Danıştay 8. Daire E.2025/113 K.2025/129

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Ankara 13. Noterliği görevi esnasında düzenlenen ihale sözleşmesinin onay işlemi nedeniyle tahsil olunan 02/2017 dönemine ait 1.865.946,80-TL damga vergisinin, ... Vergi Mahkemesinin...tarih ve E:... sayılı kararı gereğince ...

Yapım Ortaklığına Çankaya Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından iade edildiğinden bahisle, Mahkeme kararı üzerine iade edilen toplam 1.865.946,80-TL damga vergisi üzerinden %3 oranında tahsil olunan noter hissesinin (beyiye aidatının), 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesi gereğince yazının tebliği tarihinden itibaren 1 ay içinde ödenmesi,

aksi takdirde cebren tahsil yoluna gidileceği yolunda tesis olunan Çankaya Vergi Dairesi Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işleme yaptığı 20/09/2022 tarihli itirazının reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin ve cebri icra tehdidi altında olduğu için ödeme yapmasına dayanak 21/09/2022 tarihli "tahakkuk fişinin" iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; noterlerin, tahsil ettikleri vergi, resim, harç ve değerli kağıt bedellerini belirli dönem ve günler için düzenlenecek beyannameler ile vergi dairesi müdürlüklerine bildirmeleri ve yatırmaları gerektiği, sözkonusu yükümlülüğün çalışma usul ve esasları kanunla düzenlenmiş "şekli bir vergi ödevi veya hizmeti" şeklinde olduğu ve noterlik hissesine hak kazanılmasının belirtilen ödevin zamanında yerine getirilmesine bağlı tutulduğu,

buna göre, noter hissesinin yersiz ödendiğinden hareketle geri alınması için, bu ödevin kusurlu olarak yerine getirildiği ve noter hissesinin sebepsiz olarak edinildiğinin ortaya konulması gerektiği, alacaklı tahsil dairesinin belirli istisna veya muaflıklar nedeniyle (Mahkeme Kararı ile tespit olunan) hiç alınmaması gerekirken, noterler tarafından tahsil edilen veya fazla alınan vergi, resim, harç ve değerli kağıt bedelleri nedeniyle ödenen noter hissesinin, ilgili noterden ancak genel hükümlere göre talep ve tahsil edilebileceği, dolayısıyla noter hissesinin 6183 sayılı Kanun'da belirtilen ve idarelere ait kamu alacaklarından olmadığı,

Mahkeme kararı ile sonradan yersiz alındığı öne sürülen noter hissesinin (beyiye aidatının) 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca takip ve tahsiline ait dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...

Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; uyuşmazlığın, ihale sözleşmesinden doğan damga vergisinin Mahkeme kararı ile iadesine karar verilmesi nedeniyle noter olan davacının aldığı noter hissesinin de iade edilip edilmemesinden kaynaklandığı, 1512 sayılı Noterlik Kanunun 118. maddesine göre noterlik hissesinin; vergi, resim, harç benzeri mali yükümler arasında yer almayıp, noterler tarafından gerçekleştirilen iş ve işlemler üzerinden tahsil edilen ücret niteliğini taşıdığı,

tahsil edilen vergi, resim ve harçların yersiz ve hukuka aykırı olarak tahsil edildiğinin tespit edilmesi durumunda ise, söz konusu noterlik hissesinin de hukuki dayanağının kalmayacağı, ihale sözleşmesi nedeniyle ödenen damga vergisinin mahkeme kararı ile hukuka aykırılığı ortaya konularak iadesine karar verildiği, bu durumda damga vergisi üzerinden yüzde üç oranında kesilen noter hissesinin hukuki dayanağı kalmadığından,

anılan meblağın, damga vergisinin kesilip ödenmesi bakımından vergi idaresine karşı sorumlu olan ve noter hissesine konu işlemleri tesis eden davacı noterden istenilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesi ile istinaf isteminin kabulü ile davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Davacı tarafından anılan karar temyiz edilmiştir. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:...sayılı karar ile; kesin karara karşı yapılan ve 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi kapsamında olmayan temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, hukuka ve usule aykırı olduğu belirtilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen açıklama ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Öte yandan; davacı tarafından temyiz isteminin reddine dayanak gösterilen 2577 sayılı Kanun'un 46/1-b bendi, Anayasa Mahkemesi'nin 26/07/2023 tarih ve E:2023/36, K:2023/42 sayılı kararı ile iptal edildiğinden, uyuşmazlığın Anayasa aykırı bulunarak iptal edilen Kanun hükmü çerçevesinde karara bağlanmasının Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği belirtilmişse de.

2577 sayılı Kanun'un anılan bendinde yer alan "Konusu yüz bin Türk lirasını aşan..." ibaresinin 13/10/2023 tarih ve 32338 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 26/07/2023 tarih ve E:2023/36, K:2023/142 sayılı kararı ile iptaline, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş olup Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihe kadar (13/07/2024), 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Konusu yüz bin Türk lirasını aşan..." ibaresi yürürlükte olduğundan,

İstinaf Mahkemesi'nin karar tarihi (07/12/2023) ve işbu temyiz istemine konu "temyiz isteminin reddi" kararının verildiği 28/02/2024 tarihi itibariyle uyuşmazlığın mevcut mevzuat uyarınca çözümlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda; uyuşmazlığa konu edilen tutarın (55.978,404-TL), istinaf merci olan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının verildiği 2023 yılı için belirlenen temyiz sınırının (581.000,00-TL) altında kaldığı anlaşılmaktadır. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.