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni ve Okul Öncesi Eğitim Programının, İlkokul Türkçe Dersi, (1,2,3 ve 4. Sınıflar), İlkokul Matematik Dersi (1,2,3 ve 4. Sınıflar), Fen Bilimleri Dersi (3,4,5,6,7 ve 8. Sınıflar), Hayat Bilgisi Dersi (1,2, ve 3. Sınıflar), İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi Dersi (4.

Sınıf), Ortaokul Türkçe Dersi (5,6,7 ve 8. Sınıflar), Ortaokul Matematik Dersi (5,6,7 ve 8. Sınıflar), Sosyal Bilgiler Dersi (4,5,6 ve 7. Sınıflar), İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi (8.

Sınıf), İlkokul-Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (4,5,6,7 ve 8. Sınıflar), Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Peygamberimizin Hayatı Dersi (5,6,7 ve 8. Sınıflar), Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Kur'an-ı Kerim Dersi (5,6,7 ve 8. Sınıflar), Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Peygamberimizin Hayatı Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Kur'an-ı Kerim Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Anadolu İmam Hatip Lisesi Temel Dini Bilgiler Dersi (9.

Sınıf), Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi (Hazırlık, 9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Matematik Dersi (Hazırlık, 9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Fizik Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Kimya Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Biyoloji Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Coğrafya Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Felsefe Dersi (10 ve 11. Sınıflar), Ortaöğretim Tarih Dersi (9,10 ve 11. Sınıflar), Ortaöğretim T.C.

İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi (12. Sınıf) Öğretim Programının kabul edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, dava konusu düzenlemenin kamu hizmeti ve kamu yararına aykırılık teşkil edeceği, bilim ve eşitlikten uzak olduğu, gerek bazı kuralları gerekse tüm kuralları itibariyle birlikte değerlendirildikleri takdirde dini referanslara dayanıldığı için çağdaş bilime ve eşitlik ilkelerine aykırı hükümler içerdiği, Anayasa'ya ve Milli Eğitim Temel Kanunu'na aykırı olduğu yolunda ileri sürülen hukuka aykırılık iddiaları ile dava açılmış ise de; iptali istenilen 26 öğretim programlarına ilişkin olarak da hukuka aykırılık iddialarının her bir öğretim programı açısından ayrı ayrı olmak üzere açık ve net olarak ortaya konulmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; dava dilekçesinin bir bütün olarak incelenmesi neticesinde yukarıda alıntısı yapılan yasal düzenlemeler ve yargı içtihadları uyarınca; davacı tarafından, dava konusu edilen 27/05/2024 tarihli Bakan Olur'u ile yürürlüğe giren Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarının hangi kısım/kısımlarının iptali isteniyorsa bu hususa ilişkin olarak, iptali istenen kısımlarının açıkça, tek tek ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde gerekçeleri ile belirtilmesi ve hukuka aykırılık iddialarının ayrı ayrı açıklanması gerektiğinden, dava dilekçesi 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmamıştır.

Ayrıca, davacı tarafından, dava açma yetkisinin bulunduğuna dair bölümde yer alan açıklamalarda, eğitimci olduğunu, ... (... Eğitim Üretken Öğretmen Derneği) başkanı olduğu, aynı zamanda veli olduğu; öğretmen ve eğitici olması, başkanlığını yaptığı derneğin amaç ve faaliyetlerine de katkı sağlaması yönlerinden iş bu davada menfaatinin ihlal edildiği belirtilmektedir.

İdare hukukunda, derneklerin tüzüklerinde yazılı kuruluş amaçları ve faaliyet alanları ile sınırlı olarak dava açma ehliyeti bulunmaktadır. Ayrıca, velayet altında bulunan ve anne-babası sağ ve evli bulunan küçük adına açılacak davalarda, küçük adına velayet hak ve yetkisini kullanan ve küçüğün menfaatleri doğrultusunda hareket etmekle yükümlü bulunan kanuni temsilci anne ve babanın velayeti ile dava açılmalı ya da açılan davaya diğer velinin muvafakat verdiğini gösteren dilekçe eklenmelidir. Öte yandan, ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse çocuğun velayetinin kendisine ait olduğunu gösteren mahkeme kararının dava dilekçesine eklenmesi gerekmektedir.

Davacı tarafından, hangi sıfat ile dava açtığı anlaşılamamakta olup, bu hususun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

-Davacı tarafından, Derneği temsilen dava açılması durumunda, bu hususun açıkça davacı sıfatının yanında belirtilmesi ve derneği temsile yetkili olduğuna dair belge ile Derneği temsile yetkili kişi olarak düzenlenmiş vekaletnamenin dava dilekçesine eklenmesi gerekmektedir.

-İş bu davanın öğretmen veya eğitmen sıfatıyla açılmak istenmesi durumunda, bu hususu kanıtlayan bilgi ve belgelerin dava dilekçesine eklenmesi gerekmektedir.

-İş bu davanın öğrenci velisi sıfatı ile açılmak istenmesi durumunda, öğretim programlarının iptalini istemekte kişisel, güncel ve meşru menfaati bulunan kısımlarına ilişkin dava açma ehliyeti bulunacağından, ilgili kısımlarına ilişkin iptal isteminde bulunulması gerekmektedir. Ayrıca, küçük adına dava açılmak istenmesi durumunda yukarıda belirtilen usule uyulması gerekmektedir.

Bu durumda, bu haliyle dava dilekçesinde 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uyarlılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.