Danıştay 8. Daire E.2024/6206 K.2025/3959

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait Tokat ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, ... Sokak, No:... adresinde bulunan "..." isimli iş yerinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunulduğundan bahisle anılan iş yerinin kapatılmasına ilişkin Tokat Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelerden davacı şirketin "... Mahallesi ... Bulvarı ... Sokak No:... Merkez/TOKAT" adresinde bulunan iş yerinde tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık konusunda uzaktan öğretim yoluyla eğitim öğretim faaliyetinde bulunduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davacı şirketin TUS ve DUS'a yönelik yüz yüze ve uzaktan eğitim faaliyetinde bulunduğu, yüz yüze eğitimin İstanbul, Ankara, İzmir ve Isparta şubelerinde; uzaktan eğitimin ise İstanbul/Maltepe ve Aydın şubelerinde yapıldığı, bu yerlerde yapılan eğitim faaliyetinin İl Milli Eğitim Müdürlüklerinden alınan izinle yapıldığı, dava konusu iş yerinin ise uzaktan eğitim faaliyetlerinin tanıtımı ve kursiyer kaydı için açılan irtibat ofisi olarak kullanıldığı, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, sadece tanıtım bürosu olarak kullanılan bir iş yerinde bu kadar fazla masa ve sandalyenin bulunmasının tartışılması gerektiği, vergi levhalarında yer alan "başka yerde sınıflandırılmamış diğer eğitim kursu faaliyetleri" ifadesinin iş yerinin eğitim verilmesi amacıyla açıldığını gösterdiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirkete ait Tokat ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, ... Sokak, No:... adresinde bulunan "..." isimli iş yerine davalı idarece denetime gidilmiş olup; yapılan inceleme neticesinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunulduğundan bahisle tesis edilen anılan iş yerinin kapatılmasına ilişkin Tokat Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde; ''(1) Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.

(2) Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasında; "Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir. Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir.

", aynı maddenin on birinci fıkrasında ise "Bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 4. fıkrasında ise; ''Kanunun 3 üncü maddesinin on birinci fıkrasında belirtilen yerlerin mülki idare amirleri tarafından görevlendirilen yetkililerce tespiti halinde bu yerleri kuran veya işletenlere valilikçe Kanunda belirtilen miktarda idari para cezası verilir.

Verilen idari para cezası, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgiliye tebliğ edilir, takip ve tahsili için ise Hazine ve Maliye Bakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir. Ayrıca bu yerler valilikçe kapatılır.

İdari para cezası verilen bu kişilerin kurum açmak üzere başvurmaları hâlinde, verilen bu para cezasının ödendiğinin veya 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tecil edilmiş ve/veya taksitlendirilmiş ya da özel kanunlara göre yapılandırılmış olup taksitlendirildiğinin belgelendirilmesinden sonra başvurusu işleme alınır.'' kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, izin başvurularının ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılacağı, okullar dışındaki kurumlara Valilikçe kurum açma izni verileceği, valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvuruların ise kurum açma izni verilmek üzere Milli Eğitim Bakanlığı'na gönderileceği, 5580 sayılı Kanun kapsamında eğitim ve öğretim faaliyeti yapan ancak kurum açma izni bulunmayan kurumları işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanacağı ve bu yerlerin valiliklerce kapatılacağı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık; davacıya ait " ..." isimli iş yerinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunulup bulunulmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.

Valilikler bünyesinde kurulan İzleme ve Koordinasyon Komisyonunca yapılan denetimler sonucunda; bir iş yerinde izinsiz eğitim ve öğretim faaaliyeti yapıldığının tespiti için, anılan iş yerinde bulunan öğrencilerin veya velilerinin ifadelerine başvurulması, çalışan personelin eğitim personeli olup olmadığının belirlenmesi, iş yerinde bulunan araç ve gereçlerin eğitim faaliyetine ilişkin olup olmadığının ortaya konulması, iş yerinin tabelası, varsa el ilanı, afiş, sosyal medya hesaplarında yer alan fotoğraf ve yazıların içeriğinin araştırılması ve tüm bu hususlar çerçevesinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinin somut ve kesin deliller ile hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulması gerekmektedir.

Tokat Valiliği İzinsiz Eğitim ve Öğrenci Barınma Faaliyeti Gösteren Yerlerin Tespitine Yönelik İnceleme ve Tespit Komisyonunun 09/01/2024 tarihli tespit tutanağının "İl Milli Eğitim Müdürlüğü" kısmında "Belirtilen adrese gidildiğinde ... isimli bir tabelanın mevcut olduğu, Tokat ilinde faaliyet göstermek için Milli Eğitim Müdürlüğünden iş yeri açma ve çalışma ruhsatının alınmadığı, iş yerinin uzaktan eğitim için aracılık yaptığının belirtildiği, adreste 20 koltuk,masa ve 10 adet bilgisayarın mevcut olduğu, ilgili alana dair kitapların bulunduğu, kurumda ... dışında kimsenin bulunmadığı tespit edilmiştir." ifadelerine yer verildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davalı idarece; tanıtım ofisi niteliğindeki bir iş yerinde masa ve sandalyeler ile bilgisayarların sayısının bu kadar fazla olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de; davalı idarece bu husus dışında anılan yerde yüz yüze veya uzaktan eğitim verildiğine ilişkin somut bilgi veya belgenin dava dosyasına sunulamadığı, denetim esnasında iş yerinde bulunan öğrencilerin veya velilerinin ifadesine başvurulmadığı, bir eğitim personeli bulunup bulunmadığının tespit edilmediği, davacı iş yerine ait reklam ve tabelaların eğitim faaliyetinde bulunulduğunu ortaya koymadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; dosyada yer alan bilgi ve belgeler çerçevesinde davacıya ait iş yerinde yüz yüze veya uzaktan eğitim verildiği hususunun somut ve kesin deliller ile hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamadığı anlaşıldığından eksik incelemeye dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden davanın reddi yönündeki Tokat İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.