Danıştay 8. Daire E.2024/6437 K.2024/7993

2- ... Mahallesi Muhtarlığı adına ... 3- ... Mahallesi Muhtarlığı adına ... 4- ... Mahallesi Muhtarlığı adına ... 5- ... Mühendisleri Odası 6- ... Çevre Derneği VEKİLİ : Av....

DAVALI

... Genel Müdürlüğü

DAVANIN ÖZETİ

Davalı MAPEG tarafından Giresun ili, ... ilçesi, ... köyü sınırları içinde, ...

Metal Madencilik A.Ş.'ye verilen ... erişim numaralı ve ... ruhsat numaralı IV. grup (ön arama dönemi 1 yıl, genel arama dönemi 2 yıl, detay arama dönemi 4 yıl) 18.04.2018-18.04.2025 tarihleri arasında geçerli olmak üzere verilen IV. grup maden arama ruhsatı ile davaya konu edilen ruhsatın tabi olduğu 23.05.2018 tarih ve 30429 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Bölgelerine ve Ruhsatların Taşınmasına İlişkin Yönetmelik'in 13., 16., 17. ve 18. maddelerinin iptali ile Maden Kanunu'nun 14. maddesi, 17. maddesi ile 7. maddesine 5995 sayılı Kanunun 3. maddesiyle 10.06.2010 tarihinde eklenen ek-4., 5. ve 6. fıkraları,

14.02.2019 tarihli ve 7164 sayılı kanunla eklenen değişik 15. fıkrasının Anayasaya aykırı olduğundan iptali için Anayasa Mahkemesine başvuru yapılması istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari Davaların Açılması" başlığını taşıyan 3. maddesinde; davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin belirtileceği; dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği; dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 15/1-d maddesinde ise; 14. maddenin 3/g bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği belirtilmiştir.

İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir.

Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, bir başka ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istendiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ve idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.

Dosyanın incelenmesinden davacılar vekili tarafından, dava dilekçesinin "Talep konusu" ile "Sonuç" kısımlarında dava dışı ...

Metal Madencilik A.Ş.'ye verilen ... erişim numaralı ve ... ruhsat numaralı 18.04.2018-18.04.2025 tarihleri arasında geçerli IV. grup maden arama ruhsatının iptali ile davaya konu edilen ruhsatın tabi olduğu 23.05.2018 tarih ve 30429 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Bölgelerine ve Ruhsatların Taşınmasına İlişkin Yönetmeliğin 13., 16., 17. ve 18. maddelerinin iptalinin istenildiği, ancak aynı dilekçe içerisinde farklı yerlerde 11.12.2022 tarih ve 32040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Yönetmeliğinin 13., 16., 17. ve 18. maddelerinin de iptalinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca, iptali istenilen düzenleyici işleme ilişkin açıklamalarda, ruhsat dönemlerinin tek bir ruhsat üzerinde birleştirilmesine yönelik Yönetmelik çıkarıldığı ileri sürülmekte olup, düzenleyici işlemin hukuka aykırılığının gerekçesinin tam olarak ortaya konulamadığı görülmektedir.

Bu durumda, hangi yönetmeliğin veya yönetmeliklerin iptali istenildiği açıkça belirtildikten sonra iptali istenilen maddelerin de tek tek ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde gerekçeleri ile belirtilmesi, Yönetmeliğin madde veya fıkralarının tamamının iptali istenilmekte ise söz konusu kısımların tamamına ilişkin hukuka aykırılık gerekçelerine yer verilmesi, aksi halde madde veya fıkraların ilgili kısımlarının/ibarelerinin iptalinin istenilmesi, düzenleyici işlemin hukuki denetiminin yapılacağı hangi üst hukuk normuna ve hangi gerekçelerle aykırı olduğuna ilişkin detaylı açıklamalarda bulunulması gerektiğinden, bu haliyle dava dilekçesi 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmamıştır.

Öte yandan, dava dilekçesinin yenilenecek olması halinde, dava konusu ruhsatın bir örneğinin ve davacı derneğin amacı, çalışma konuları, faaliyet alanı, üyelik işlemleri, organları vb.hususları içeren kuruluş mevzuatının (Dernek Tüzüğü vs.) eksiksiz ve okunaklı şekilde dilekçeye eklenmesi gerekmektedir.

Son olarak, Maden Kanunu'nun "Devlet hakkı" başlıklı 14. maddesi, "Arama faaliyeti" başlıklı 17. maddesi ile "Madencilik faaliyetlerinde izinler" başlıklı 7. maddesine 5995 sayılı Kanunun 3. maddesiyle 10.06.2010 tarihinde eklenen ek-4, 5 ve 6 fıkraları, 14.02.2019 tarihli ve 7164 sayılı kanunla eklenen değişik 15. fıkrasının Anayasaya aykırı olduğundan iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istemi yönünden, dava konusu edilen işlemler ile Anayasa Mahkemesine iptali istemiyle başvurulması istenen maddeler arasındaki illiyet bağı açıklanarak dava dilekçesinin yenilenmesi gerektiği açıktır.