Danıştay 8. Daire E.2024/520 K.2024/3461

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştayın, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceleyip, karara bağlayacağı hükme bağlanmıştır.

2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun "Seçilme yeterliliği" başlıklı 9. maddesinde; 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 11. maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebileceği hükmü yer almaktadır.

2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun, "Milletvekili seçilemeyecek olanlar" başlıklı 11. maddesinin (f) fıkrasında ise;

"Affa uğramış olsalar bile;

1. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,

2. Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının, birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etme suçundan mahkum olanlar,

3. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Terör eylemlerinden mahkûm olanlar,

4. Türk Ceza Kanununun 536 ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı eylemlerle aynı Kanunun 537 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yazılı eylemleri siyasi ve ideolojik amaçlarla işlemekten mahkum olanlar." milletvekili seçilemeyecekler arasında sayılmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun, "Belediye başkanlığının sona ermesi" kenar başlıklı 44. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde; belediye başkanının, seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde, İçişleri Bakanlığının başvurusu üzerine Danıştay kararıyla başkanlık sıfatının sona ereceği hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; İçişleri Bakanlığının ... tarihli ve E:... sayılı yazısı ile belediye başkanlığından düşürülmesi istenilen Iğdır Belediye Başkanı ...'un, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile “Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma” suçu nedeniyle 7 yıl, 6 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı; bu hükmün, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve İstinaf E:..., K:... sayılı kararıyla onandığı; Temyiz başvurusunun ise, Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilerek hükmün onanmak suretiyle kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Yukarıya aktarılan Kanun hükümleri incelendiğinde, terör eylemlerinden mahkum olanların, belediye başkanı olarak seçilmesine imkan bulunmadığı, ...'un ise "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılması nedeniyle Kanunen aranan seçilme yeterliğini kaybettiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, Iğdır Belediye Başkanı ...'un 2839 sayılı Kanunun 11. maddesinin (f) fıkrası 3. bendinde yer alan terör eylemlerinden mahkum olan kişi konumunda bulunması karşısında, 5393 sayılı Kanunun 44. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca istemin kabulü ile Belediye Başkanlığından düşürülmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

İstem, Iğdır Belediye Başkanı ...'un, seçilme yeterliliğini kaybettiğinden bahisle, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 44. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca belediye başkanlığından düşürülmesi hakkında karar verilmesi istemine ilişkindir.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrasında; Danıştayın, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceleyip karara bağlayacağı hükme bağlanmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun, "Belediye başkanlığının sona ermesi" kenar başlıklı 44. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde; belediye başkanının, seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde, İçişleri Bakanlığının başvurusu üzerine Danıştay kararıyla başkanlık sıfatının sona ereceği hükmüne yer verilmiştir.

2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun Amaç ve kapsam başlıklı 1. maddesinde. "Bu Kanun mahalli idareler organlarının seçimlerine ilişkin esas ve usulleri düzenler.

Bu amaçla: a) İl genel meclisi üyelerinin, b) Belediye başkanı ve belediye meclisi üyelerinin, c) Köy ve mahalle muhtarları ile ihtiyar meclisi ve heyeti üyelerinin, seçim sistemi, usul, dönem ve zamanlarına ait esaslarla seçim çevrelerine, aday olabilme ve seçilme ilkelerine ait hükümleri kapsar." hükmü, aynı kanunun 8. maddesinde; "(Değişik birinci fıkra : 7/12/1988 - 3507/1 md.) Mahalli İdareler seçimleri beş yılda bir yapılır." hükmü yer almış.

9. maddesinde, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11. maddesinde, belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, on sekiz yaşını dolduran her Türk Vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclis üyeliğine seçilebileceği hükmü getirilmiştir.

2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun, "Milletvekili seçilemeyecek olanlar" başlıklı 11. maddesinin (e) fıkrasında, "e) Taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar", (f) fıkrasında ise;

"Affa uğramış olsalar bile;

1. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,

2. Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının, birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etme suçundan mahkum olanlar,

3. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Terör eylemlerinden mahkûm olanlar,

4. Türk Ceza Kanununun 536 ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı eylemlerle aynı Kanunun 537 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yazılı eylemleri siyasi ve ideolojik amaçlarla işlemekten mahkum olanlar." milletvekili seçilemeyecekler arasında sayılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; İçişleri Bakanlığı tarafından gönderilen ve 25/01/2024 tarihinde Dairemiz kayıtlarına giren yazıda; Iğdır Belediye Başkanı ...'un, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile “Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma” suçu nedeniyle 7 yıl, 6 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı; bu kararın Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla onandığı belirtilerek anılan belediye başkanı hakkında 5393 sayılı Kanunun 44. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca karar verilmesinin istenildiği görülmektedir.

31 Mart 2019 Mahalli İdareler Genel Seçimleri sonucunda Iğdır İli Belediye Başkanı seçilen ...'un seçilme yeterliliğini kaybettiğinden bahisle, 5393 sayılı Kanunun 44. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca belediye başkanlığından düşürülmesi istenilmekle birlikte söz konusu başvurudan sonra yapılan 31 Mart 2024 Mahalli İdareler Genel Seçimleri sonucunda anılan şahsın belediye başkanlığı görevinin son bulduğu ve yeniden seçilmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Iğdır İli belediye başkanı iken görevi kendiliğinden son bulan ... hakkında belediye başkanlığından düşürülme istemi bakımından karar verilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.