Danıştay 8. Daire E.2024/5641 K.2025/8847

2-...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ve diğer davacı araç sürücüsü ... adına 20.342,00-TL idari para cezasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; denetim anında tanzim edilmiş bir tutanağın olmadığı, işlem günü olan 24/10/2023 tarihinden bir gün sonra makul sürede İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce verilmiş 25/10/2023 onay tarihli ve 25/10/2024 tarihine kadar geçerli Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi alındığı görülmekle, davacıya isnat edilen fiilin 2918 sayılı Kanun'un Ek.2/3-a maddesi kapsamına girmediği anlaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...

Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacı şirkete ait olan... plakalı aracın trafikten men edilmesine ve diğer davacı araç sürücüsü ... adına 20.342,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemin niteliğini ortaya koyan usulüne uygun olarak düzenlenmiş tutanağı bulunmadığı aynı zamanda bahsi geçen plakanın tahdit kapsamındaki plakalardan olduğu anlaşılmakla birlikte 25/10/2023 onay tarihli ve 25/10/2024 tarihine kadar geçerli Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesinin olduğundan, dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle;

söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen açıklama ile birlikte reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen açıklama ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına kayıtlı... plakalı aracın, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ve diğer davacı araç sürücüsü ... adına 20.342,00-TL idari para cezasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemleri tesis eden kolluğun tutanak düzenlemesi zorunlu olup, düzenlenen tutanak işlemlerin sebep unsurunun ortaya konulması bakımından da önem teşkil etmektedir.

Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacıya ait araca denetim tarihinden bir gün sonra sosyal etkinlik grup taşıma izin belgesinin verildiği, aracın dışından çekildiği tespit edilen fotoğrafların dosyada yer aldığı ancak dava konusu işlemlere dayanak olan denetim anına ilişkin herhangi bir tespit tutanağın ise sunulan bilgi ve belgelerin içerisinde bulunmadığı görülmektedir.

Bu bağlamda, dava konusu işlemler tesis edilmiş olsa da dava konusu işlemlere dayanak herhangi bir tespit tutanağının (denetim esnasında düzenlenen, yolcu/yolcular ve şoförün adları, beyanları, imzaları veya imzadan imtina şerhi bulunan) bulunmadığı, usulüne uygun olarak düzenlenmiş bir tespit tutanağı bulunmadan söz konusu araçla belediye sınırları dahilinde taşımacılık yapıldığı hususu somut olarak ortaya konulamadığı açık olduğundan dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan uyuşmazlık konusu olayda Bölge İdare Mahkemesince tespit tutanağının bulunmamasının yanında denetim tarihinden bir gün sonra 25/10/2023 tarihinde Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesinin temin edildiği açıklaması ile davacılara 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca ceza verilemeyeceği hüküm altına alınmış ise de Dairemizin içtihatlarına göre söz konusu belgelerin işlem tarihi ile aynı gün içinde temin edilmesinin gerektiği açık olup, aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi kararında belirtilen bu gerekçenin kaldırılarak temyize konu kararın yukarıda belirtilen gerekçe onanmasına karar verilmiştir.