Danıştay 8. Daire E.2025/1543 K.2025/4135

Dava konusu istem: Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olan davacının azami öğrenim süresini doldurduğundan bahisle 26/02/2024 tarihi itibarıyla kaydının silinmesine ilişkin Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesinin ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının 2014-2015 güz döneminde Tıp Fakültesinde 1. sınıf olarak öğrenime başladığı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44/c maddesine göre öğrenimini azami dokuz yıl içinde tamamlaması gerektiği, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesiyle eklenen ve 26.11.2014 tarihinde yürürlüğe giren geçici 67. maddede ise, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınamayacağının hüküm altına alındığı,

19/11/2014 tarihinde yürürlüğe giren ve öncesindeki öğrenim süresini sıfırlayan söz konusu maddenin uygulanmaya başlayacağı dönemin 2014-2015 güz dönemi olarak kabul edilmesi halinde davacı gibi birçok öğrencinin 19/11/2014 tarihinden önceki öğrenim süreleri sıfırlanmasına rağmen iki aylık öğrenim hakkının elinden alınacağı, dolayısıyla kanunda değişikliğin hangi öğrenim döneminden itibaren başlayacağı açık olmayan bu hükmün getiriliş amacının, öğrencilerin azami öğrenim süresini uzatmak olduğu göz önüne alındığında; azami öğrenim süresindeki değişikliğin yapıldığı dönemi takip eden dönem başından esas alınarak,

yani 2014-2015 bahar dönemi olarak uygulanması gerektiği, bu durumda.

19/11/2014 tarihinde yani 2014-2015 güz dönemi içinde yapılan değişikliğin 2 ay geriye yürütülerek 2014-2015 güz dönemi başından itibaren uygulanmasının öğrenciler lehine getirilen bir hakkın kullanımını daraltacağı, bu nedenle 2014-2015 bahar döneminde başlatılması gereken 9 yıllık azami öğrenim süresinin 2023-2024 bahar döneminde son bulacağından, davacının azami öğrenim süresini dava konusu işlem tarihi itibarıyla tamamlamış olması nedeniyle dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, azami öğrenim süresinin henüz dolmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılı başlangıcı olan 26/02/2024 tarihinde azami süresini doldurduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olan davacının azami öğrenim süresini doldurduğu gerekçesiyle 26/02/2024 tarihi itibarıyla kaydının silinmesine ilişkin Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar" başlıklı 44. maddesinin (c) bendinde; "Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar.(...)" hükmüne yer verilmiştir.

2547 sayılı Kanun'a 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesiyle eklenen ve 26.11.2014 tarihinde yürürlüğe giren geçici 67. maddede ise; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınamayacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) bendinde; öğrencilerin, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorunda oldukları belirtilmiştir. Aynı Kanun'a eklenen ve 26.11.2014 tarihinde yürürlüğe giren geçici 67. maddesinde ise; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağı düzenlenmiştir. Böylece, 26.11.2014 itibarıyla, 2014-2015 eğitim-öğretim dönemi güz yarıyılı ortasında, yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami süreler baştan başlatılmıştır.

Uyuşmazlığın çözümü, geçici 67. madde uyarınca "azami süre" hesabının hangi tarih itibariıyla yapılacağı noktasında düğümlenmektedir. Azami süre hesabının, geçici 67. maddenin yürürlüğe girdiği 2014-2015 eğitim-öğretim dönemi güz yarıyılı başı itibarıyla yapılması, kanunun, geçmişe yönelik olarak uygulanmasına yol açacaktır. Bununla birlikte, azami süre hesabının, geçici 67. maddenin yürürlüğe girdiği 26.11.2014 tarihi itibarıyla yapılması durumunda, azami dokuz yıllık sürenin sonunun dönem ortasına gelmesi nedeniyle, dönem bitmeden öğrencinin fakülte ile ilişiğinin kesilmesi gibi bir sorun ortaya çıkacaktır. Her iki durumda da hukukun genel ilkelerine aykırı bir durum oluşacaktır.

İdare hukukunun temel ilkeleri gereği, ilgili mevzuatta aksine bir hüküm bulunmadığı müddetçe yasal düzenlemeler geçmişe doğru yürütülemeyeceğinden, 2547 sayılı Kanun'a eklenen ve 26/11/2014 tarihinde yürürlüğe giren geçici 67. maddesinde yer alan "daha önceki öğrenim süreleri" ibaresinden, Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla devam etmekte olan 2014-2015 eğitim-öğrenim yılı güz yarıyılının da dahil edildiğinin anlaşılması, bir başka ifade ile azami öğretim süresine ilişkin bu düzenlemenin Kanun'un yayımlanmasından sonraki ilk eğitim öğretim döneminden itibaren uygulanmaya başlanılması gerektiği açıktır.

Yukarıda bahsi geçen geçici 67. madde uyarınca getirilen azami öğretim sürelerine ilişkin düzenlemelerin, derslerin dönemlik verildiği fakültelerde; 26.11.2014 tarihinden sonraki ilk eğitim öğretim dönemi olan 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar döneminden itibaren uygulanmaya başlanılmasının, derslerin yıllık olarak verildiği ve sınıf geçme sisteminin uygulandığı fakültelerde ise; 26.11.2014 tarihinden sonraki 2015-2016 eğitim-öğretim yılı güz döneminden itibaren uygulanmaya başlanılmasının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, 2014-2015 güz döneminde Tıp Fakültesinde 1. sınıf olarak öğrenime başlayan davacının, fakültesinde derslerin yıllık olarak verildiği hususu da göz önüne alındığında, azami öğrenim süresi hesabının 2015-2016 eğitim-öğretim yılı güz döneminden itibaren yapılması gerektiğinden, dokuz yıllık azami öğrenim süresinin de 2023-2024 eğitim-öğretim dönemi bahar yarıyılı sonu itibarıyla sona ereceği anlaşıldığından, bu yönüyle dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.